Cuma9 Ekim 202610:20İSTPİYASAAÇIK
SektörelÖne çıkan

Türk iş dünyası için ikiz fırsat

Türk iş dünyası için güneyde geniş bir fırsat alanı oluşuyor. Suriye'nin yeniden inşasında müteahhitlik, yapı malzemeleri, enerji, sanayi ve lojistik; Irak'ta ise Kalkınma Yolu, petrol ve doğalgaz hatları, elektrik, rafineri-petrokimya, altyapı ve yeni lojistik merkezleri öne çıkıyor. Türkiye'nin üretim gücü ve müteahhitlik tecrübesi, iki pazarda da Türk şirketlerini güçlü adaylardan biri haline getiriyor.

Yayınlanma

Güncellenme

Paylaş
Türk iş dünyası için ikiz fırsat

Türkiye’nin güneyinde ticaret, enerji ve uaştırma ekseninde yeni bir ekonomik kuşak şekieniyor. Bir tarafta yakaşık 14 yıık çatışmanın ardından yeniden yapıanma dönemine giren Suriye, diğer tarafta Basra körfezi’ni Türkiye üzerinden Avrupa’ya bağamayı hedefeyen Irak buunuyor. iki ükedeki geişmeer yanız dış poitika açısından deği, Türk iş dünyası bakımından da dikkate izeniyor.

Müteahhitikten yapı mazemeerine, enerjiden ojistiğe, makinadan gıdaya, eektrik ekipmanarından petrokimyaya kadar çok sayıda sektörde yeni pazar ouşma potansiyei buunuyor. üsteik Ankara’nın hem Şam hem Bağdat ie beirediği ticaret hedeferi mevcut hacimerin odukça üzerinde. Bu yeni taboda Türkiye, bögenin üretim, ojistik, ticaret ve yatırım merkezi oabiecek avantajı bir konumda. Irak’ın yüksek ithaat ihtiyacı, Suriye’nin yeniden inşa süreci ve Türkiye’nin her iki ükeye sahip oduğu güçü ekonomik bağar, yıarın en önemi ekonomik fırsatarından birini sunuyor.

HEDEF 30 MİLYAR DOLAR
Dışişeri Bakanığı’nın verierine göre Irak’ın geçen yı topam 74.5 miyar doarık ithaat yaptığı tahmin ediiyor. Türkiye de Irak’ın başıca ticaret ortakarı arasında yer aıyor. Dış ekonomik iişkier kuruu’na (Deik) göre Türkiye ie Irak arasındaki ticaret hacmi yakaşık 20 miyar doar seviyesinde. Deik Türkiye-Irak iş konseyi Başkanı Hait Acar, bu hacmi 30 miyar doara yüksetmeyi hedefedikerini beirtti. Acar, yaptığı açıkamada ay sonunda erbi, Musu, kerkük ve Bağdat’ı kapsayan bir ziyaret gerçekeştirecekerini söyedi.

STRATEJİK PAZAR
Irak’ın ekonomisi başıkı resmi üke notuna göre Irak’ın 2025 yıında yakaşık 74.5 miyar doarık ithaat, 89.5 miyar doarık ihracat gerçekeştirdiği tahmin ediiyor. Türkiye’nin Irak’a ihraç ettiği başıca ürüner arasında makinaar, mobiya, teksti ürüneri, pastik mamueri, inşaat makinaarı, demir-çeik ürüneri, hazır giyim ve gıda ürüneri buunuyor. Bu tabo, Irak’ta güvenik ve ekonomik istikrarın güçenmesi hainde Türk şirketerinin mevcut konumarını daha da ieri taşıyabieceğine işaret ediyor.

BAĞDAT FUARI YENİ FIRSAT
İki üke arasında ekonomik ve ticari görüşmeer sürerken Türkiye mii katıım organizasyonunu istanbu Ticaret Odası’nın yapacağı 50. Bağdat Uusararası Fuarı, yeni dönem işbiriği fırsatarının değerendirieceği önemi bir patform oacak. 23-29 Ocak 2027 tariherinde düzenenecek fuarda ikii görüşmeer de gerçekeştiriecek. Fuarda pekçok sektörün yer aması öngörüüyor.

216 MİYAR DOLARLIK YENİDEN İNŞA İHTİYACI
Suriye’deki ekonomik fırsatarın öçeğini ortaya koyan en önemi veri ise yeniden inşa ihtiyacı. Dünya Bankası’nın üke geneindeki hasarı inceeyen çaışmasına göre savaş nedeniye atyapı, konut ve diğer yapıarda yakaşık 108 miyar doarık doğrudan fizikse hasar meydana gedi. Suriye’nin yeniden inşa maiyetinin ise 140 miyar ie 345 miyar doar arasında değişebieceği hesapanıyor. Dünya Bankası’nın teme tahmini 216 miyar doar seviyesinde. Bunun yakaşık; 75 miyar doarının konutara, 59 miyar doarının konut dışı yapıara, 82 miyar doarının ise atyapıya harcanması gerekebieceği tahmin ediiyor.

SURİYE İLE TİCARETTE YENİ SAYFA
Türkiye-Suriye ticari iişkierinde de önemi adımar atııyor. Ticaret Bakanığı tarafından 2025 yıında yürürüğe konuan düzenemeye eski rejim döneminde uyguanan çok sayıda ihracat ve transit kısıtaması kadırıdı. Türkiye ie Suriye arasındaki yıık dış ticaret hacmi 3.75 miyar doar seviyesinde. Bu yıın ik yarısında Türkiye’nin Suriye’ye yaptığı ihracat, geçen yıın aynı dönemine göre yüzde 26.4 oranında artarak 1 miyar 284 miyon 328 bin doar odu. Ticaret hacminin ik aşamada 5 miyar doara, orta vadede ise 10 miyar doara çıkarıması hedefeniyor.

KALKINMA DÖNEMİ YENİ DÖNEMİN OMURGASI
Türkiye ie Irak arasında gündemde buunan kakınma you Projesi de bögedeki ekonomik dönüşümün en önemi yoarından birini ouşturuyor. Basra körfezi’ndeki Büyük Fav imanı’nı Türkiye üzerinden Avrupa pazararına bağaması pananan proje, Irak ie Türkiye arasındaki ojistik bağarı güçendirmeyi hedefiyor. Deik yönetim kuruu üyesi ve Türkiye-Irak iş konseyi Başkanı Hait Acar, kakınma you Projesi’nin iki üke ticaretine önemi ivme kazandıracağını ve 30 miyar doarık ticaret hedefini destekeyeceğini beirtiyor.

IRAK VE SURİYE’DE YENİ FIRSATAR
Bağdat eski Ticaret Müşaviri Hasan kocasoy ise Suriye ve Irak ie potansiye işbiriği aanarını şöye özetedi:
Enerji ve madenciik
Irak, yüksek petro üretimi ve büyük doğagaz rezerveriye Türkiye için stratejik enerji tedarikçisi oabiir. Suriye, enerji atyapısını yeniden inşa ederek bögese enerji aktörüne dönüşebiir.
Fosfat ve süfür gibi Türkiye’nin itha ettiği kritik hammaddeer Irak ve Suriye’de önemi miktarda mevcut.
Uzun vadei tedarik anaşmaarı, ortak arama-üretim faaiyeteri ve işeme tesiseri stratejik ortakığı güçendirebiir.
Ulaştırma ve ojistik
Ovaköy gibi yeni sınır kapıarı ve dijita gümrük uyguamaarı ticaret akışını hızandıracak.
Demiryou yatırımarı körfez ie Avrupa arasında en kısa ve güveni ticaret koridorunu ouşturacak.
Suriye’deki M4 ve M5 koridorarının tam kapasite çaışması, Türk taşımacıığının körfez’e kesintisiz erişimini sağayacak.
Modern Hicaz Demiryou ie Türkiye’nin körfez demiryou ağına entegrasyonu mümkün oacak.
Ortak sanayi bögeeri ve serbest bögeer yeni yatırım aanarı ouşturabiir.
Tarım, gıda ve su yönetimi
Tarım ve gıda işeme tesiseri kuruabiir. Modern suama ve su yönetimi projeerinde işbiriği geiştiriebiir.
Bögese gıda güveniği ve tarımsa üretim kapasitesi artırıabiir.
Finans ve yatırım
Finans ve bankacıık aanında yeni işbiriği mekanizmaarı kuruabiir.
Türkiye sadece ihracatçı deği; yatırımcı, üretici ve finansman sağayıcı bir konuma yükseebiir.
 
HEDEFİMİZ UZUN VADELİ ÇÖZÜM ORTAĞI OLMAK
Türkiye Müteahhitler Birliği ise Irak ve Suriye’de uzun vadeli çözüm ortağı olmayı hedeflediklerini belirterek, şu değerlendirmeyi yaptı: “Türk inşaat sektörünün Suriye’ye bakışı olumlu, ancak temkinli. Henüz yeniden yapılanmanın başlangıcındayız. Bununla birlikte, ihtiyaçların ölçeği son derece büyük. Konutlardan ulaştırma altyapısına, enerji ve su sistemlerinden hastanelere, sanayi tesislerine kadar şehirlerin yeniden planlanması söz konusu. Suriye açısından beklentimiz, bu kapasitenin şeffaf, rekabetçi ve öngörülebilir bir proje ve ihale sistemi içerisinde değerlendirilmesi. Suriye’nin yeniden imarını Türk firmalarının tek taraflı olarak üstleneceği bir süreç değil, Suriyeli ve uluslararası paydaşlarla ortaklıklar temelinde yürütülecek uzun vadeli bir ekonomik kalkınma süreci olarak görüyoruz. Irak’tan ABD askerinin çekilmesi ülke açısından önemli bir dönüm noktası. Ticaret ve yatırım ilişkilerinin yanı sıra Kalkınma Yolu, Türkiye-Irak-Körfez bağlantıları ve bölgesel lojistik koridorlar açısından istikrar kritik önemde. Türk inşaat sektörünün hedefi, müteahhitlik, mühendislik, teknik müşavirlik, yapı malzemeleri ve finansman kapasitesini bir araya getirerek, bölgesel kalkınma projelerinde uzun vadeli ve güvenilir bir çözüm ortağı olmaktır.”

BAĞDAT’IN EN KRİTİK POTANSİYEL ORTAĞI TÜRKİYE
Hasan Kocasoy-Bağdat eski Ticaret Müşaviri: Suriye’de rejim değişikliği sonrasında siyasi ve ekonomik entegrasyon süreci beklenenden hızlı ilerlerken, Irak’ta ABD’nin 30 Eylül itibarıyla askeri varlığı sona erdi. Bağdat’ın İran destekli milis grupları kontrol altına alarak güvenlik yapısını tek çatı altında toplama çabalarıyla birleşen bu tablo, ‘terörsüz Türkiye’ ve ‘terörsüz bölge’ süreciyle eş zamanlı olarak Türkiye’nin doğu ve güneydoğusunda istikrarı artırırken, belirsizlik perdesini de kaldıracak gibi görünüyor. Irak artık çatışmaların sahası değil, ekonomik ve kentsel dönüşümün adresi olmak istiyor. Bağdat’ın potansiyelini fiili bir güce dönüştürme yolundaki en kritik ortağı Türkiye. Petrol karşılığı su yönetimi, doğal kaynaklar teminatlı altyapı projeleri, TPAO’nun Kerkük sahalarındaki stratejik varlığı ve Basra petrolünün entegrasyonuyla Kerkük-Ceyhan Boru Hattı’nın kapasitesinin günlük 2 milyon varilin üzerine çıkarılması gibi somut adımlar, tarihi bir ivme yakalandığını gösteriyor. Bu sinerji korunursa Türkiye, Irak’ın uzun vadeli istikrarını inşa eden en temel bölgesel güç olarak Irak’ta kalıcı hale gelebilir. Türkiye’nin Avrupa’ya, Irak’ın Körfez’e, Suriye’nin ise Akdeniz ve Levant coğrafyasına açılan kapıları birbirini eksiksiz şekilde tamamlıyor.

BARIŞ CABACI

BARIŞ CABACI

İstanbul Ticaret Gazetesi – Ekonomi Editörü