Çin devlet televizyonu CCTV'nin haberine göre, Başbakan Li, ülkeye resmi ziyarette bulunan Kanada Başbakanı Mark Carney ile bir araya geldi. Li, görüşmede iki ülkenin son dönemde ilişkilerin yeni bir yöne girebilmesi için çaba sarf ettiğini vurgulayarak, "Çin, yeni bir başlangıç noktasında stratejik ortaklığı sürdürmek, karşılıklı siyasi güveni güçlendirip farklılıkları bir kenara bırakarak pragmatik işbirliğini sürekli genişletmek üzere Kanada ile birlikte çalışmaya hazırdır." ifadesini kullandı.
Çin'in Kanada ile temasları yeniden başlatmayı ve ilerletmeyi, ikili ticarette istikrarlı büyümeyi teşvik etmeyi istediğini dile getiren Li, temiz enerjiden dijital teknolojiye, tarımdan uzay ve havacılığa kadar farklı alanlarda işbirliği çağrısında bulundu.
Li, Çin'in Kanada ile Birleşmiş Milletler gibi uluslararası platformlarda işbirliğini derinleştirerek birlikte serbest ticareti ve çok taraflılığı korumayı, küresel yönetimin iyileştirilmesini teşvik ederek uluslararası düzeni daha adil ve eşit bir doğrultuya yöneltmeyi istediğini vurguladı.
Kanada Başbakanı Mark Carney, ABD'nin Venezuela'ya müdahale ettiği, Grönland'ı alma, Kanada'yı ABD'ye katma gibi revizyonist taleplerini dile getirdiği dönemde Çin'i ziyaret ediyor.
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile bir araya gelmesi beklenen Carney'in ziyareti, Kanada'dan Çin'e 2017'den bu yana lider düzeyinde yapılan ilk ziyaret oldu.
En son önceki Kanada Başbakanı Justin Trudeau, 2017'de Çin'i ziyaret etmişti. Trudeau iktidarında Çin-Kanada ilişkileri gerilimli bir seyir izlemişti.
ÇİN İLE KANADA GEÇMİŞİ
Çin-Kanada ilişkilerindeki gerilimler, Çinli teknoloji şirketi Huawei'nin Mali İşler Direktörü Mıng Vancou'nun, ABD'nin İran'a yönelik yaptırımlarını delmek suçlamasıyla 1 Aralık 2018'de Kanada'nın Vancouver kentinde tutuklanmasıyla başlamıştı.
Mıng'ın gözaltına alınmasına karşılık Çin, Kanadalı eski diplomat Michael Kovrig ile iş insanı Michael Spavor'u "Çin'in ulusal güvenliğini tehlikeye atan faaliyetlerde bulunduğu" iddiasıyla gözaltına almıştı.
Olayın ardından Batı medyasında Çin'in, "rehine diplomasisi" yürüttüğü eleştirileri yapılmıştı.
Kanadalı istihbarat yetkililerinin, 2022 başında Çin'in, Kanada'da 2019'da düzenlenen federal parlamento seçimlerinde bazı adayları örtülü ağ ile finanse ederek seçime müdahale etmeye çalıştığı iddiasını gündeme getirmesi, yeni gerginliğe yol açmıştı.
Dönemin Kanada Başbakanı Justin Trudeau, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile Kasım 2022'de Endonezya'daki G20 Liderler Zirvesi'nde yaptığı görüşmede, Çin'in ülkesindeki demokratik süreci etkilemeye yönelik faaliyetlerinden duyduğu rahatsızlığı dile getirmişti.
TARİFE GERİLİMİ
Trudeau başkanlığındaki hükümet, 2024'te, ABD'de dönemin Başkanı Joe Biden hükümetinin aldığı kararı izleyerek Çin'den ithal elektrikli araçlara yüzde 100, alüminyum ile çelik ürünlerine de yüzde 25 gümrük vergisi getirmişti.
Çin, bu tarife artışlarının Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) kurallarına aykırı olduğunu savunarak, Kanada aleyhine şikayet başvurusunda bulunmuş, ayrıca bu ülkeye karşı "ayrımcılık" soruşturması başlatmıştı.
İlk kez gümrük tarifelerinin artırılması nedeniyle bir ülke hakkında "ayrımcılık" gerekçesiyle soruşturma başlatan Pekin yönetimi, ayrıca Kanada'dan ithal kolza yağı, yağ küspesi ve fıstık ürünlerine ek yüzde 100, deniz ürünleri ve domuz etine ise ek yüzde 25 gümrük vergisi getirerek karşılık vermişti.
ABD'nin en büyük ticaret ortaklarından Çin ile Kanada, Trump'ın geçen yılın başında yeniden iktidara gelmesinin ardından tek taraflı tarife artışlarıyla dünya ticaretini ülkesi lehine değiştirmeye yönelik politikasının hedef aldığı ülkeler olmuştu.
Öte yandan her iki ülkenin Washington yönetimiyle tarifeler konusunda yaşadıkları gerilim, aralarındaki ticaret sorunlarının çözümü için de inisiyatif yaratmıştı.
