101 dolara gerileyen petrol fiyatları Haziran'dan bu yana bir ilke imza atıyor

Kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı gün içinde yüzde 2'yi aşan kayıpla 101,71 dolara kadar indi. ABD tipi Batı Teksas petrolü (WTI) ise yüzde 2'nin üzerinde düşüşle 98,15 doları gördü. Böylece Brent petrol, haziran ayından bu yana en uzun günlük düşüş serisine yöneldi.

PETROL FİYATLARI NEDEN DÜŞÜYOR?

Petrol piyasasında satışların hızlanmasında iki gelişme öne çıkıyor.

İlk olarak ABD ile İran arasında diplomatik temas ihtimalinin yeniden güçlenmesi, savaşın enerji arzı üzerindeki risklerinin azalabileceği beklentisini doğurdu.

İkinci olarak Hürmüz Boğazı üzerinden petrol sevkiyatlarının tamamen durmadığına ilişkin veriler, piyasanın arz endişelerini bir miktar hafifletti.

KCM Trade Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, ABD-İran savaşında gerilimi azaltabilecek diplomatik bir yol ortaya çıkabileceği beklentisinin petrol fiyatlarındaki risk priminin bir bölümünü ortadan kaldırdığını söyledi.

TRUMP-PEZEŞKİYAN GÖRÜŞMESİ GÜNDEMDE

ABD Başkanı Donald Trump, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu için New York'ta bulunması beklenen İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile görüşmeye açık olabileceğini söyledi.

Trump'ın aynı hafta Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Körfez ülkelerinin liderleriyle de temaslarda bulunması bekleniyor.

Piyasalarda bu görüşmelerden ABD-İran savaşının geleceğine ilişkin diplomatik bir sinyal çıkıp çıkmayacağı yakından izleniyor. Bununla birlikte taraflar arasındaki karşılıklı tehditlerin sürdüğü ve henüz somut bir ateşkes anlaşması bulunmadığı belirtiliyor.

HÜRMÜZ'DEN PETROL AKIŞI SÜRÜYOR

Petrol fiyatlarını aşağı çeken bir diğer unsur Hürmüz Boğazı'ndaki enerji akışının beklenenden daha dirençli kalması oldu.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı, petrol ve LNG hareketlerinin son iki haftada altı ayın en yüksek seviyesine çıktığını bildirirken, piyasa verileri boğazdaki gemi trafiğinin savaş öncesine kıyasla halen oldukça düşük olduğunu gösteriyor.

Reuters'ın Kpler verilerine dayandırdığı habere göre 13 Eylül haftasında 13 tanker yaklaşık 34 milyon varil petrol taşıyarak Hürmüz'den çıkış yaptı. Bu hacmin yaklaşık yarısını Suudi Arabistan sevkiyatları oluşturdu.

Buna karşılık boğazdan geçen toplam gemi sayısı savaş öncesi seviyelerin oldukça altında kalmaya devam ediyor. Bu nedenle Hürmüz'deki toparlanmanın tam normalleşme anlamına gelmediği belirtiliyor.

SUUDİ ARABİSTAN İHRACATI TOPARLANDI

Petrol piyasasında arz endişelerini azaltan başlıklardan biri de Suudi Arabistan'ın ihracatındaki toparlanma oldu.

Kpler verilerine göre ülkenin petrol ihracatı ağustos ayında günlük yaklaşık 2,4 milyon varile kadar geriledikten sonra eylülde yeniden günlük 4 milyon varilin üzerine çıktı.

Saudi Aramco, Husilerin Doğu-Batı boru hattına yönelik saldırılarının ardından Yanbu üzerinden bazı sevkiyatları durdurmuş ancak Hürmüz üzerinden ihracatı artırmıştı.

Suudi Arabistan'ın son günlerde Hürmüz üzerinden yaptığı sevkiyatların artması, piyasadaki en kötü arz senaryolarının bir bölümünün fiyatlardan çıkarılmasına neden oldu.

ORTA DOĞU PETROL AKIŞI BEKLENENDEN GÜÇLÜ

JPMorgan analistleri de Orta Doğu'daki petrol akışlarının Suudi Arabistan'ın Doğu-Batı boru hattındaki aksamalara rağmen beklenenden daha güçlü kaldığına dikkat çekti.

Bölgede toplam petrol akışının son 10 günde günlük ortalama 17,1 milyon varil olduğu belirtiliyor. Bu seviye 2025 ortalamasının altında kalsa da savaş sırasında oluşan en kötümser arz senaryolarına kıyasla daha yüksek bir akışa işaret ediyor.

BRENT PETROL 100 DOLAR ÇEVRESİNDE DENGELENEBİLİR

Guotai Junan Futures Kıdemli Petrol Analisti Xuyi Zhao, piyasanın giderek "arz koşulları daha ne kadar kötüleşebilir?" sorusundan "arz sıkışıklığının en kötü bölümü geride kalmış olabilir mi?" sorusuna geçtiğini belirtti.

Zhao, buna rağmen kalıcı bir düşüş trendinin oluştuğunu söylemek için erken olduğunu ve Brent petrol fiyatının kısa vadede 100 dolar civarında dengelenebileceğini değerlendirdi.

Bu görünüm, petrol fiyatlarının sert yükseliş sonrası daha yatay ve dalgalı bir döneme girebileceğine yönelik beklentileri güçlendiriyor.

BRENT YIL BAŞINDAN BU YANA HALA YÜKSEK

Son dört işlem günündeki düşüşe rağmen Brent petrol yıl başından bu yana yüksek seviyelerde kalmaya devam ediyor.

ABD-İran savaşı nedeniyle Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatların aksaması, Husilerin Suudi enerji altyapısına yönelik saldırıları ve Rusya-Ukrayna savaşında enerji tesislerinin hedef alınması petrol fiyatlarını yıl boyunca destekleyen başlıca unsurlar arasında yer aldı.

Özellikle motorin ve diğer rafine petrol ürünlerinde yaşanan fiyat artışları, ham petroldeki yükselişin de üzerine çıkarak küresel enflasyon baskısını artırdı.

PETROLDE GÖZLER DİPLOMASİ VE HÜRMÜZ'DE

Petrol fiyatlarında bundan sonraki yön açısından iki başlık öne çıkıyor: ABD-İran savaşında diplomatik temasların somut bir sonuca dönüşüp dönüşmeyeceği ve Hürmüz Boğazı üzerinden enerji sevkiyatlarının ne ölçüde toparlanacağı.

Diplomatik gerilimin azalması ve Suudi Arabistan başta olmak üzere Körfez ülkelerinin ihracatını artırması halinde ham petrol üzerindeki jeopolitik risk primi daha da gerileyebilir.

Buna karşılık savaşın yeniden şiddetlenmesi veya Hürmüz'deki sevkiyatların kesintiye uğraması, Brent petrol fiyatlarında yeniden yukarı yönlü hareketi gündeme getirebilir.