Ekonomide koordineli düzenlemeler doğrultusunda Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK), bireysel finansmanı doğrudan ilgilendiren bir dizi yeni kararı kamuoyuna duyurdu. Açıklamada, düzenlemelerin finansal kaynakların alt gelir gruplarını destekleyecek şekilde verimli kullanılması, kredi sisteminin etkinliğinin artırılması ve finansal istikrarın güçlendirilmesi amacıyla hayata geçirildiği vurgulandı.
BDDK BASIN AÇIKLAMASININ KAPSAMI
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu, “Bireysel Kredi Kartları ve İhtiyaç Kredilerinin Yeniden Yapılandırılması, Kredi Kartları ve Kredili Mevduat Hesaplarının Limitlerinin Belirlenmesi ve Konut Kredilerinde Kredi Değer Oranı Değişikliği” başlıklı basın açıklamasında, finansal tüketicinin korunması kapsamında borçluluğun gelirle uyumlu hâle getirilmesinin ve sürdürülebilir ödeme performansının sağlanmasının hedeflendiğini bildirdi.
Açıklamada ayrıca, dolandırıcılık ve yasa dışı bahisle mücadele kapsamında kullanılmayan kredi kartı limitlerinden kaynaklanabilecek mağduriyetlerin önlenmesi ile bankacılık sektörüne ilişkin düzenleyici çerçevenin uluslararası uygulamalarla uyumunun güçlendirilmesinin amaçlandığı belirtildi.
KONUT KREDİLERİNDE KREDİ DEĞER ORANI DEĞİŞİKLİĞİ
BDDK tarafından konut kredilerinde kredi değer oranına ilişkin önemli bir düzenleme yapıldı. Buna göre, tüketicilere kullandırılan konut kredilerinde birinci el ve ikinci el konut ayrımı kaldırıldı.
2010 yılından sonra inşa edilen ve asgari şart olan C enerji sınıfına sahip konutlar da avantajlı kredi değer oranı uygulanan konutlar kapsamına alındı. A ve B enerji sınıfına sahip konutlar ise en yüksek kredi oranına sahip grup olarak belirlendi.
Düzenlemeyle, enerji verimliliği yüksek ve görece depreme dayanıklı yeni konutların alımının teşvik edilmesi ve ilk kez konut sahibi olacak tüketicilerin desteklenmesi amaçlandı.
MEVCUT KONUT SAHİPLERİ İÇİN SINIRLAMA
Tüketicinin kendisinin, eşinin veya 18 yaş altındaki çocuklarının malik olduğu en az bir konutunun bulunması hâlinde, belirlenen kredi değer oranlarının yüzde 75 azaltılarak uygulanmasına devam edileceği bildirildi.
Eski düzenlemede konutun birinci el veya ikinci el olmasına göre farklı kredi oranları uygulanırken, yeni düzenleme ile bu ayrım sadeleştirilerek tüm konut alımları için tek bir ana tablo oluşturuldu.
KONUT DEĞERİNE GÖRE KREDİ KULLANIM ORANLARI
Değeri 5 milyon TL’ye kadar olan konutlarda A ve B enerji sınıfına sahip konutlar için konut değerinin yüzde 90’ına, C sınıfı için yüzde 80’ine, diğer konutlarda ise yüzde 70’ine kadar kredi kullandırılabilecek.
5 milyon TL ile 7 milyon TL arasındaki konutlarda bu oranlar A ve B enerji sınıfında yüzde 80, C sınıfında yüzde 70, diğer konutlarda yüzde 60 olarak belirlendi.
7 milyon TL ile 10 milyon TL arasındaki konutlarda A ve B enerji sınıfı için 70, C sınıfı için yüzde 60, diğer konutlarda yüzde 50 oranları uygulanacak.
10 milyon TL ile 20 milyon TL arasındaki konutlarda oranlar A ve B enerji sınıfında yüzde 50, C sınıfında yüzde 40, diğer konutlarda yüzde 30 seviyesinde olacak.
20 milyon TL’nin üzerindeki konutlarda da aynı oranlar geçerli olacak.
BİREYSEL KREDİ KARTI VE İHTİYAÇ KREDİLERİNDE YAPILANDIRMA
BDDK, bireysel borçlulara yönelik yeni bir yapılandırma düzenlemesi de açıkladı. Buna göre, dönem borcu kısmen ya da tamamen ödenmemiş bireysel kredi kartları ile ödemesi 30 günden fazla gecikmiş ihtiyaç kredileri, belirli şartlar altında yeniden yapılandırılabilecek.
Kart hamilleri ve kredi borçluları, yapılandırma tarihindeki borç bakiyeleri için 3 ay içinde başvuruda bulunmaları hâlinde, borçlarını azami 48 ay vadeyle yeniden yapılandırabilecek.
Aylık taksit tutarı, ilgili ayın asgari ödeme tutarına eklenecek. Yapılandırılan borcun yüzde 50’si ödenene kadar kredi kartı limitleri artırılmayacak. Yapılandırma tutarı kredi kartı limitini aşarsa, aşan kısım limit aşımı sayılmayacak.
KREDİ KARTI LİMİTLERİNE İLİŞKİN YENİ DÜZENLEME
BDDK, kredi kartı limitlerinin gelirle uyumlu hâle getirilmesine yönelik yeni adımlar attı. Buna göre, kart hamillerinin sektördeki toplam kredi kartı limiti, ilk yıl için aylık ortalama gelirinin en fazla iki katı, ikinci yıldan itibaren ise en fazla dört katı ile sınırlandırılmaya devam edecek.
Yeni kredi kartı çıkarılması veya mevcut limitlerin artırılmasında yalnızca kart hamilinin aylık ya da yıllık ortalama geliri dikkate alınacak ve gelir tespiti bankalarca kabul edilen belgeler üzerinden yapılacak.
400 BİN TL ÜZERİ LİMİTLERE KADEMELİ DÜŞÜRME
Tüm bankalardaki toplam kredi kartı limiti 400 bin TL’nin üzerinde olan kart hamillerinin, son bir yıl içinde en yüksek harcamanın yapıldığı hesap kesim tarihindeki kullanılmayan kart limitleri bankalar tarafından kısmen azaltılabilecek.
Kredi kartı limitlerinin en geç 1 Ocak 2027 tarihine kadar gelir düzeyleriyle uyumlu hâle getirilmesi gerektiği belirtildi. Açıklamada, düşük limitli dar ve orta gelirli müşterilerin mevcut limitlerinin korunmasının hedeflendiği ifade edildi.
KREDİLİ MEVDUAT HESAPLARINA (KMH) İLİŞKİN DÜZENLEME
BDDK, bireysel müşterilere ait kredili mevduat hesaplarına ilişkin yeni bir düzenleme de yayımladı. Buna göre, KMH açılışı ve mevcut KMH limitlerinin artırılmasında uygulanacak üst sınırlar netleştirildi.
KMH limiti, müşterinin bankalarca ispatlanabilir belgeler üzerinden tespit edilen son üç aylık ortalama gelirinin azami iki katı olarak belirlendi. Eğitim ödemeleri amacıyla tahsis edilen KMH limitleri ise bu sınırlamadan muaf tutuldu.
KULLANILMAYAN KMH LİMİTLERİNE RİSK AĞIRLIĞI
Bireysel müşterilere ait kullanılmayan KMH limitleri için bankaların sermaye yeterliliği hesaplamalarında dikkate alınacak risk ağırlıkları artırıldı.
1 Nisan 2026’dan itibaren geçerli olmak üzere, bir müşteriye tahsis edilen KMH limitinin kullanılmayan kısmı için yüzde 10 kredi dönüşüm oranı uygulanacak. Gerekli görülmesi hâlinde bu oran kurum tarafından 3 katına kadar artırılabilecek.
KREDİ KARTI FAİZ ORANLARINDA YENİ SINIR
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından hazırlanan “Kredi Kartı İşlemlerinde Uygulanacak Azami Faiz Oranları Hakkında Tebliğde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ” Resmi Gazete’de yayımlandı.
Tebliğe göre, kredi kartı borçlarının yapılandırılması durumunda uygulanacak aylık akdi faiz oranı, TCMB’nin ilan ettiği aylık referans oranı aşamayacak. Gecikme hâlinde ise mevcut en yüksek gecikme faiz oranı uygulanacak.
Katılım bankalarında yapılacak yapılandırmalarda faiz yerine kâr payı, gecikme faiz oranı yerine gecikme cezası oranı esas alınarak aynı sınırlamalar geçerli olacak. Tebliğin yayımlandığı tarihte yürürlüğe girdiği ve hükümlerinin TCMB Başkanı tarafından yürütüleceği bildirildi.
