Nükleer tercihi için geri sayım: CANDU International Başkanı Gary Rose'dan Sinop açıklaması

CANDU International Başkanı Gary Rose, "Fizibilite çalışmasını Mayıs 2027'ye kadar, ön tasarım mühendisliği çalışmasını ise 2027 sonunda veya 2028'in ilk aylarında tamamlamayı hedefliyoruz." dedi.

Kanada merkezli mühendislik ve nükleer enerji şirketi AtkinsRealis, Türkiye Nükleer Enerji AŞ (TÜNAŞ) ile imzalanan anlaşma kapsamında, Sinop'ta kurulması planlanan nükleer güç santralinde CANDU reaktörlerinin kullanımına ilişkin fizibilite çalışmasını Mayıs 2027'ye kadar tamamlamayı hedefliyor.

AtkinsRealis'in Nuclear Canada İcra Başkan Yardımcısı ve şirket bünyesindeki CANDU International'ın Başkanı Gary Rose, AA muhabirine, Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında, TÜNAŞ ile imzaladıkları anlaşmaya ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Rose, martta imzalanan mutabakat zaptının TÜNAŞ ile işbirliğinin çerçevesini oluşturduğunu, yeni anlaşmayla ise fizibilite ve ön tasarım mühendisliği (FEED) çalışmalarını yapmayı taahhüt ettiklerini söyledi.

Anlaşma kapsamında belirli bir sahaya yönelik ön tasarım çalışması yapacaklarını belirten Rose, "Bu anlaşmayla Mayıs 2027'ye kadar bir fizibilite çalışması hazırlamaya ve reaktörlerin kurulacağı sahaya yönelik ön tasarımı yapmak üzere çalışmalara başlamaya karar verdik. Nihai amacımız, TÜNAŞ'a ve Türkiye hükümetine CANDU reaktörlerinin Türkiye'de kurulup kurulmayacağına ilişkin kararlarında destek olmak." dedi.

"REAKTÖRÜMÜZÜN SİNOP'A UYGUNLUĞUNU DEĞERLENDİRMEK İÇİN ANALİZLER YAPACAĞIZ"
Rose, Türkiye'nin teknoloji seçimine ilişkin değerlendirme sürecinin devam ettiğini belirterek, şunları kaydetti:

"Biz, fizibilite çalışmasını yapmak üzere somut bir adım atıyoruz. Bizim açımızdan bu, CANDU reaktörünü seçmelerini umduğumuz karara doğru atılan bir adım. Ancak bildiğimiz kadarıyla bu yarışta başka adaylar da var. CANDU'nun mükemmel bir teknoloji olduğuna ve Türkiye halkı için çok uygun olduğuna inanıyoruz ancak nihai karar Türkiye'ye ait. Çalışmamız ilk aşamada Sinop'a odaklanıyor. Reaktörümüzün Sinop sahasına uygunluğunu değerlendirmek için sahaya özgü analizler yapacağız. Başka sahaların da değerlendirilmesine karar verilirse esnek davranır ve bu kararı destekleriz."

Rose, anlaşmada öngörülen takvime ilişkin, "Fizibilite çalışmasını Mayıs 2027'ye kadar, ön tasarım mühendisliği çalışmasını ise 2027 sonunda veya 2028'in ilk aylarında tamamlamayı hedefliyoruz. Böylece 2028'in ilk çeyreğinde nihai teknoloji seçiminin yapılmasına imkan sağlamayı amaçlıyoruz. Bu takvim elbette Türkiye'nin belirleyeceği nihai takvime bağlı." diye konuştu.

"BELİRLİ İMALAT EKİPMANLARINI SAĞLAYABİLECEK BAŞKA ÜLKELERLE GÖRÜŞÜYORUZ"
Olası bir projenin finansmanına ilişkin stratejinin fizibilite çalışması kapsamında hazırlanacağını aktaran Rose, şöyle konuştu:

"Kanada hükümetinin, bu santralin inşasının en azından bir bölümünü finanse etme konusunda kesin bir taahhüdü var. Belirli imalat ekipmanlarını sağlayabilecek başka ülkelerle görüşüyoruz. Yerel inşaat şirketleriyle de öz sermaye katkısı veya başka ülkelerin ihracat kredi kuruluşlarından finansman sağlanması yoluyla projeye nasıl katkıda bulunabileceklerini görüşüyoruz. Sonuç olarak, fizibilite çalışmasının bir bölümünde projenin finansmanının tamamına ilişkin bir strateji yer alacak. Nihai yatırım kararı alındığında da bu finansman sağlanacak."

Rose, Kanada'nın bir CANDU reaktörü kurmak üzere devreye girdiğinde AtkinsRealis ve CANDU Energy'nin yanı sıra Kanada'daki sektör ekosisteminin tamamını da projeye dahil ettiğini belirterek, "CANDU reaktörleri için ürün sağlayan çok sayıda tedarikçimiz var. Kore, Fransa ve başka ülkelerde de stratejik tedarikçilerimiz bulunuyor. Fizibilite çalışmasına dönersek, kullanılacak tüm ürünleri ve hangi ülkenin bir ihracat kredi kuruluşu aracılığıyla finansman sağlayabileceğini belirledikçe, bu projeyi hayata geçirmek için çok sayıda şirketle ortaklık kuracağız. Bizim yaklaşımımız bu. Bu projeler oldukça büyük ölçekli. Bu ortaklık modeli, söz konusu projelerin mühendislik, tedarik ve inşaat çalışmalarının tamamının yürütülmesini sağlıyor." bilgisini paylaştı.

Romanya'daki projeyi örnek gösteren Rose, "Şu anda Cernavoda 3 ve 4 ünitelerini inşa ettiğimiz Romanya'ya bakarsanız, ABD'li ve İtalyalı ortaklar bizimle çalışıyor. İnşaat için bir uluslararası ortağın daha katılmasını bekliyoruz. Dolayısıyla, Türkiye'de de benzer sonuçlar bekleyebilirsiniz." değerlendirmesinde bulundu.