ABD Savunma ve Dışişleri bakanlıklarının verileri, özellikle 2025’in son çeyreğinde Washington’un küresel gerilimlerin yaşandığı bölgelerdeki müttefik ve ortak ülkelere yüksek tutarlı silah ve askeri teknoloji satışlarını hızlandırdığını ortaya koyuyor. Satışlar, yalnızca askeri kapasiteyi değil uzun vadeli stratejik bağımlılık tartışmalarını da beraberinde getiriyor.
ABD’nin 2025 boyunca onay verdiği silah ve askeri teknoloji satışları; savaş uçakları, uzun menzilli füzeler, hava savunma sistemleri, insansız hava araçları, radarlar ve komuta-kontrol altyapıları gibi yüksek maliyetli kalemleri kapsıyor. Bu satışlar teslimatla sınırlı kalmıyor; bakım, eğitim, yazılım ve teknik destek anlaşmalarıyla alıcı ülkeleri ABD savunma sanayisine uzun vadeli olarak bağlı hale getirme riski taşıyor.
Washington’un silah satışlarına ilişkin harita, küresel ve bölgesel krizlerin yoğunlaştığı jeopolitik fay hatlarıyla büyük ölçüde örtüşürken, bu durum ABD’nin küresel krizleri yönetme biçimine yönelik tartışmaları da yeniden gündeme taşıyor. Milyar dolarları aşan bu satışların, diplomasi ve barış girişimlerinin yanı sıra sistematik bir silah tedarik zinciri üzerinden yürütüldüğü ve bir “savaş ekonomisi” oluşturduğu yönündeki eleştiriler dikkat çekiyor. ABD yönetimi ise satışların müttefiklerin savunma kapasitesini güçlendirmeyi, caydırıcılığı artırmayı ve güvenlik tehditlerine karşı denge oluşturmayı amaçladığını savunuyor.
ORTA DOĞU
Orta Doğu’ya yönelik silah satışları, ABD’nin İran’ın nükleer programına yönelik politikaları ve İsrail’in Gazze Şeridi’ndeki askeri operasyonlarıyla paralel bir seyir izliyor. Bu kapsamda ABD yönetimi, 1 Mart 2025’te İsrail’e aralarında çok sayıda buldozer, bomba, mühimmat ve askeri ekipmanın bulunduğu yaklaşık 3 milyar dolarlık silah satışına onay verdi ve yıl boyunca Tel Aviv’e desteğini sürdürdü.
ABD Başkanı Trump, 13-16 Mayıs 2025’te gerçekleştirdiği Orta Doğu turunda Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri ile savunma işbirliği anlaşmaları imzaladı. ABD ile Suudi Arabistan arasında silah alımı, enerji işbirliği ve Suudi ordusunun eğitimi gibi başlıklarda yaklaşık 600 milyar dolar değerinde anlaşmalar yapılırken, Katar’la savunma, havacılık ve enerji alanlarını kapsayan 1,2 trilyon dolarlık yatırım anlaşması imzalandı. Trump, Katar’ın ABD’den 42 milyar dolarlık askeri alım yapacağını ve el-Udeyd Hava Üssü’nün geliştirilmesi için 10 milyar dolar yatırım planlandığını da açıkladı.
ABD ile BAE arasında ise savunma sanayi, enerji ve yapay zeka alanlarını kapsayan, 10 yıllık sürede 1,4 trilyon dolar değerinde yatırım taahhüdü içeren bir anlaşmaya imza atıldı. Washington yönetimi ayrıca 2 Aralık 2025’te Suudi Arabistan’a yaklaşık 500 milyon dolarlık helikopter yedek parça ve onarım hizmetleri ile yaklaşık 500 milyon dolarlık havacılık eğitimi satışına onay verdi. Lübnan’a da Aralık 2025’te toplam tutarı 125 milyon doları aşan taktik araç ve askeri ekipman satışları planlandı.
ASYA-PASİFİK BÖLGESİ
Asya-Pasifik’te ABD’nin silah satışlarını Çin-Tayvan gerilimi, Kore Yarımadası’ndaki gelişmeler ve Hindistan-Pakistan anlaşmazlığı şekillendiriyor. ABD, 13 Kasım 2025’te Tayvan’a F-16 ve C-130 uçakları ile çok rollü savaş uçaklarına yönelik ekipmanları kapsayan 330 milyon dolarlık satışa onay verdi.
20 Kasım 2025’te Hindistan’a Javelin Füze Sistemi ve GPS güdümlü Excalibur top mermileri için toplam maliyeti 92 milyon doları aşan satış kabul edildi. Güney Kore’nin hava savunma kapasitesinin güçlendirilmesi amacıyla 6 Aralık 2025’te 111,8 milyon dolarlık GBU-39/B tipi bomba ve ilgili ekipmanların satışı onaylandı.
Japonya’ya 16 Aralık 2025’te Aegis deniz muharebe sistemlerine yönelik 100,2 milyon dolarlık teknolojik destek satışının önü açılırken, 18 Aralık’ta Tayvan’a füzeler ve İHA’ları da içeren değeri 10 milyar doları aşan yeni bir silah paketi duyuruldu.
AVRUPA
Avrupa’da Rusya-Ukrayna savaşı, NATO ülkelerinin savunma stoklarını yenileme ihtiyacını artırırken, ABD’den yapılan silah alımları hız kazandı. ABD, 2025 boyunca Ukrayna’ya askeri teçhizat ve silah satışını sürdürdü.
27 Ağustos 2025’te Polonya’ya F-35 savaş uçakları için 1,85 milyar dolarlık lojistik ve program desteği onaylandı. 17 Eylül 2025’te Hollanda’ya 570 milyon dolar değerinde AIM-120C-8 füze sistemlerinin olası satışı kabul edildi. Aralık ayında İtalya’ya 301 milyon dolarlık JASSM-ER seyir füzeleri, Danimarka’ya ise toplam değeri yaklaşık 3,7 milyar doları bulan füze ve entegre muharebe sistemleri satışına onay verildi. 23 Aralık 2025’te İspanya’ya 200 milyon dolarlık F-404 motor fanları için satış izni çıktı.
AMERİKA KITASI, AVUSTRALYA VE AFRİKA
ABD’nin silah satışları Amerika kıtası, Avustralya ve Afrika’yı da kapsadı. Ağustos 2025’te Avustralya’ya 404 milyon dolarlık uçak ekipmanı, Nijerya’ya ise 346 milyon dolar değerinde mühimmat, bomba ve roket satışı onaylandı. 5 Aralık 2025’te Kanada’ya 2,68 milyar dolarlık hava saldırı silahlarının olası satışına izin verildi.
