Fed yetkilileri Aralık 2026 faizi için temkinli: En büyük risk değişmedi

ABD Merkez Bankası’nın aralık ayındaki faiz kararı öncesinde Fed yetkililerinden enflasyon ve yapay zeka yatırımlarına ilişkin dikkat çekici mesajlar geldi. Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, veri merkezi yatırımlarının klasik bir talep kaynaklı aşırı ısınmaya benzemeye başladığını söyledi.

FED YETKİLİLERİNDEN ENFLASYON VE YAPAY ZEKA UYARISI

ABD Merkez Bankası’nın aralık ayındaki faiz kararı yaklaşırken Fed yetkililerinden yüksek enflasyon ve yapay zeka yatırımlarına ilişkin peş peşe açıklamalar geldi.

Chicago Fed Başkanı Austan Goolsbee, ABD’de istihdam ve büyümenin görece istikrarlı kaldığını ancak Fed’in temel sorununun enflasyon olduğunu söyledi.

Richmond Fed Başkanı Tom Barkin ise talebin güçlü ve enflasyonun inatçı biçimde yüksek kaldığını belirterek para politikasının yönü konusunda dikkatli hareket edilmesi gerektiğini vurguladı.

GOOLSBEE: EN BÜYÜK SORUN ENFLASYON

Chicago Fed Başkanı Goolsbee, 9 Kasım’da Chicago’da katıldığı etkinlikte Fed’in fiyat istikrarı tarafında karşı karşıya olduğu soruna dikkat çekti.

Goolsbee’ye göre istihdam piyasası ve ekonomik büyüme şaşırtıcı ölçüde istikrarlı kalırken Fed’in görev alanındaki temel sorun yüksek enflasyon olmaya devam ediyor.

Özellikle hizmet fiyatlarında yeniden artış görülmesini önemli bulan Goolsbee, enerji ve gümrük tarifeleri gibi arz şoklarıyla açıklanamayacak alanlarda fiyat baskılarının yayılmasının daha fazla dikkat gerektirdiğini belirtti.

YAPAY ZEKA YATIRIMLARINA “AŞIRI ISINMA” UYARISI

Goolsbee’nin açıklamalarında en dikkat çekici başlıklardan biri yapay zeka veri merkezlerine yönelik hızlanan yatırımlar oldu.

Chicago Fed Başkanı, veri merkezi inşaatındaki patlamanın kendi gözünde artık “eski usul talep kaynaklı aşırı ısınmaya” benzemeye başladığını söyledi.

Goolsbee, aynı anda çok sayıda şirketin elektrikçi, inşaat işçisi, enerji ve altyapı kapasitesi için talepte bulunmasının fiyatları yukarı çekebileceğine dikkat çekti.

“MERKEZ BANKALARI AŞIRI ISINMAYA KARŞI ERKEN DAVRANIR”

Goolsbee, arz şoklarının zaman içinde kendiliğinden ortadan kalkmasının beklenebileceğini ancak talep kaynaklı aşırı ısınmanın aynı şekilde çözülmediğini vurguladı.

Ekonominin gerçekten aşırı ısınması halinde merkez bankalarının geleneksel yaklaşımının sorunun büyümesini beklemek yerine erken ve güçlü biçimde müdahale etmek olduğunu söyledi.

Bununla birlikte Goolsbee doğrudan aralık toplantısında faiz artırılması gerektiğini söylemedi. Açıklamasının odağında, yapay zeka kaynaklı yatırım dalgasının kalıcı bir talep ve fiyat baskısına dönüşüp dönüşmediğinin izlenmesi bulunuyor.

BARKIN: ENFLASYON EN BÜYÜK RİSK

Richmond Fed Başkanı Tom Barkin de aynı gün yaptığı konuşmada yüksek enflasyonun Fed’in çift yönlü görevi açısından halen daha büyük risk olduğunu söyledi.

Barkin, enflasyonun Fed’in yüzde 2 hedefinin yaklaşık altı yıldır üzerinde kaldığını, şirketlerin maliyet baskısıyla karşılaşmaya devam ettiğini ve bazı işletmelerin daha önce üstlendikleri maliyetleri fiyatlara yansıtmaya hazırlandığını belirtti.

Richmond Fed’in değerlendirmesine göre sağlıklı talep ile geniş tabanlı maliyet artışlarının birlikte devam etmesi fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı yaratıyor.

BARKIN: ARALIK İÇİN HENÜZ TEMEL SENARYOM YOK

Barkin, Fed’in 8-9 Aralık’ta gerçekleştireceği yılın son faiz toplantısına ilişkin henüz temel bir senaryosu olmadığını söyledi.

Karardan önce yeni enflasyon ve istihdam verilerinin açıklanacağını belirten Barkin, ekonominin hangi yönde ilerlediğini görmek istediğini ifade etti.

Bu nedenle Barkin’in açıklamaları, mevcut koşulların daha sıkı para politikasına işaret etmesine rağmen aralık ayındaki faiz kararının henüz kesinleşmediğini gösteriyor.

Fed’in resmi takvimine göre yılın son FOMC toplantısı 8-9 Aralık’ta yapılacak ve faiz kararı 9 Aralık’ta açıklanacak.

“PARA POLİTİKASI DİKKATLİ HAREKET ETMELİ”

Barkin’in temel mesajı, yüksek enflasyon ile iş gücü piyasasına yönelik aşağı yönlü risklerin birlikte değerlendirilmesi gerektiği yönünde oldu.

Richmond Fed Başkanı, talebin sağlıklı ve enflasyonun inatçı biçimde yüksek olduğu mevcut ortamda para politikasının genel yönünün görece açık olduğunu söyledi.

Ancak talebin ani biçimde zayıflama ihtimalinin göz ardı edilemeyeceğini belirten Barkin, bu nedenle para politikasında “dikkatli” hareket edilmesini savundu.

YAPAY ZEKA İSTİHDAM İÇİN DE İKİ YÖNLÜ RİSK

Barkin de yapay zekayı ABD ekonomisinin önündeki en büyük belirsizliklerden biri olarak değerlendirdi.

Yapay zeka yatırımlarının beklentileri karşılayamaması halinde şirket yatırımlarının azalabileceğini, borsadaki değerlemelerin düşebileceğini ve servet etkisi üzerinden tüketici harcamalarının zayıflayabileceğini söyledi.

Tersine yapay zekanın beklenenden çok daha büyük verimlilik artışı sağlaması halinde şirketlerin daha fazla çalışanı teknolojiyle ikame edebileceğine dikkat çekti.

Barkin’e göre her iki senaryo da Fed’in maksimum istihdam hedefini yeniden daha önemli hale getirebilir.

YAPAY ZEKA FED İÇİN NEDEN ÖNEMLİ?

Yapay zeka yatırımlarının Fed açısından önemi yalnızca teknoloji sektöründeki büyümeden kaynaklanmıyor.

Veri merkezlerinin kurulması elektrik, enerji altyapısı, inşaat, teknik iş gücü ve çeşitli sanayi girdilerine yüksek talep yaratıyor.

Bu talebin ekonominin diğer alanlarındaki mevcut kapasiteyle rekabete girmesi halinde fiyat artışlarının yalnızca teknoloji sektörüyle sınırlı kalmayarak daha geniş ekonomiye yayılması mümkün.

Goolsbee’nin son açıklaması da Fed içinde yapay zeka yatırım dalgasının artık yalnızca uzun vadeli bir verimlilik hikayesi değil, kısa vadeli bir enflasyon riski olarak da değerlendirilmeye başlandığına işaret ediyor.

FED FAİZ KARARI ÖNCESİ GÖZLER ENFLASYON VERİSİNDE

Fed yetkililerinin açıklamaları, ABD’de Ekim ayı enflasyon verisinin açıklanacağı güne denk geldi.

Piyasalar güçlü istihdam verisinin ardından Fed’in aralık ayında yeni bir faiz artışına gitme ihtimalini yüksek fiyatlarken, tüketici fiyatlarının seyri bu beklentinin güçlenip güçlenmeyeceği açısından kritik olacak.

Barkin’in de özellikle yeni enflasyon ve istihdam rakamlarını görmek istediğini söylemesi, Fed’in aralık kararında önümüzdeki haftalarda gelecek verilerin belirleyici olmaya devam edeceğini gösteriyor.

FED’DE YENİ DENGE: ENFLASYON VE İSTİHDAM RİSKİ

Goolsbee ve Barkin’in açıklamaları Fed içindeki tartışmanın iki tarafını da ortaya koyuyor.

Bir tarafta yüksek enflasyon, güçlü talep ve yapay zeka yatırımlarının yaratabileceği yeni aşırı ısınma riski bulunuyor.

Diğer tarafta ise faizlerin daha fazla yükseltilmesi veya yapay zeka yatırımlarının beklentileri karşılamaması halinde iş gücü piyasası ve tüketici talebinin hızla zayıflama ihtimali yer alıyor.

Bu nedenle Fed’in 8-9 Aralık toplantısına kadar açıklanacak enflasyon ve istihdam verileri, merkez bankasının yeni bir faiz artışına gidip gitmeyeceğini belirleyecek en kritik göstergeler olmaya devam edecek.