Bilim insanlarının ahşap kullanarak yaptığı üretimler günden güne çeşitleniyor. Öyle ki ahşaptan kask, pil ve hatta spor araba bile yapmayı başardılar. Bu yüzden termal kağıt yapıldığına dair bir haber kulağa o kadar da heyecan verici gelmeyebilir. Ancak bu buluş günlük hayatlarımızı düşündüğümüzden çok daha fazla etkileyebilir. Termal kağıt dikkatimizi pek çekmese de günlük hayatımızın parçası olan bir malzeme. Süpermarket fişleri, değişim kartları, barkodlar, restoran faturaları, sinema biletleri, uçuş kartları gibi pek çok şey termal kağıttan üretiliyor, cebimize, cüzdanımıza, çantamıza giriyor. Sıklıkla buruşturup bir kenara atıyoruz, bazen mali bir kayıt ya da hatıra olarak onları saklıyoruz.
UCUZ AMA ZEHİRLİ
Genellikle küçük boyutlarda ama çok yoğun kullanıldığı için büyük bir çevresel iz bırakan termal kağıt, özel kimyasallarla kaplanmış mürekkepsiz baskı yapılmasına olanak tanıyan bir kağıt türü. Üzerindeki bilgileri yıllarca koruyabiliyor. Yapımı ucuz ve pratik ama son derece zehirli; çoğunlukla diğer kağıtlarla birlikte, hususen ayrıştırılmadan geri dönüştürüldüğü için bünyesindeki zehirli kimyasallar suyu ve toprağı kirletiyor. Daha kötüsü termal kağıtlarla sık temas eden kişilerin vücutlarında da bu zehirli kimyasallara rastlanıyor. İşte bu nedenle termal kağıda biyolojik bazlı bir alternatif geliştirmek çok önemli ,ancak çok da zor. Çünkü hem ısıya duyarlı hem solmaya karşı dayanıklı hem de sağlıklı ve çevre dostu bir malzeme geliştirmekle kalmayıp tüm bunları ucuza mal etmek gerekiyor.
BİTKİ ŞEKERLERİ VE LİGNİN
İsviçre Federal Teknoloji Enstitüsü araştırmacıları, tam da bu kriterleri karşılayan bir alternatif geliştirdiklerini duyurdu. Zehirli kimyasallar yerine bitki şekerleri ve lignini birlikte kullanarak termal kağıt ürettiler. Lignin, odun liflerini bir arada tutan doğal bir yapıştırıcı fakat ahşap ve kağıt endüstrisinde sıklıkla atık olarak görülüyor. Araştırma esnasında yapılan deneylerde içeriğindeki renk geliştirici işlevli kimyasallar sayesinde ligninin baskıda kullanılabileceği anlaşıldı. Karşılaşılan sorunlar ligninin kendi başına kimyasal olarak karmaşık yapısı ve koyu renkli oluşuydu. Bunun üzerine bitki şekerlerinden elde edilen bir duyarlılaştırıcı ile lignini birleştirip bu karışımı kağıda ince bir kaplama olarak uyguladılar ve malzemenin yüksek baskı sıcaklıklarında reaktif olmasını sağladılar. Buluş defalarca test edildi ve hem sürdürülebilir hem de uzun ömürlü olduğu kanıtlandı. Hatta kaplama, birkaç ay boyunca doğrudan güneş ışığına maruz bırakıldıktan sonra iyi durumda olduğu görüldü ve basılı fişler ise bir yıl sonra bile okunabilir netlikteydi. Araştırmayla ilgili bir makale yakın zamanda Science Advances dergisinde yayınlandı.
Buluşun dezavantajı
Lignin bazlı kaplama hâlâ bir miktar toksik, ancak bu oran geleneksel yöntemlerden dört kat daha düşük. Ayrıca fişlerin kontrast oranı ideal ölçülerde değil. Özetle, baskı kalitesini iyileştirmek ve bu buluşu büyük ölçekli üretime dönüştürmek için çalışmalar sürüyor.
