Petrol fiyatları Trump'ın planı sonrası sert geriledi: Brent petrol 1 haftada yüzde 11.75 düştü

Petrol fiyatları, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik yeni askeri saldırıları şimdilik erteleyeceğini açıklamasının ardından sert geriledi. Brent petrol son bir haftada yüzde 11,75 değer kaybederken salı günü 91,32 dolara kadar indi.

PETROL FİYATLARI TRUMP'IN PLANI SONRASI SERT GERİLEDİ

Petrol fiyatları, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik yeni askeri saldırıları şimdilik erteleyeceğini açıklamasının ardından düşüşünü hızlandırdı.

Brent petrol pazartesi günü yaklaşık yüzde 6 gerilemesinin ardından salı günü de satış baskısı altında kaldı. Gün içinde 91,32 dolara kadar inen Brent petrol, şu sıralarda yüzde 1,37 düşüşle 91,24 dolar seviyesinde işlem görüyor.

ABD tipi ham petrol ise 85,52 doları gördükten sonra yüzde 1,54 kayıpla 85,49 dolar seviyesine geriledi.

Son bir haftalık görünümde Brent petrol yüzde 11,75 değer kaybederken ABD ham petrolündeki gerileme yüzde 10,83 oldu.

TRUMP İRAN'A YENİ SALDIRILARI ŞİMDİLİK ERTELEYECEK

Petrol piyasasındaki sert fiyatlamanın merkezinde ABD Başkanı Donald Trump’ın İran politikasında verdiği yeni mesaj bulunuyor.

Trump, Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile Beyaz Saray’da gerçekleştirdiği görüşmenin ardından İran’a yönelik yeni askeri saldırılarda şimdilik acele etmeyeceğini söyledi.

Trump ayrıca Katar ve Suudi Arabistan’ın çatışmanın diplomatik yollarla çözülmesini tercih ettiğini belirtirken, ABD’nin gerekmesi halinde yeniden askeri harekâta geçebileceğini de vurguladı.

Bir gün önce de görüşmeler ilerlediği sürece İran’a yönelik yeni saldırıların “yüksek ihtimalle gerekli olmayacağını” söylemişti.

Bu mesajlar, petrol piyasasında aylardır fiyatlanan yeni bir askeri tırmanış ihtimalini önemli ölçüde azalttı.

PETROL NEDEN DÜŞÜYOR?

Petrol neden düşüyor? sorusunun kısa vadeli yanıtı, Orta Doğu’daki jeopolitik risk priminin hızla çözülmesinde yatıyor.

ABD ara seçimlerinin ardından İran savaşını sona erdirmeye yönelik siyasi baskının güçlenmesi ve Trump yönetiminin askeri tırmanış yerine müzakerelere daha fazla alan açacağı beklentisi, petrol yatırımcılarının savaş primi olarak fiyatladığı bölümün önemli kısmını geri vermesine neden oldu.

Brent pazartesi günü yüzde 5,85 düşerek 92,57 dolardan kapanırken, salı günkü işlemlerde kayıplar devam etti.

TRUMP'IN SÖYLEMİ ARA SEÇİMLER SONRASI DEĞİŞTİ

ABD ara seçimlerinde Demokratların Kongre’de kontrolü ele geçirmesinin ardından İran savaşının iç siyasetteki maliyeti daha görünür hale geldi.

Trump daha önce savaş ve yükselen enerji fiyatlarının Cumhuriyetçilerin seçim performansını olumsuz etkilediğini kabul etmişti.

Piyasalar bu nedenle seçim sonrasında Beyaz Saray’ın yeni büyük çaplı askeri operasyonlardan kaçınabileceğini fiyatlamaya başladı. Brent petrolde geçen haftaki sert geri çekilmenin önemli bölümü de bu beklentiyle gerçekleşti.

BRENT PETROL 118 DOLARDAN 91 DOLARA GERİLEDİ

Petrol piyasasındaki dönüşüm yalnızca son bir haftayla sınırlı değil.

Brent petrol 30 Ekim’de 118 dolara kadar yükselerek yaklaşık altı ayın zirvesini görmüştü.

Ancak ABD-İran geriliminin daha fazla tırmanacağı beklentisinin azalmasıyla küresel gösterge yaklaşık iki haftada yüzde 22 civarında değer kaybetti.

Bu hareket, piyasanın savaşın arz üzerindeki kalıcı etkisine ilişkin beklentisini hızla yeniden fiyatladığını gösteriyor.

BRENT PETROL İÇİN 90 DOLAR SINIRI ÖNE ÇIKIYOR

Sert satışın ardından piyasada şimdi Brent petrolün 90 doların altına inip inmeyeceği tartışılıyor.

Eurasia Group Kıdemli Analisti Gregory Brew, kalıcı bir gerilim azalması ve ABD ile İran arasında anlaşma sağlanmadan Brent’in 90 doların altına düşmesinin zor olabileceğini değerlendiriyor.

Buna göre mevcut fiyatlar savaş riskinin önemli bölümünü geri vermiş olsa da Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik sorunları petrol için aşağı yönlü hareketi sınırlayan bir unsur olmaya devam ediyor.

85 DOLARIN ÜZERİNDE KALABİLİR

Itochu Araştırma Enstitüsü Kıdemli Ekonomisti Takahiro Asaoka da ABD ara seçimleri sonrasında Trump’ın İran’a karşı geniş çaplı ve uzun süreli bir askeri operasyon için siyasi hareket alanının daraldığını değerlendiriyor.

Asaoka’ya göre Tahran ile kalıcı bir anlaşma sağlanamaması halinde Brent petrol fiyatlarının 85 doların üzerinde kalması mümkün.

Bu senaryoda jeopolitik risk primi azalabilir ancak tamamen ortadan kalkmayabilir.

HÜRMÜZ BOĞAZI RİSKİ DEVAM EDİYOR

Trump yeni saldırıları şimdilik erteleme sinyali verse de Orta Doğu’daki petrol arzına yönelik riskler tamamen sona ermiş değil.

İran’ın Hürmüz Boğazı çevresinde gemilere yönelik saldırıları devam ederken ABD de bölgedeki deniz ablukasını şimdilik sürdürüyor.

Trump, İran’a yönelik yeni saldırılarda acele etmeyeceğini belirtmesine rağmen deniz ablukasının devam edeceğini açıkladı.

Bu nedenle ABD-İran görüşmelerinin başarısız olması veya tanker trafiğinin yeniden ciddi biçimde aksaması halinde petrol fiyatlarında savaş primi hızla geri dönebilir.

PETROL FİYATLARI ARZ TARAFINDAN DA BASKI GÖRÜYOR

Petrol fiyatları yalnızca jeopolitik risklerin azalması nedeniyle gerilemiyor.

Arz tarafındaki göstergeler de fiyatlar üzerinde baskı oluşturuyor.

OPEC üretimi ekim ayında Suudi Arabistan, Kuveyt ve Irak öncülüğünde yükseldi. Aynı dönemde küresel petrol arzının talebi günlük yaklaşık 1,4 milyon varil aştığına yönelik tahminler de piyasalardaki arz fazlası endişesini güçlendirdi.

Hürmüz Boğazı’ndaki çatışmalara rağmen önemli miktarda ham petrolün bölgeden geçmeye devam etmesi de daha önce korkulan arz şokunun henüz gerçekleşmediğine işaret ediyor.

BRENT PETROL İÇİN YENİ DENGE ARANIYOR

Brent petrol için kısa vadede iki farklı senaryo öne çıkıyor.

ABD ile İran arasındaki görüşmelerde somut ilerleme sağlanması ve yeni askeri saldırı riskinin daha da azalması halinde savaş primindeki çözülme devam edebilir. Bu durumda 90 doların altındaki seviyeler yeniden gündeme gelebilir.

Buna karşılık görüşmelerin sonuçsuz kalması, Hürmüz Boğazı’ndaki tanker saldırılarının artması veya Trump yönetiminin yeniden askeri seçeneğe yönelmesi halinde jeopolitik risk primi hızla fiyatlara dönebilir.

Nitekim yalnızca beş gün önce Hürmüz çevresindeki tanker saldırılarının artması Brent petrolü bir seansta yüzde 3,88 yükselterek 98,29 dolara taşımıştı.

Bu nedenle mevcut düşüş güçlü olsa da petrol piyasasının yönü halen ABD-İran diplomasi trafiğine ve bölgedeki sevkiyat güvenliğine bağlı kalmaya devam ediyor.