NASA’nın Swift Gözlemevi’ni kurtaracak uzay aracında teknik arıza

Yörünge içi servis ve uydu ömrü uzatma pazarında yüksek riskli operasyonlar sürerken, Katalyst Space tarafından geliştirilen LINK robotik servis uzay aracında ciddi bir teknik arıza yaşandı. NASA’nın yörüngesi hızla alçalan Neil Gehrels Swift Gözlemevi’ni yakalayarak daha yüksek bir irtifaya taşıması planlanan araç, görev sırasında yön kontrolünü kaybetti. Hafta sonu rotasından çıkarak kendi ekseni etrafında dönmeye başlayan LINK’in üç tepki tekerleğinden ikisinin devre dışı kaldığı, soğuk gaz itici sisteminde de performans kaybı yaşandığı açıklandı. Güç ve iletişim kanalları açık olan aracı yeniden kontrol altına almak isteyen teknik ekip, elektrikli iticileri kullanarak dönme hareketini geçici olarak durdurmaya çalışıyor.

NASA İLE ÖZEL SÖZLEŞME İMZALANDI

Ticari uzay lojistiği açısından önemli bir test niteliği taşıyan görev, zamanlama baskısı nedeniyle kritik önem taşıyor. NASA, atmosferik sürtünme ve artan güneş fırtınaları nedeniyle irtifa kaybı hızlanan Swift Gözlemevi’ni kurtarmak amacıyla geçen eylül ayında Katalyst Space ile özel bir sözleşme imzalamıştı. LINK, 3 Temmuz’da Northrop Grumman’ın Pegasus XL roketiyle fırlatıldı. Araç, ilk devreye alma aşamasında da benzer bir yön kontrol sorunu yaşamış ancak yazılım güncellemeleriyle uçuşuna devam etmişti. Swift Gözlemevi’nde otonom bir itki sistemi bulunmuyor. Bu nedenle LINK görevinin başarısız olması, NASA’nın milyarlarca dolarlık bilimsel varlığının yörüngede kaybedilmesi riskini beraberinde getiriyor.

YAKLAŞMA VE YAKALAMA SÜRECİ ASKIYA ALINABİLİR

Katalyst ekibi, son krizden önce devreye alma sürecinin yarısını tamamlamıştı. Planlamaya göre araç, ksenon yakıtlı üç elektrikli itici yardımıyla Swift’e doğru ilerleyecekti. Ancak yön kontrolünün yeniden sağlanamaması halinde otonom yaklaşma ve yakalama prosedürleri güvenlik gerekçesiyle tamamen askıya alınacak. Mühendisler ilk aşamada aracın kendi ekseni etrafındaki dönüşünü durdurmayı hedefliyor. Ardından yönlendirme ve navigasyon yazılımlarının yeni donanım konfigürasyonuna göre güncellenmesi planlanıyor.

TEKNİK ARIZA TİCARİ GÖREVİ RİSKE ATTI

LINK’te yaşanan arıza, milyonlarca dolarlık ticari görevin geleceğini belirsiz hale getirdi. Katalyst Space’in uzay aracını yeniden stabilize edememesi halinde hem Swift Gözlemevi’nin kurtarılması hem de şirketin yörünge içi servis teknolojisinin ticari olarak doğrulanması sekteye uğrayacak. Gelişmeler, ticari uzay servisi alanında faaliyet gösteren girişimlerin karşı karşıya kaldığı teknik ve finansal riskleri yeniden gündeme taşıdı. Başlık, daha teknik ya da daha güçlü bir ekonomi gazetesi tonuna göre de uyarlanabilir.