Küresel savunma sanayisinde altıncı nesil hava platformlarına yönelik teknoloji ve tedarik zinciri yarışı hız kazanıyor. ABD Hava Kuvvetleri’nin Yeni Nesil Adaptif Tahrik Programı kapsamında önemli bir aşama daha geride bırakıldı. ABD merkezli motor üreticisi GE Aerospace, 11 Mayıs 2026 itibarıyla XA102 adaptif çevrim motorunun Montaj Hazırlık İncelemesi’ni başarıyla tamamladığını duyurdu. İnceleme kapsamında motorun tasarım olgunluğu, üretim süreci ve tedarik zinciri entegrasyonu doğrulandı.
DİJİTAL ÜRETİM İLE AR-GE SÜRELERİ KISALIYOR
XA102 projesini geleneksel motor üretim süreçlerinden ayıran en önemli unsurlardan biri, tamamen dijital mühendislik altyapısına dayanması. GE Aerospace mühendisleri, üretimde iki boyutlu çizimler yerine model tabanlı bir tanımlama çerçevesi kullandı. Bu yöntemle tasarım, imalat ve kalite kontrol süreçleri tek bir dijital platformda birleştirildi. GE Aerospace bünyesindeki Edison Works’ün Başkan Yardımcısı ve Genel Müdürü Steve “Doogie” Russel, entegre dijital motor modelinin, savaş uçakları için gelişmiş kabiliyetlerin daha hızlı ve yüksek hassasiyetle sunulmasını sağladığını belirtti.
ÜÇ AKIŞLI ADAPTİF TASARIM
Aktif muharebe bölgelerindeki ağır operasyonel ihtiyaçlara göre tasarlanan XA102, üç akışlı uyarlanabilir çevrim mimarisine sahip. Bu teknoloji, motorun yakıt verimliliğini ve soğutma performansını artırmak için havayı üçüncü bir bypass akışına yönlendirebiliyor. Ani manevra ihtiyaçlarında ise hava akışı doğrudan çekirdek ve fan akışlarına aktarılarak ekstra itki sağlanabiliyor. Resmi rakamlar açıklanmasa da motorun 35 bin ila 40 bin libre, yani 156 ila 178 kilonewton itki sınıfında yer alması bekleniyor. Sistemde kullanılan seramik matris kompozitleri, türbinin daha yüksek sıcaklıklarda sorunsuz çalışmasına imkan tanıyor.
GELECEĞİN HAVA FİLOLARINA ENTEGRASYON
XA102’nin, gelişmiş aviyonikler, sensörler ve yönlendirilmiş enerji silahları gibi daha fazla elektrik gücü gerektiren sistemleri destekleyecek güçlü bir termal yönetim kapasitesine sahip olduğu belirtiliyor. Motorun kritik tasarım incelemesi Aralık 2023’te tamamlanmıştı. Uçuş testlerinin ise 2020’lerin sonlarında başlaması öngörülüyor. Küresel ölçekte 50 bin ticari ve 30 bin askeri uçak motoruyla pazarın önde gelen tedarikçilerinden biri olan GE Aerospace, NGAP programındaki bu aşamayla yeni nesil itki sistemleri alanındaki konumunu güçlendirdi.
