COP31'de küresel işbirliği hedefi: Temiz elektriğin ekonomideki payı büyüyecek

Türkiye’nin dönem başkanlığında Antalya’da gerçekleştirilecek COP31, küresel enerji dönüşümünde yeni bir elektrifikasyon hamlesine sahne olacak. Mevcut politikalarla yüzde 25 civarında kalması beklenen elektriğin nihai enerji tüketimindeki payının 2035’e kadar yüzde 35’e çıkarılması için uluslararası işbirliği hedefleniyor.

TÜRKİYE COP31’DE DÜNYAYA YENİ ENERJİ HEDEFİ SUNACAK: 2035 İÇİN YÜZDE 35

Yeni dönemde odak, üretilecek temiz elektriğin enerji yoğun sektörlerde fosil yakıtların yerine geçirilmesine çevrilecek. Binalardan ulaştırmaya, sanayiden enerji altyapısına kadar geniş bir alanda elektrifikasyonun hızlandırılması için yenilenebilir enerji kapasitesinin yanı sıra güçlü şebekeler, depolama yatırımları ve finansman mekanizmaları gerekiyor.

ENERJİ DÖNÜŞÜMÜNDE YENİ EŞİK

SHURA Enerji Dönüşümü Merkezi Direktörü Alkım Bağ, elektrifikasyonu fosil yakıtlarla çalışan sistemlerin elektrik kullanır hale gelmesi ve enerji yoğun sektörlerde fosil yakıtların temiz elektrikle ikame edilmesi olarak tanımladı.

Son yıllarda küresel ölçekte devreye alınan yeni elektrik üretim kapasitesinin büyük bölümünün yenilenebilir kaynaklardan geldiğini belirten Bağ, üretimin karbonsuzlaştırılmasıyla elektrifikasyonun birlikte ilerlemesinin fosil yakıt tüketimini önemli ölçüde azaltabileceğini ifade etti.

MEVCUT POLİTİKALAR YÜZDE 25’TE KALIYOR

Çeşitli net sıfır senaryolarına göre elektriğin nihai enerji tüketimindeki payının 2035’te yüzde 35’e, 2050’de ise en az yüzde 50’ye ulaşması gerekiyor.

Bağ, mevcut politikaların devam etmesi halinde 2035’te bu oranın yalnızca yüzde 25 civarında kalmasının beklendiğine işaret ederek Türkiye’nin ortaya koyduğu küresel hedefin bu farkı kapatmak açısından önem taşıdığını söyledi.

Türkiye’nin bu girişimle “Ne kadar yenilenebilir enerji üretilebilir?” sorusunun ötesine geçtiğini belirten Bağ, asıl gündemin temiz elektriğin ekonominin tamamına nasıl yayılacağı olduğunu vurguladı.

ENERJİ İTHALATI VE CARİ AÇIĞA ETKİ

Elektrifikasyonun yalnızca iklim politikası olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Bağ, dönüşümün fosil yakıt ithalatını azaltarak enerji ithalatçısı ülkelerin ekonomik dayanıklılığına katkı sağlayabileceğine dikkat çekti.

Türkiye açısından bu sürecin enerji ithalatı ve dış ticaret açığının azaltılmasına destek verebileceğini ifade eden Bağ, elektrifikasyonun sanayi rekabetçiliği ve enerji güvenliği açısından da stratejik önem taşıdığını söyledi.

Uluslararası Enerji Ajansı’nın COP31 Başkanlığı ile stratejik ortaklık kapsamında hazırladığı çalışmaya göre yüzde 35’lik elektrifikasyon hedefine ulaşılması, enerji ithalatçısı ülkelerin toplam enerji ithalat faturasını 2026 fiyatlarıyla yıllık 500 milyar doların üzerinde azaltabilecek potansiyel taşıyor.

YENİLENEBİLİR ENERJİ TEK BAŞINA YETMİYOR

Elektrik kullanımının yaygınlaşmasıyla talebin artacağına dikkat çeken Bağ, söz konusu talebin temiz kaynaklardan karşılanmasının kritik olduğunu belirtti.

Rüzgar ve güneş enerjisinin elektrik sistemindeki payının yükselmesi üretimin zamanlamasını da değiştirirken, şebekelerin arz ve talep arasındaki yeni yapıya uyum sağlaması gerekiyor.

Bu kapsamda batarya depolama teknolojileri, talep tarafı katılımı, şebeke modernizasyonu ve dijitalleşme enerji dönüşümünün temel unsurları arasında bulunuyor.

ŞEBEKE EN BÜYÜK DARBOĞAZ OLABİLİR

Elektrifikasyon hızlandıkça yalnızca üretim kapasitesini artırmanın yeterli olmayacağına dikkat çeken Bağ, elektrik iletim ve dağıtım altyapısının da aynı hızda geliştirilmesi gerektiğini söyledi.

Elektriğin hangi saatlerde ve hangi bölgelerde daha değerli olduğunu ortaya koyacak doğru fiyat sinyallerinin önemine değinen Bağ, depolama ve talep tarafı kaynaklarının elektrik piyasasına daha etkin şekilde katılabilmesi için piyasa reformlarının da gerekli olduğunu kaydetti.

TÜRKİYE KÜRESEL KOALİSYONA ÖNCÜLÜK EDEBİLİR

Yüzde 35 hedefinin somut sonuçlara ulaşması için ülkelerin genel hedefleri ulaştırma, bina ve sanayi gibi sektörler için ayrı yol haritalarına dönüştürmesi gerekiyor.

Bağ, Türkiye’nin bu doğrultuda küresel bir elektrifikasyon koalisyonunun kurulmasına öncülük edebileceğini belirterek finansman, teşvik mekanizmaları, şebeke ve depolama yatırımları ile ülkeler arasındaki teknoloji ve bilgi paylaşımının sürecin temel ayakları olacağını ifade etti.

Türkiye’nin Avrupa, Orta Asya ve Kafkasya arasındaki konumunun da bölgesel işbirliği açısından avantaj sağladığını kaydeden Bağ, sınır ötesi temiz elektrik ticareti, enterkonneksiyonlar ve temiz teknoloji tedarik zincirlerinde yeni ortaklıklar kurulabileceğini söyledi.

120 GİGAVAT HEDEFİNİN TAMAMLAYICISI OLACAK

Türkiye’nin 2035’e kadar rüzgar ve güneş enerjisinde toplam 120 gigavat kurulu güce ulaşma hedefi, elektrifikasyon sürecinin arz tarafındaki en önemli unsurlardan birini oluşturuyor.

Bağ, bundan sonraki temel sorunun yalnızca yeni kapasitenin nasıl kurulacağı değil, üretilecek temiz elektriğin ekonominin geneline nasıl yayılacağı olduğunu belirtti.

Ulaştırma, binalar ve sanayi için ölçülebilir elektrifikasyon hedeflerinin oluşturulması gerektiğini ifade eden Bağ, artacak elektrik talebinin şebeke ve esneklik yatırımlarıyla birlikte planlanmaması halinde altyapının dönüşümün önündeki en önemli darboğazlardan birine dönüşebileceği uyarısında bulundu.

ANTALYA’DA KÜRESEL İŞBİRLİĞİ ARANACAK

Türkiye’nin ev sahipliğinde 9-20 Kasım’da Antalya’da gerçekleştirilecek COP31’de, yüzde 35’lik elektrifikasyon hedefinin ülkelerin somut politika ve yatırım programlarına dönüştürülmesi gündemin önemli başlıklarından biri olacak.

Türkiye, COP31 Başkanlığı aracılığıyla temiz enerji üretimini artırmanın ötesine geçerek elektriğin ulaşım, sanayi ve binalarda daha yaygın kullanılmasını sağlayacak uluslararası işbirliklerinin oluşturulmasını hedefliyor.