Yapay zeka teknolojilerinin yükselişiyle birlikte enerji tüketimi ve ısı yönetimi, teknoloji endüstrisinin en büyük darboğazlarından biri haline geldi. Çinli bilim insanları, bu soruna çözüm olabilecek, basınçla çalışan yeni bir kimyasal soğutma süreci geliştirdiklerini duyurdu.
South China Morning Post (SCMP) kaynaklı bilgilere göre bu yeni teknik, sihirli bir soğutucu akışkan değil; tuzların su içindeki davranışlarını manipüle eden termodinamik bir sürece dayanıyor. Yöntemin, özellikle yapay zeka veri merkezlerindeki ani ısı artışlarını yönetmek için ‘oyun değiştirici’ bir potansiyele sahip olduğu belirtiliyor.
BASINÇ VE TUZUN ENDOTERMİK DANSI
Geliştirilen sürecin temel bileşenlerini amonyum tiyosiyanat (özel çözünürlük davranışına sahip bir tuz), su ve basınç oluşturuyor.
Sürecin çalışma prensibi, ‘ıslak bir sünger’ analojisiyle açıklanıyor. Yüksek basınç altında, büyük miktarda tuz su içinde çözülerek doymuş bir çözelti oluşturuyor. Basınç aniden serbest bırakıldığında ise tuz, yeniden kristalleşmek veya daha kararlı bir yapıya geçmek istiyor. Bu esnada gerçekleşen ‘endotermik’ (ısı alan) reaksiyon, çevreden muazzam miktarda ısıyı emerek sıcaklığın saniyeler içinde onlarca derece düşmesini sağlıyor.
KLASİK SOĞUTMADAN FARKI: ENERJİ GİRDİSİ
Geleneksel veri merkezlerinde kullanılan fanlar, klimalar veya sıvı soğutma sistemleri, ısıyı tahliye etmek için sürekli ve yüksek miktarda enerjiye ihtiyaç duyar. Bazı tesislerde soğutma maliyeti, toplam enerji tüketiminin yüzde 30 ila 50'sini oluşturabiliyor.
Çinli ekibin geliştirdiği yöntem ise depolanmış kimyasal potansiyeli kullanıyor. Bu sayede, sürekli enerji harcamak yerine, ihtiyaç anında devreye giren ve neredeyse anında soğutma sağlayan bir sistem sunuyor.
YAPAY ZEKA İÇİN ‘SOĞUTMA TAMPONU’
Yapay zeka modellerinin eğitimi sırasında grafik işlem birimleri (GPU), öngörülemeyen ve ani ısı dalgalanmaları (termal şoklar) yaratabiliyor. Yeni teknik, bu tepe yüklerini (peak load) karşılamak için bir tür ‘soğutma kapasitörü’ veya tampon görevi görebilir.
Büyük ve hantal soğutma sistemlerini tam kapasite çalıştırmak yerine, bu kimyasal yöntemle kısa süreli ve yoğun ısı patlamaları kontrol altına alınabilir.
TİCARİLEŞME ÖNÜNDEKİ ENGELLER
Umut vadeden bu teknolojinin henüz ‘her derde deva’ bir çözüm olmadığına da dikkat çekiliyor. Sistemin ticari olarak uygulanabilir hale gelmesi için aşılması gereken bazı zorluklar şunlar:
