NASA, Ay’a çarpan SpaceX roketinin oluşturduğu krateri fotoğrafladı

NASA’nın Ay Keşif Yörünge Aracı LRO ile Güney Kore’nin Danuri uzay aracı, bağımsız araştırmacılar ve kamu kurumlarınınortak çalışmasıyla Ay yüzeyinde oluşan yeni bir çarpma kraterini hassas konum analizi üzerinden haritalandırdı. Ay yüzeyinden yaklaşık 60 mil yüksekte ve saniyede 1 mil hızla hareket eden LRO’nun yüksek çözünürlüklü Dar Açılı Kamerası, altı günlük konumlanma sürecinin ardından yaklaşık 60 fit genişliğindeki krateri görüntüledi. Operasyon, farklı kurumlar arasında paylaşılan yörünge ve konum verilerinin hedefleme hassasiyetini artırmadaki rolünü de ortaya koydu.

HASSAS ZAMANLAMA

Kraterin ayrıntılı biçimde görüntülenebilmesi için LRO’nun açısal konumu hassas manevralarla çarpma bölgesine yönlendirildi. Operasyonda yalnızca 10 saniyelik bir zamanlama sapmasının hedefi yaklaşık 10 mil kaçırabileceği hesaplandı. Dar Açılı Kamera, yüzeyin 1,5 fit altından fırlayan taze kayaları ve güneş rüzgarıyla aşınmış malzemeleri ayrıntılı biçimde kaydetti. Farklı ışık açılarında yapılan incelemeler, kraterin derinliğinin 10 fitten az olduğunu gösterdi ve çarpma modellemeleri için yeni bir veri seti sağladı.

ORTAK VERİ

Çarpma noktasının belirlenmesi, amatör astronomlardan kamu kurumlarına uzanan bir veri zinciri sayesinde mümkün oldu. NASA’nın Gezegen Savunma programındaki Dünya’ya Yakın Nesne Çalışmaları Merkezi ile Jet İtki Laboratuvarı, rokete ait yörünge tahminlerini sürekli güncelleyerek olası çarpma bölgesini daralttı. Bu veriler Güney Kore Havacılık ve Uzay Araştırma Enstitüsü ile paylaşıldı. Danuri uzay aracındaki LUTI kamerasının bölgeyi görüntülemesiyle NASA’nın tahminlerinin yaklaşık 1 kilometrelik doğruluğa sahip olduğu doğrulandı.

HEDEFLEME HASSASİYETİ

Danuri ekibinden alınan koordinatlar, LRO’nun sonraki gözlemlerinde hedefleme hassasiyetini daha da artırdı. Kraterin kesin konumu 19.4759 derece kuzey, 266.7138 derece doğu koordinatlarında ve 511 metre yükseklikte belirlendi. Böylece farklı uzay araçlarından elde edilen görüntü ve yörünge verileri tek bir konum analizi altında birleştirildi.

VERİ PAYLAŞIMI

LRO ve Danuri arasında yürütülen veri paylaşımı, Ay çevresindeki gözlem operasyonlarında kurumlar arası koordinasyonun önemini gösterdi. Farklı araçların aynı hedef üzerinde birbirini tamamlayan ölçümler yapması, çarpma bölgelerinin daha hassas biçimde belirlenmesine imkan verdi. Elde edilen veriler, Ay çevresinde yürütülecek yüzey lojistiği ve gelecekteki ticari uzay istasyonu projelerinde konumlandırma ve yörünge tahminlerinin geliştirilmesi açısından da kullanılabilecek bir altyapı sunuyor.