Davranışsal ekonomi, insan kaynakları ve nöropazarlama alanlarını yakından ilgilendiren yeni bir araştırma, sosyal davranışların beyinde sanılandan çok daha erken oluştuğunu ortaya koydu. Kudüs İbrani Üniversitesi Edmond ve Lily Safra Beyin Bilimleri Merkezi (ELSC) araştırmacıları, bireylerin sosyal etkileşime yönelik kararlarının, davranış gerçekleşmeden önce beyinde belirgin bir sinirsel aktivite modeli oluşturduğunu tespit etti. Dr. Lilah Avitan ve doktora öğrencisi Imri Lifshitz liderliğindeki ekip tarafından yürütülen çalışmada, sosyal karşılaşmaların beyinde nasıl başladığı hücre düzeyinde incelendi. Bulgular, canlıların sosyal bir etkileşime yönelmeden önce beyinlerinde belirli bir hazırlık sürecinin oluştuğunu gösterdi.
KARAR DAVRANIŞTAN ÖNCE OLUŞUYOR
Araştırmada genetik ve nörolojik çalışmalarda yaygın olarak kullanılan zebra balıkları üzerinde gerçek zamanlı hücresel görüntüleme tekniklerinden yararlanıldı. Elde edilen veriler, bir bireyin başka bir bireye yaklaşma davranışı göstermesinden saniyeler önce beynin farklı bölgelerinde eş zamanlı değişimler yaşandığını ortaya koydu. Araştırmacılar, bu durumu “karar öncesi durum” olarak tanımladı. Çalışmaya göre sosyal etkileşim kararı alınmadan önce üst beyin bölgesi olarak bilinen palliumda belirgin bir aktivite artışı meydana geliyor. Aynı anda beynin diğer bazı bölgelerindeki aktivitenin azalması ise sinirsel kaynakların yaklaşan sosyal davranışa yönlendirildiğine işaret ediyor.
SOSYAL DAVRANIŞLAR TAHMİN EDİLEBİLİYOR
Araştırmanın dikkat çeken bulgularından biri de söz konusu sinirsel aktivite modelinin yaklaşan davranışları önceden öngörebilmesi oldu. Bilim insanları, fiziksel hareket başlamadan önce ortaya çıkan bu beyin aktivitesi sayesinde bireyin sosyal etkileşime girip girmeyeceğinin yüksek doğrulukla tahmin edilebildiğini belirledi. Araştırmacılara göre karar öncesi durum yalnızca yaklaşan davranışı değil, bireyin sosyal motivasyon seviyesini de yansıtıyor. Çalışmada, bu sinirsel sinyallerin daha güçlü görüldüğü bireylerin sosyal etkileşim kurmaya daha istekli olduğu gözlemlendi.
SOSYAL MOTİVASYONUN NÖROLOJİK İZİ
Araştırmanın sonuçlarını değerlendiren Dr. Lilah Avitan, hareket başlamadan önce ortaya çıkan bu beyin çapındaki sinirsel imzanın, hem yaklaşan sosyal davranışları hem de bireyin sosyal güdüsünün gücünü ortaya koyduğunu söyledi. Araştırmacılar, elde edilen bulguların sosyal davranışların biyolojik temellerinin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayacağını belirtiyor. Çalışmanın, gelecekte sosyal etkileşim süreçlerinin incelenmesi ve sosyal işlev bozukluklarına yönelik araştırmalarda yeni bir referans noktası oluşturması bekleniyor.
