‘Dünyanın ilk seri üretilebilir nükleer reaktörü’ne ABD'den kritik onay

Küresel enerji arz güvenliğinde yeni bir milat yaşanıyor. Taşınabilir nükleer mikroreaktör üreticisi Radiant, ‘Kaleidos’ projesi için ABD Enerji Bakanlığı’ndan (DOE) beklenen güvenlik onayını aldı. Standart bir nakliye konteynerine sığabilen ve 20 yıl ömre sahip olan bu sistem, uzak bölgelerden askeri üslere kadar geniş bir alanda dizel jeneratörlerin yerini alacak.

Yeni nesil nükleer teknoloji pazarında stratejik bir eşik daha aşıldı. Radiant tarafından geliştirilen Kaleidos (DARK) mikroreaktörü, ABD Enerji Bakanlığı'nın titiz güvenlik dokümantasyon sürecini (PDSA) başarıyla tamamlayarak tam güç testlerine geçiş vizesini aldı. Bu gelişme, 2025 yılı sonunda tamamlanan 300 milyon dolarlık dev finansman turunun ardından nükleer enerjinin ticarileşme sürecini hızlandırdı.

SU GEREKTİRMEYEN SOĞUTMA VE YÜKSEK VERİM

1 megavat elektrik ve 1,9 megavat termal güç kapasitesine sahip olan Kaleidos mikroreaktörü, benzerlerinden ayıran teknik özellikleriyle dikkat çekiyor:

• Su ihtiyacı yok: Doğal konveksiyon yoluyla soğutma sağlayan hava ceketi ve fan sistemi sayesinde su kaynağına ihtiyaç duymadan çalışabiliyor.
• Mobilite: Kamyon veya uçakla taşınabilecek şekilde standart nakliye konteyneri boyutlarında tasarlandı.
• Güvenli yakıt: Seramik kaplı uranyum parçacıklarından oluşan TRISO yakıtı ve ısı aktarımı için radyoaktif hale gelmeyen helyum gazı kullanılıyor.

2028 TİCARİ LANSMANI VE SERİ ÜRETİM HEDEFİ

Radiant, Tennessee'deki Oak Ridge bölgesinde inşa edilecek R-50 fabrikası ile nükleer enerji üretimini endüstriyel bir boyuta taşıyor. Yılda 50 adet Kaleidos ünitesi üretmek üzere tasarlanan tesis, 2028 yılındaki ticari lansman için hazırlıklarını sürdürüyor. Şirketin Baş Nükleer Sorumlusu Dr. Rita Baranwal, DOE onayının nükleer sistemlerin güvenlikten ödün vermeden hızla devreye alınabileceğini kanıtladığını belirtti.

STRATEJİK KULLANIM: VERİ MERKEZLERİ VE ASKERİ ÜSLER

Yeni nesil mikroreaktörlerin kullanım alanları, sadece uzak coğrafyalarla sınırlı değil. Kritik altyapıların enerji dayanıklılığını artırmak amacıyla şu noktalar önceliklendiriliyor:

• Veri merkezleri: Kesintisiz ve karbon nötr enerji kaynağı ihtiyacı.
• Askeri tesisler: Ulusal güvenlik ve görev kritik ortamlarda bağımsız güç arzı.
• Hastaneler: Acil durumlar için uzun ömürlü ve yüksek kapasiteli enerji yedeği.

4 TEMMUZ 2026: KRİTİK EŞİK

Radiant, federal Nükleer Reaktör Pilot Programı kapsamında 4 Temmuz 2026 tarihine kadar reaktörde ‘kritiklik’ seviyesine (sürekli zincirleme reaksiyon) ulaşmayı hedefliyor. Idaho Ulusal Laboratuvarı’ndaki (INL) testlerin ardından ilk ünitelerin ABD Hava Kuvvetleri ve anlaşmalı ticari ortaklara teslim edilmesi planlanıyor. Bu başarı, nükleer enerjinin sadece dev santrallerle değil, modüler ve mobil ünitelerle de ekonomiye kazandırılabileceğini gösteren en somut adım olarak kayıtlara geçti.