ABD Hava Kuvvetleri otonom insansız savaş uçaklarını teslim aldı

ABD Hava Kuvvetleri, İşbirlikçi Muharebe Hava Aracı (CCA) programı kapsamında YFQ-44A 'Fury' ve YFQ-42A 'Vengeance' prototiplerini Nevada’daki Creech Hava Kuvvetleri Üssü’nde deneysel operasyonel testlere aldı. Çalışma, insansız araçların yüksek tehdit içeren hava sahalarında insanlı savaş uçaklarına eşlik etme, taarruz ve savunma görevlerini destekleme kapasitesini değerlendirmeyi amaçlıyor.

İLK TESLİMATLAR

Anduril’in ürettiği Fury ile General Atomics’in geliştirdiği Vengeance, geleneksel sabit kanatlı jetlere benzeyen mimarileri ve benzer uçuş hızlarıyla CCA programının ilk teslimatlarını oluşturuyor. Testlerde araçların insanlı uçaklarla nasıl entegre edileceği ve operasyon sırasında nasıl işletileceği belirlenecek. Hava Kuvvetleri, bu platformlarla pilotları tehlikeli hava sahalarına göndermeden görev yürütebileceği bir muharebe konseptini sahada sınamayı hedefliyor.

MALİYET VE GÖREVLER

CCA programı, F-35 gibi yüksek maliyetli uçakların operasyonel yükünü azaltmak için 'kaybedilebilir kütle' (attritable mass) yaklaşımını benimsiyor. Düşman hava savunmasının insanlı uçaklar açısından yüksek risk oluşturduğu görevlerde önden gönderilmesi planlanan bu araçlar, F-35 ve F-47 gibi beşinci ve altıncı nesil jetlerin komuta rolünü üstlenmesine imkân verecek.

Pilotun nihai karar verici olarak kaldığı yapıda CCA’lar, ilave AIM-120 AMRAAM füzeleri taşıyan mühimmat platformları, kızılötesi ve radar sensörleriyle keşif unsurları ya da elektronik harp ve yanıltıcı hedef araçları olarak kullanılabilecek. Böylece ana muharebe uçaklarının tehlikeli bölgelerden uzakta tutulması ve filo maliyetlerinin düşürülmesi amaçlanıyor.

İNSAN DENETİMİ

ABD Hava Kuvvetleri’nin açıkladığı angajman kurallarına göre CCA’lar, yalnızca insanlı bir platformdan veya komuta merkezinden talimat aldıklarında ateş açabilecek. Yarı otonom yazılım, pilottan gelen 'X mil ileri git, keşif yap ve raporla' türündeki görevleri yerine getirirken aracın rotasını belirlemesini, formasyonunu korumasını ve engellerden kaçınmasını sağlayacak. 

Pilot da doğrudan it dalaşına girmeden silah sistemlerini uzaktan ateşleyebilecek. Program, donanımın yanı sıra bu araçları birlikte yönetecek yazılımın operasyonlardaki rolünü de sınayacak.

SAHA LOJİSTİĞİ

Deneysel süreçte araçların bakım maliyetleri, personel arasındaki görev dağılımı, ikmal imkânları ve seri tedarike ilişkin ihtiyaçlar incelenecek. Hava Kuvvetleri Kurmay Başkanı Orgeneral Ken Wilsbach ile Hava Kuvvetleri Bakanlığı Müsteşarı Troy Meink, Fury ve Vengeance teslimatlarını hızlı tedarik ve daha düşük maliyetli muharebe gücü oluşturma hedefleri açısından değerlendirdi.

Testlerin yanıt arayacağı sorular arasında tek bir pilotun kaç CCA yönetebileceği, araçların saha koşullarında nasıl yakıt ikmali yapacağı ve nasıl yeniden silahlandırılacağı da bulunuyor.