Sorbonne Üniversitesi'nden Maxence Lefèvre liderliğindeki ekip, geçmiş görevlerden elde edilen ölçümleri kullanarak Venüs yüzeyindeki rüzgar davranışını ve toz hareketini tahmin eden yeni bir model geliştirdi. Çalışma, yaklaşan uzay görevlerinin karşılaşacağı koşullara önceden hazırlıklı olmasını sağlamayı hedefliyor.
YAVAŞ RÜZGAR, BÜYÜK ETKİ
Venüs'e başarıyla inen ender araçlardan Venera'nın ölçümleri, atmosferin en alt katmanında rüzgar hızının saniyede yalnızca 1 metre olduğunu ortaya koyuyor. Dünya'daki 20 metre ve Mars'taki 40 metreyle kıyaslandığında son derece düşük görünen bu rakam, yanıltıcı. Venüs atmosferi çok daha yoğun olduğundan aynı rüzgar, yüzey sıcaklığı ve havadaki toz miktarı üzerinde son derece güçlü bir etki bırakıyor.
DAĞLAR VE OVALAR FARKLI DAVRANIYIR
Ekip, Venüs'ü tek tip bir ortam olarak modellemek yerine gezegeni farklı bölgelere ayırdı. Venüs'ün 117 Dünya günü süren "günü" nedeniyle atmosfer, gündüz güneş radyasyonuyla yavaşça ısınıp gece kızılötesi yayılımla soğuyor. Ancak bu değişim her bölgede farklı seyrediyor.
Tropik bölgelerde rüzgarlar gündüz yamaç yukarı, gece yamaç aşağı esiyor. Gece inen rüzgarlar havayı sıkıştırarak ısıtıyor ve yüzey soğumasını dengeliyor; dağlık bölgelerde gece-gündüz sıcaklık farkı 1 Kelvin'in altında kalırken düzlüklerde bu fark yaklaşık 4 Kelvin'e çıkıyor. Kutuplara yaklaştıkça rüzgarlar sürekli aşağı yönlü akış halinde seyrediyor.
DAVİNCİ TOZ FIRTINASINA GİREBİLİR
Araştırmanın en çarpıcı bulgusu, DaVINCI uzay aracının planlanan iniş bölgesiyle ilgili. Ekvatora yakın yüksek plato Alpha Regio'ya inecek olan DaVINCI, ciddi bir toz riskiyle karşı karşıya. Hesaplamalara göre bölgedeki arazinin yüzde 45'inde ince kum parçacıklarını havaya kaldırabilecek güçte rüzgar mevcut. Bu durum, aracın iniş bölgesini günün saatine bağlı olarak değişkenlik gösteren süregelen bir toz fırtınasının tam ortasına yerleştiriyor.
GELECEK GÖREVLERİN HARİTASI ÇIZILIYOR
Envision ve Veritas gibi kutup odaklı görevler açısından da çalışma kritik veriler sunuyor. Kutuplardaki sürekli katabatik rüzgar dinamiklerinin önceden modellenmesi, sondalar oraya ulaştığında karşılaşılan koşulların yorumlanmasını kolaylaştıracak. Araştırmacılar, modelin yüzeyin farklı bölümlerine özgü termal özellikler ve CO2'nin sıcaklığa bağlı emilim değerleri eklenerek daha da geliştirilebileceğini vurguluyor.
