Baharın gelmesiyle parklar, bahçeler, evlerin balkonları rengarenk çiçeklerle süslenirken, özellikle lüks mutfaklarda pastadan salataya kadar geniş bir yelpazede yenilebilen çiçekler de menülerde yer almaya başladı. Zengin bitki florası ile Avrupa’nın en çok bitki türüne ev sahipliği yapan Türkiye, gastronomi sektörüne katma değer kazandıran yenilebilir çiçekte marka algısını güçlendiriyor. Özellikle İstanbul ve Antalya’da yoğunlaşan üreticiler, çiçeklerin raf ömrünü uzatan yeni projelerle ihracat pazarlarını çeşitlendirmeye hazırlanıyor.
NİTELİKLİ TURİZM YÖNLENDİRİYOR
Yenilebilir çiçek sektörü, özellikle son 10 yılda gelişti. Sektör mensuplarının verdiği bilgiye göre sosyal medya kullanımı ile birlikte yenilebilir çiçeklere talep artarken, üst segment turizm de yenilebilir çiçeklerin tercih potansiyelini katlıyor. Türkiye’de özellikle İstanbul, İzmir (Urla) ve Nevşehir (Kapadokya) gibi Michelin ve Gault & Millau rehberlerinde yer alan bölgelerde, minimal ve özenli sunumlarla hazırlanan tabaklarda çiçek kullanımı yaygınlaşıyor.
GÜL VE KARANFİL TERCİHİ
Yenilebilir çiçek sektöründe 20’yi aşkın çiçek üretiliyor; raf ömrünü uzatma çalışmalarıyla çiçek sayısı her geçen artıyor. En çok gül, karanfil, aynı sefa, menekşe, mine, kadife çiçeği gibi çiçekler tercih edilirken, çiçeklerin kısa raf ömrü iç talebe yönelik çalışmaların ağırlık kazanmasına neden oluyor. Sektör mensuplarından alınan bilgilere göre çiçekler çok farklı tat ve aromalara sahip olsalar da tüketicilerin tercihini belirleyen en önemli iki kriter, çiçeklerin rengi ve şekli. Henüz market raflarında çok görülmese de yenilebilir çiçeklerin önümüzdeki dönemlerde sofralarda daha çok yer edineceği öngörülüyor.
DÜNYADA DA BÜYÜYOR
Yenilebilir çiçek sektörü, küresel ölçekte de büyüyen bir sektör. ABD’de yapılan bir araştırmaya göre sektörün 2031 yılına kadar ortalama yüzde 5 oranında büyümesi bekleniyor. Sektör en hızlı Asya Pasifik bölgesinde büyürken, tercih ettikleri en önemli pazar ise Avrupa. Yenilebilir çiçeklerin arasında en fazla gülün piyasada tercih edileceği öngörülüyor. Kadife çiçeği ise tercih edilme oranı en çok artan çiçek olacak. Ayrıca kruvaziyer turizminin artmasının da yenilebilir çiçeklere talebi olumlu etkileyeceği belirtiliyor.
İŞLERİMİZİ KOLAYLAŞTIRDI
Betül Tekin–Pasta şefi: Pastalarda hamurdan çiçek yapmaya çalışıyoruz. Bu da bizim için çok büyük bir emek ve zaman kaybı oluyor. Canlı, yenilebilir çiçek kullanmak bizim işimizi de çok kolaylaştırıyor. Ancak doğru çiçekleri tercih etmek gerekiyor. Bazı çeşitler asla kullanılmamalı. Çünkü kremayla teması hoş olmaz, toksin madde yayabilirler. Çiçekleri çiçek tellerine takarak ya da saplarını bantlarla, streç filmlerle sararak pastaya saplıyoruz. Ayrıca çiçekleri taze kullanmak zorundayız. Sunumdan hemen önce, çiçekler solmadan yerleştirmeye çalışıyoruz. Genellikle gül, papatya ve karanfil tercih ediliyor.
KULLANIM ALIŞKANLIĞI OLUŞTU
Nesrin Demirer-Yenilebilir çiçek üreticisi: Yenilebilir çiçekler 10 yıl önce gastronomi dünyasında çok az kişi tarafından kullanılıyordu. Halihazırda beş yıldızlı oteller, Michelin yıldızlı restoranlar, özel konseptli kafeler ve butik pasta firmaları gibi profesyonellere hitap ediyor. Sadece yemeklerde değil, tatlılarla ve içeceklerle birlikte de kullanılabilir. Modern gastronomide çok bilinen çiçeklere farklı çiçek türleri de ekleniyor. Özel günler sürdükçe ve gastronomide rekabet devam ettikçe yenilebilir çiçeklere de talep artacak. İhracat potansiyeli de mevcut. Ancak çiçeklerin ömrü 7 ila 15 gün arasında değiştiği için uzak pazarlara havayolu dışında ulaştırmak pek mümkün değil. Biz çiçekleri kurutarak ömürlerini uzatmak için uzun zamandır çalışıyoruz. Bu çalışmalar 2023 yılı itibariyle bir ürüne dönüştü. Hâlihazırda Almanya’ya ihraç ediliyor.
YEREL ÜRETİCİLER İÇİN FIRSAT
Öğr. Gör. Dr. Behiyenur Ünal Kirazcı-Beypazarı Meslek Yüksekokulu Otel, Lokanta ve İkram Hizmetleri Bölümü Aşçılık Programı: Çikolata dolguları, pasta kremaları ve özel soslarda, yapay aroma ve renklendiricilere doğal bir alternatif olan çiçekler; kurutulmuş veya toz haline getirilmiş formlarıyla gastronomi dünyasında neredeyse sınırsız bir kullanım alanı sunuyor. Türkiye’de yenilebilir çiçek yetiştiriciliğinde Antalya, üretim kapasitesi ve çeşitliliğiyle önemli bir merkez. Gastronomi turizminin ve lüks restoran işletmeciliğinin kalbi olan İstanbul da hem üretim hacmi hem de yenilikçi yaklaşımlarıyla dikkat çekiyor. Özellikle mikro filizlerle birlikte yenilebilir çiçek üretimi yapan firmalar, sektörden gelen talebe paralel olarak ürün gamlarını genişletiyor ve üretim kapasitelerini artırıyor. Taze çiçeklerin hassas yapısı ve kısa raf ömrü, lojistik süreçleri oldukça zorlaştırıyor. Bu durum, yenilebilir çiçek tedarikinde yurt içi üretimin stratejik önemini artırıyor. Ayrıca yerel üreticiler için önemli bir fırsat.
