Vücudun doğal savunma mekanizması çözüldü: Yeni ilaç yolda

Londra Üniversitesi (UCL) araştırmacıları, vücudun ihtiyaç duyulmadığında iltihabı durdurmasını sağlayan doğal bir biyolojik süreci belirledi. Milyonlarca insanı etkileyen artrit, kalp hastalıkları ve diyabet gibi kronik rahatsızlıkların tedavisinde çığır açması beklenen bu keşif, bağışıklık sistemini baskılamadan dengeyi yeniden kuran ‘daha güvenli’ ilaçların önünü açıyor.

Giriş: 20.02.2026 - 15:41
Güncelleme: 20.02.2026 - 15:41
Vücudun doğal savunma mekanizması çözüldü: Yeni ilaç yolda

Tıp dünyasında heyecan yaratan bir keşfe imza atıldı. Nature Communications'da yayınlanan yeni bir çalışma, vücudun aktif bir bağışıklık saldırısından iyileşme aşamasına nasıl geçtiğini ortaya koydu. Bilim insanları, ‘epoksi-oksilipinler’ olarak bilinen küçük yağ bazlı moleküllerin, bağışıklık tepkisinin doğal düzenleyicileri olarak görev yaptığını saptadı.


DOKU HASARINI ÖNLEYEN ‘DİJİTAL FREN’ MEKANİZMASI

İltihaplanma, vücudu enfeksiyonlara karşı koruyan temel bir savunma hattı olsa da, kontrolsüz seyrettiğinde kronik hastalıklara ve doku hasarına yol açıyor. Araştırma, keşfedilen bu moleküllerin, doku hasarı ve hastalığın ilerlemesiyle doğrudan bağlantılı olan ‘ara monosit’ adlı bağışıklık hücrelerinin birikmesini engellediğini gösterdi.


UCL Yaşlanma, Romatoloji ve Rejeneratif Tıp Bölümü'nden Dr. Olivia Bracken, elde edilen sonuçların önemini şu sözlerle vurguladı:


"Bulgularımız, zararlı bağışıklık hücresi genişlemesini sınırlayan ve iltihabı daha hızlı yatıştıırmaya yardımcı olan doğal bir yolu ortaya koyuyor. Bu mekanizmayı hedeflemek, genel bağışıklığı baskılamadan dengeyi yeniden sağlayan daha güvenli tedavilere yol açabilir."


GÖNÜLLÜLER ÜZERİNDE BAŞARILI DENEYLER 

Sağlıklı gönüllüler üzerinde gerçekleştirilen klinik deneylerde, epoksi-oksilipinleri parçalayan ‘sEH’ adlı enzimi bloke eden bir ilaç kullanıldı. Sonuçlar çarpıcıydı:

  • İlacı alan katılımcılarda ağrı çok daha hızlı geçti.
  • Kanda ve dokuda kronik iltihapla bağlantılı ‘ara monosit’ seviyeleri önemli ölçüde düştü.
  • İlaç, bağışıklık sisteminin yararlı tepkilerini (kızarıklık veya şişlik gibi sinyaller) engellemeden sadece zararlı hücre birikimini durdurdu.


MEVCUT İLAÇLAR YENİDEN KULLANILABİLİR 

Çalışmanın baş yazarı Profesör Derek Gilroy, halihazırda insan kullanımına uygun ilaçların bu süreçte kullanıldığını belirterek, "Bu ilaçlar, şu anda etkili tedavilerden yoksun olan kronik iltihaplı rahatsızlıklardaki alevlenmeleri tedavi etmek için hızla yeniden amaçlandırılabilir" dedi. Keşif, özellikle romatoid artrit hastalarının eklem hasarlarını önlemek veya yavaşlatmak için mevcut tedavilere eklenmesi planlanan yeni nesil klinik denemelerin de kapısını araladı.


KÜRESEL SAĞLIK TEHDİDİNE KARŞI YENİ BİR YOL 

Kronik iltihaplanmanın dünya genelinde en önemli sağlık tehditlerinden biri olarak sınıflandırıldığı bir dönemde, bu ‘insan bazlı’ çalışma büyük bir referans oluşturuyor. Artrit Birleşik Krallık Araştırma Birimi Başkanı Dr. Caroline Aylott, çalışmanın artritli bireyler için yeni ağrı yönetimi seçeneklerine yol açmasını beklediklerini ifade etti.


Oxford, King's College London ve Queen Mary Üniversitesi gibi prestijli kurumların da yer aldığı bu çok uluslu araştırma, ilaç sanayisinde kronik hastalık yönetimi için yeni bir yatırım ve Ar-Ge dalgası başlatabilir.