Küresel çip krizinin ardından tedarik zincirini güvence altına almak isteyen Washington yönetimi, yarı iletken devi Tayvan ile tarihi bir iş birliğine imza attı. Trump yönetimi ve Tayvan hükümeti arasında varılan mutabakatla, ABD çip üretim sektörüne toplam 500 milyar dolarlık yatırım yapılması kararlaştırıldı.
ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick’in açıklamalarına göre, bu dev paketin 250 milyar dolarlık kısmını dünyanın en büyük çip üreticisi TSMC (Taiwan Semiconductor Manufacturing Company) üstlenecek. Geri kalan finansman ise Tayvan hükümeti tarafından sağlanacak. Anlaşmanın bir diğer kritik ayağını ise Tayvan’ın Japonya ve Güney Kore ile benzer statüye getirilerek gümrük tarifesi oranının yüzde 15 olarak belirlenmesi oluşturuyor.
FABRİKALAR VE AR-GE MERKEZLERİ
TSMC’nin ABD’deki yatırımları, şirketin üretim ağını çeşitlendirme stratejisinin bir parçası olarak görülüyor. Şirket, Arizona eyaletine verdiği ‘özel statü’ kapsamında bölgeye dört yeni fabrika (Fab 1-4), gelişmiş paketleme tesisleri (AP 1-2) ve yerel yetenekleri geliştirecek özel Ar-Ge merkezleri inşa edecek. Bu yatırımın, TSMC’nin daha önce taahhüt ettiği 165 milyar dolarlık paketi de kapsadığı belirtiliyor.
TSMC Finans Direktörü Wendell Huang, anlaşmayı değerlendirirken Arizona’daki üretime odaklanacaklarını ve Tayvan-ABD verimlilik oranlarını eşitlemeye çalıştıklarını ifade etti.
EN İLERİ TEKNOLOJİ TAYVAN'DA KALACAK
Anlaşmanın ‘tarihi’ boyutuna ve yarım trilyon dolarlık hacmine rağmen, ABD’nin en son teknolojiye sahip çip üretimine erişimi kısıtlı kalacak. Tayvan yasaları gereği uygulanan ‘N-2’ politikası, denizaşırı ülkelerdeki üretimin, Tayvan’daki ana merkezden en az iki nesil geride olmasını zorunlu kılıyor.
TSMC yönetimi, bu kısıtlamanın yanı sıra ‘pratik nedenleri’ de gerekçe gösteriyor. Şirket; Tayvan’daki yoğun iş birliği ortamı, üretim hatlarının olgunluğu ve geniş yetenek havuzunun henüz ABD’de bulunmadığını, bu nedenle en hassas teknolojilerin adada kalmaya devam edeceğini vurguluyor.
MÜŞTERİLERİN YÜZDE 70'İ ABD'Lİ
Sektör verilerine göre TSMC’nin müşterilerinin yüzde 70’inden fazlasını ABD merkezli teknoloji firmaları oluşturuyor. Apple, Nvidia ve AMD gibi devlerin A16 gibi en üst düzey işlemcilere yöneldiği bir dönemde, 500 milyar dolarlık yatırıma rağmen en ileri teknolojinin ABD dışında tutulması, ilerleyen süreçte teknoloji diplomasisinde yeni tartışmaları beraberinde getirebilir.
