Birleşik Krallık’ın bağımsız ve egemen uydu fırlatma kapasitesi oluşturma hedefinde kritik bir dönemece girildi. Almanya merkezli The Exploration Company’nin talip olduğu İskoç uzay girişimi Orbex, kamu kaynaklarından aldığı desteğe rağmen finansman açığını kapatamayınca kayyum atanması seçeneğini gündemine aldı.
BİRLEŞİK KRALLIK’IN UZAY HEDEFİ RİSKTE
Orbex’in olası iflası, Birleşik Krallık’ın İskoçya’dan ilk yerli roket fırlatma planını ciddi şekilde etkileyebilir. Olası bir satış gerçekleşmezse şirket bünyesindeki 150 çalışanın işini kaybetmesi gündeme gelebilir.
Avrupa genelinde de benzer şekilde birçok uzay girişimi, uzun geliştirme süreçleri nedeniyle ölçek büyütme aşamasında finansman açığıyla karşı karşıya kalıyor. Orbex süreci, uzay alanında kapasite geliştirmek isteyen ülkeler açısından dikkatle izleniyor.
19 METRELİK ROKET VE 2026 HEDEFİ
Highlands bölgesinde faaliyet gösteren Orbex, küçük uyduları yörüngeye taşımak amacıyla geliştirdiği 19 metre uzunluğundaki düşük karbonlu roketlerle 2026 yılında ilk test uçuşlarını gerçekleştirmeyi planlıyordu. Ancak finansman arayışlarının sonuçsuz kalması üzerine şirket yönetimi kayyum atanması seçeneğini masaya aldı.
26 MİLYON STERLİNLİK KAMU DESTEĞİ
Orbex’e Ocak 2025’te 20 milyon sterlin, geçtiğimiz yaz ise 6 milyon sterlin olmak üzere toplam 26 milyon sterlin kamu kredisi sağlandı. Hükümet yetkilileri o dönemde şirketin küçük uydu fırlatma planının Birleşik Krallık uzay sektörünü dönüştürebileceğini ifade etmişti.
Şirket ayrıca Hazine destekli Ulusal Varlık Fonu ile yeni finansman sağlamak üzere görüşmeler yürüttü. Ancak bu temasların erken aşamada sonuçsuz kaldığı belirtildi. Alman The Exploration Company ile yürütülen görüşmeler de henüz somut bir anlaşmaya dönüşmedi.
GECİKMELER VE MALİYET ARTIŞI
Orbex başlangıçta Highlands’te A’Mhoine yarımadasında kendi uzay üssünü kurmayı planladı ancak proje rafa kaldırıldı. Fırlatma planları daha sonra Shetland Adaları’ndaki SaxaVord uzay üssüne taşındı. Süreçte yaşanan gecikmeler ve artan maliyetler şirketin finansman ihtiyacını büyüttü.
SATIN ALIM İÇİN FIRSAT ALANI
Orbex’in içinde bulunduğu durum, uzay alanında kapasite geliştirmeyi hedefleyen ülkeler için potansiyel iş birliği veya yatırım fırsatı olarak değerlendiriliyor. Küçük uydu fırlatma pazarının hızla büyüdüğü bir dönemde, teknoloji geliştirme sürecini önemli ölçüde tamamlamış bir şirketin el değiştirmesi yeni ortaklık modellerinin önünü açabilir.
