Türkiye veri merkezlerinde 1 GW’lık üs kuruyor

Yapay zeka uygulamaları, bulut bilişim, elektronik ticaret, dijital bankacılık ve kamu hizmetlerinde üretilen verinin hızla artması, veri merkezlerini küresel ekonominin en önemli yatırım alanlarından birine dönüştürdü. Veri merkezleri, yalnızca teknoloji şirketleri için değil; enerji, finans, sağlık ve savunma sektörleri açısından da en kritik altyapılar arasında yer alıyor.Türkiye de Avrupa, Orta Doğu ve Asya arasındaki konumu, büyüyen dijital ekonomisi ve artan veri işleme ihtiyacıyla küresel veri merkezi yatırımlarından daha fazla pay almayı hedefliyor. 

81 MERKEZ FAALİYETTE

Türkiye’de toplamda 81 veri merkezi bulunuyor. Bunlardan 33’ü İstanbul’da, 13’ü Ankara’da, 10’u İzmir’de, 8’i de Bursa’da hizmet veriyor.  

Bu merkezlerin 25’i tasarım, inşa, operasyonel verimlilik açısından uluslararası standartları gösteren Tier III veya Tier IV sertifikasına sahip. Türkiye’nin toplam veri merkezi kurulu gücü ise yaklaşık 250 megawat düzeyinde. Mevcut kapasitenin artan yapay zeka, finansal teknolojiler ve elektronik devlet uygulamalarının oluşturacağı ihtiyacı karşılayabilmesi için 2030’a kadar en az 1 GW’a çıkarılması hedefleniyor.

10 MİLYAR DOLARLIK YATIRIM HEDEFİ

Türkiye’nin veri merkezi ve yapay zeka altyapılarında bölgesel üs olması amacıyla yaklaşık 3 milyar dolarlık kamu kaynağı kullanılarak, 10 milyar dolarlık özel sektör yatırımının harekete geçirilmesi planlanıyor. 

HIT-30 Programı kapsamında veri merkezi yatırımları için 1.5 milyar dolarlık destek bütçesi ayrıldı. Yatırımlara yüzde 50’ye varan vergi teşviki, yatırım tutarının yüzde 10’una kadar enerji desteği ve istihdam katkısı sağlanacak.

GOOGLE CLOUD TÜRKİYE’YE GELİYOR

Türkiye’nin veri merkezi sektöründeki en büyük uluslararası işbirliklerinden biri Turkcell ile Google Cloud arasında yapıldı. Anlaşma kapsamında 2028-2029 döneminde Türkiye’de yeni bir Google Cloud Bölgesi kurulması planlanıyor. Üç veya daha fazla bağımsız alandan oluşacak bölge, Google Cloud’un küresel ağına bağlanacak. Projenin toplam büyüklüğünün 3 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Yatırımın 1 milyar dolarlık bölümünü Turkcell’in, 2 milyar dolarlık bölümünü ise Google Cloud’un üstlenmesi planlanıyor. 

KAMU VERİSİ GÖLBAŞI’NDA KORUNACAK

Türkiye’nin yerli veri merkezi kapasitesini artıracak kamu yatırımlarından biri de TÜRKSAT tarafından Ankara Gölbaşı’nda gerçekleştiriliyor. Kritik kamu verilerinin Türkiye’de ve uluslararası güvenlik standartlarında korunmasını sağlayacak merkezin toplam inşaat alanı 35 bin 300 metrekare olacak. Tesiste 6 bin 300 metrekare beyaz alan, 18 MW bilgi teknolojileri gücü ve 1.630 kabinet kapasitesi olacak.  Standart sistem odalarının yanı sıra yüksek performanslı yapay zeka uygulamaları için de iki özel bölüm kurulacak. İlk fazın 2028’in ilk çeyreğinde devreye alınması planlanıyor. 

YERLİ KAPASİTEYLE VERİ EGEMENLİĞİ

Yerli veri merkezlerinin geliştirilmesi, kamu, finans, sağlık ve savunma gibi stratejik alanlara ait verilerin ülke sınırları içinde tutulması açısından önem taşıyor. Verilerin yurt dışında işlenmesi, dijital hizmetler için döviz çıkışına yol açarken, bağlantı gecikmelerini ve uluslararası bant genişliği maliyetlerini de artırıyor. Yerli merkezlerin büyümesi ise bulut bilişim, yazılım, siber güvenlik, ağ ekipmanları ve enerji teknolojileri gibi bağlantılı sektörlerin gelişmesine katkı sağlayacak.

Küresel kapasite 226 GW’a çıkacak

Türkiye Elektrik Sanayi Birliği’nin (TESAB) ‘Veri Merkezleri: Küresel  Gelişmeler ve Türkiye’nin Rotası’ raporunda yer verilen verilere göre, dünya  genelindeki veri merkezi kurulu gücü 2020’de yaklaşık 60 gigawat (GW) seviyesindeyken 2024’te 97 GW’a yükseldi. Mevcut yatırım eğiliminin sürmesi halinde küresel kapasitenin 2030’da 226 GW’a ulaşması bekleniyor. Küresel büyümenin merkezinde Kuzey Amerika ve Asya-Pasifik bölgeleri bulunuyor. Kuzey Amerika’da 2024’te  52.8 GW olan kapasitenin 2030’da 108 GW’a, Asya-Pasifik’te 44 GW’tan  85 GW’ın üzerine çıkacağı tahmin ediliyor. Avrupa’daki kapasitenin ise aynı dönemde 24 GW’tan 38 GW’ın üzerine yükselmesi bekleniyor. Veri merkezleri sıralamasında 5 bin 427 veri merkeziyle açık ara önde olan ABD’yi, 529 merkezle Almanya ve 523 merkezle İngiltere takip ediyor.

 

Yerli veri merkezleri ne sağlıyor?

• Kritik verilerin ülke içinde tutulması
• Yabancı sunucu ve mevzuata bağımlılığın azaltılması
• Kamu, finans, sağlık ve savunmada hizmet sürekliliği
• Siber güvenlik ve veri mahremiyetinin güçlendirilmesi
• Yurt dışına veri işleme kaynaklı döviz çıkışının azaltılması
• Bağlantı gecikmesi ve bant genişliği maliyetlerinin düşürülmesi
• Yerli bulut, yazılım ve ağ teknolojileri ekosisteminin geliştirilmesi
• Yapay zeka uygulamaları için güvenli işlem kapasitesi