Elektrik şebekelerinde yalıtım arızalarını 45 milisaniyede tespit eden yöntem
Üç farklı elektrik sinyalini birlikte analiz eden yeni teşhis yöntemi, yalıtım arızalarını yüzde 98,6 doğrulukla tespit ediyor. Çin’deki pilot uygulamada sistem, arıza giderme süresini dört saatten bir saatin altına indirdi.
Elektrik iletim ve dağıtım altyapılarında kesintilere ve yüksek maliyetli ekipman hasarlarına yol açabilen yalıtım bozulmalarına karşı yeni bir erken uyarı yöntemi geliştirildi. Uluslararası Enerji Teknolojisi ve Politikası Dergisi’nde yayımlanan araştırmada tanıtılan sistem, koruma devrelerinde oluşan küçük sızıntıları daha büyük bir arızaya dönüşmeden önce belirlemek için üç farklı elektrik sinyalini aynı anda analiz ediyor. Yöntem; elektriğin istenmeyen yollardan aktığını gösteren sıfır dizi akımı, dalga formu benzerliği ve anormal topraklama koşullarını ortaya çıkaran üçüncü harmonik içeriği birlikte değerlendiriyor. Böylece yalıtım sorunlarının erken aşamada belirlenmesi ve bakım ekiplerinin arızaya dönüşmeden müdahale edebilmesi amaçlanıyor.
YÜKSEK DOĞRULUK
Laboratuvar testlerinde sistem, yalıtım arızalarını yüzde 98,6 doğrulukla tespit etti. Birden fazla topraklama noktasının yerini belirlemede ise yüzde 94,3 başarı sağlandı. Teknoloji, elektrik direncinin 50 ila 100 kilohm aralığına gerilediği ilk aşamada arızayı algılayabiliyor ve teşhis işlemini yalnızca 45 milisaniyede tamamlıyor. Yanlış alarm oranının yüzde 1,5 seviyesinde kalması da bakım ekiplerinin sorunlu ekipmana daha erken ve hedefli biçimde müdahale etmesine imkan tanıyor.
SAHADA TEST EDİLDİ
Yeni teşhis yöntemi, Çin’in Nanjing kentindeki 500 kilovoltluk bir trafo merkezinde altı ay boyunca pilot olarak uygulandı. Denetim robotlarıyla entegre çalışan sistem, sahadaki ortalama arıza giderme süresini dört saatten bir saatin altına düşürdü. Manuel denetim ihtiyacı da yüzde 76 oranında azaldı. Bu sonuçlar, yöntemin yalnızca laboratuvar ortamında değil gerçek şebeke koşullarında da hızlı teşhis ve bakım süreçlerine katkı sağlayabildiğini gösterdi.
ÖNLEYİCİ BAKIM
Sistem, elektrik şebekelerinde arızaya müdahale edildikten sonra onarım yapılmasına dayanan yaklaşım yerine sorunların daha erken belirlenmesine yönelik bir bakım modeli sunuyor. Yalıtım bozulmalarının ciddi ekipman arızalarına dönüşmeden tespit edilmesi, dağıtım şirketlerinin bakım planlamasını daha erken yapmasına ve plansız kesinti riskini azaltmasına imkan veriyor. Özellikle kesintisiz çalışması gereken enerji altyapılarında otonom denetim sistemleriyle birlikte kullanılabilen yapı, bakım ekiplerinin sahadaki müdahale süresini de kısaltıyor.
TİCARİ POTANSİYEL
Yeni teşhis mimarisi, elektrik şebekelerinde otonom ve önleyici bakım uygulamalarının yaygınlaşmasına yönelik bir altyapı sunuyor. Arızaların erken aşamada belirlenmesi, ekipman hasarlarının yanı sıra üretim kayıpları ve sanayi tesislerindeki duruş sürelerinin azaltılmasına da katkı sağlayabilir. Denetim robotlarıyla entegre çalışabilen sistemin, akıllı şebeke ve enerji altyapılarında bakım süreçlerinin otomasyonu açısından yeni bir kullanım alanı oluşturması hedefleniyor.