Yapay zeka ve krizler bakırı tarihi zirveye taşıdı
Küresel piyasalarda teknoloji devlerinin başını çektiği yapay zeka yatırımları, yenilenebilir enerjiye geçiş süreci ve Orta Doğu’da tırmanan gerilimler, sanayinin can damarı konumundaki bakırın fiyatlarında yukarı doğru bir ivme yarattı. Yıla hızlı bir giriş yapan ve değerini yüzde 18'in üzerinde artıran bakırın libresi, peş peşe rekor seviyeleri test etti.
Geleneksel olarak küresel ekonomik canlılığın en önemli öncü göstergesi kabul edilen bakır, son dönemde peş peşe yaşanan gelişmelerin etkisiyle adeta altın çağını yaşıyor. Geçtiğimiz yıl başlayan istikrarlı yükseliş trendini bu yıl çok daha agresif bir boyuta taşıyan fiyatlar, emtia piyasalarında dikkatleri üzerine çekti. Ağustos ayının başında 6.83 dolarla tüm zamanların tarihi rekoruna imza atan bakırın libresi, son günlerde de 6.73 dolar seviyelerine kadar çıkarak zirve yürüyüşündeki kararlılığını sürdürdü. Piyasada yaşanan bu baş döndürücü hareketliliğin ardından fiyatlar şimdilik 6.56 dolar bandında dengelenme çabası içerisine girdi. Sadece bu yıl içindeki değer kazancı yüzde 18'i aşan bakır, en çok artış kaydeden varlıklar arasına adını yazdırdı.
TEKNOLOJİ VE YEŞİL ENERJİ TALEBİ PATLATTI
Fiyatlardaki tırmanışın arkasında yatan en büyük etken, kökten değişen küresel altyapı ihtiyaçları oldu. Özellikle teknoloji sektöründe amansız bir yarışa dönüşen yapay zeka yatırımları, devasa veri merkezlerinin inşasını hızlandırıyor. Bu durum; veri merkezleri, modern enerji altyapıları ve yeni nesil elektrik iletim sistemlerine olan ihtiyacı katlayarak bakır talebini zirveye taşıdı. Küresel çapta ivme kazanan yenilenebilir enerji projeleri ile elektrikli araç üretimindeki hızlı artış da bakıra olan iştahı canlı tutan temel faktörler olarak öne çıktı. Ekonomideki üretim faaliyetlerinin güçleneceğine yönelik iyimser beklentiler de yukarı yönlü fiyatlama davranışlarını doğrudan destekledi.
TEDARİKTE HÜRMÜZ ÇATLAĞI
Talebin böylesine güçlü ve kalıcı bir seyir izlemesine karşılık, üretim cephesinde yaşanan darboğazlar fiyatları yukarı iten bir diğer kritik unsur oldu. Orta Doğu coğrafyasında artan jeopolitik tansiyon ve Hürmüz Boğazı çevresinde meydana gelen lojistik aksaklıklar, bakır üretim süreçleri için hayati önem taşıyan kükürt tedarik zincirini derinden vurdu. Bu kısıtlar, piyasadaki arz endişelerini iyice alevlendirdi. Makroekonomik cephede ise ABD’den gelen son veriler piyasanın ateşine benzin döktü. ABD'de enflasyonun yavaşlama eğilimine girmesi ve ekonomik büyüme görünümüne dair endişelerin artması, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz artırımı yapacağına dair öngörüleri zayıflattı. Faiz artırımı baskısının azalması, emtia fiyatlarına genel bir can suyu oldu.
MALİYETLER ARTIYOR, ÇİN TALEBİ HIZLANIYOR
Piyasadaki bu tarihi dalgalanmayı değerlendiren Vadeli İşlem ve Emtia Piyasaları Uzmanı Zafer Ergezen, bakırın sektörel olarak son derece güçlü kaldığını ve şu an talebi en yüksek emtia varlıklarından biri konumunda bulunduğunu belirtti.
Küresel ticaretteki gümrük tarifelerine ve bölgesel savaşlara da dikkat çeken Ergezen, ABD/İsrail-İran gerilimi ekseninde artan lojistik ve enerji maliyetlerinin tüm madenlerde maliyet enflasyonu yarattığını belirtti. Ergezen, sektördeki en büyük itici gücün yapay zeka olduğunu vurgulayarak, “Özellikle Çin tarafında talebin ciddi ve hızlı şekilde arttığını görüyoruz. Sektörde artık 100 milyar dolarlık tek seferlik anlaşmalar yapılmaya başlandı. Bu devasa yatırımların önümüzdeki dönemde süreceği ve realizasyonunun gerçekleşeceği düşünüldüğünde, bakır talebinin güçlü kalmaya devam edeceği aşikar. Bu nedenle fiyatlarda yukarı yönlü seyri görmeye devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.