Çin, ABD Başkanı Donald Trump’ın Pekin ziyaretinin ardından bu kez Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’i ağırlamaya hazırlanıyor. Çin ve Rusya, Putin’in bu hafta gerçekleştireceği iki günlük ziyareti “her koşulda geçerli” ortaklıklarının yeni bir göstergesi olarak değerlendirirken, Batı ise Pekin’den Moskova’ya Ukrayna’daki savaşı sona erdirmesi için baskı yapmasını istiyor.
Xİ, TRUMP ZİYARETİNİN ARDINDAN PUTİN’İ AĞIRLAYACAK
Çin lideri Xi Jinping, Donald Trump’ın yüksek profilli ziyaretinden bir hafta sonra “eski dostu” Vladimir Putin’i ağırlamaya hazırlanıyor.
Pekin, ticaret gerilimleri, savaşlar ve enerji kriziyle sarsılan bir dünyada kendisini istikrarlı ve öngörülebilir bir güç olarak göstermeyi amaçlıyor.
Putin’in bu hafta Çin’e yapacağı iki günlük ziyaret, Rus liderin Çin’e gerçekleştirdiği 25. ziyaret olacak.
ÇİN VE RUSYA “HER KOŞULDA GEÇERLİ” ORTAKLIĞI VURGULUYOR
Çin ve Rusya, Putin’in ziyaretini “her koşulda geçerli” ortaklıklarının bir başka kanıtı olarak değerlendiriyor.
Batı ise Pekin’i, Moskova’ya Ukrayna’daki savaşı sona erdirmesi için baskı yapmaya çağırıyor.
Çin kendisini çatışmada barış arabulucusu ve tarafsız bir taraf olarak sunarken, Putin Batı yaptırımlarına rağmen dünyanın ikinci büyük ekonomisiyle ek enerji anlaşmaları peşinde koşuyor.
MOSKOVA VE PEKİN TEMEL ÇIKARLARDA BİRBİRİNİ DESTEKLİYOR
Putin, Çin ve Rusya’nın birbirlerinin “temel çıkarlarını” desteklediğini söylüyor.
Singapur’daki ISEAS-Yusof Ishak Enstitüsü’nde kıdemli araştırmacı Ian Storey, Xi-Putin zirvesinin Çin-Rusya stratejik ortaklığının iki ülkenin dış politikasının temel taşı olmaya devam ettiğini göstereceğini belirtti.
Storey, zirvenin aynı zamanda ABD’nin iki ülke arasına nifak sokma girişiminin başarısızlığa mahkum olduğu mesajını vereceğini ifade etti.
TRUMP’IN ZİYARETİ OLUMLU İZLENİM BIRAKTI ANCAK BÜYÜK ANLAŞMA GETİRMEDİ
Putin’in ziyareti, geçen hafta Trump’ın yaptığı ve olumlu bir izlenim bırakan ancak önemli ticari anlaşmalarla sonuçlanmayan ziyaretin ardından gerçekleşiyor.
Xi, Çin-ABD ilişkilerini “stratejik istikrar” ilişkisi olarak tanımladı.
Bu ifade, eski ABD Başkanı Joe Biden ile ilişkilendirilen “stratejik rekabet” çerçevesine meydan okuyan bir yaklaşım olarak değerlendirildi.
PEKİN KÜRESEL İSTİKRAR MESAJI VERMEK İSTİYOR
Çin, yabancı liderleri ağırlayarak küresel istikrarın bir sütunu olarak imajını güçlendirmeyi amaçlıyor.
Bu diplomasi trafiği, ABD’nin Ukrayna’daki savaşı sona erdirme ve küresel enerji akışını aksatan İran’la ayrı bir çatışmayı kontrol altına alma çabalarına zıt bir tablo olarak sunuluyor.
Pekin, devlet ziyaretleri sırasında ABD dahil Batılı ticaret ortaklarını ekonomik ve teknolojik bir güç olarak yükselişi konusunda güvence altına almaya çalışıyor.
PEKİN İLİŞKİLERDEKİ RİSKLERİ KÜÇÜMSEYEN BİR DİL KULLANIYOR
Pekin, Batılı ticaret ortaklarına yönelik mesajlarında ilişkilerdeki riskleri küçümseyen bir yaklaşım sergiliyor.
Beyaz Saray, Trump’ın Çin ziyaretinin ardından yaptığı açıklamada, küresel işletmeler ve tüketiciler için “istikrarı” artıracak konularda uzlaşmaya varıldığını belirtti.
Aynı zamanda Çin’in Rusya gibi ülkelerle ilişkileri, Batı baskısına rağmen diplomasisinin tutarlı olduğu mesajını güçlendiriyor.
ÇİN’İN MOSKOVA’YA BASKI YAPMASI BEKLENMİYOR
Ian Storey, Xi’nin Putin’e Ukrayna’daki savaşı sona erdirmesi için baskı yapmasını beklemenin gerçekçi olmadığını söyledi.
Storey’e göre Xi’nin Putin üzerinde böyle bir etkisi yok ve Çin, Rusya’nın Ukrayna’da yenilgiye uğramasının Putin’in siyasi konumunu nasıl zayıflatacağını anlıyor.
Storey, bu nedenle Pekin’in Moskova’ya Birleşmiş Milletler’de diplomatik destek, ekonomik yardım ve Rus silahlı kuvvetleri için çift kullanımlı teknolojiler sağlamaya devam edeceğini belirtti.
ÇİN ÇİFT KULLANIMLI ÜRÜNLERİ SIKI KONTROL ETTİĞİNİ SAVUNUYOR
Çin, Rusya-Ukrayna çatışmasının her iki tarafına da hiçbir zaman ölümcül silah sağlamadığını söylüyor.
Pekin yönetimi, çift kullanımlı ürünlerin ihracatını sıkı şekilde kontrol ettiğini ifade ediyor.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, ziyaret sırasında iki liderin ikili ilişkilerin tüm alanlarındaki işbirliğinin yanı sıra karşılıklı ilgi alanlarına giren uluslararası ve bölgesel konular hakkında görüş alışverişinde bulunacağını söyledi.
SİBİRYA GÜCÜ 2 BORU HATTI GÜNDEMDE
Putin’in Eylül 2025’teki son ziyaretinde Rusya ve Çin, Sibirya Gücü 2 doğalgaz boru hattının inşası konusunda anlaşmıştı.
Ancak fiyatlandırma konusunda henüz anlaşmaya varılamadı.
İran’daki çatışmalara bağlı enerji arzı kıtlığı, Rusya’nın boru hattını uzun vadeli bir doğalgaz kaynağı olarak savunmasını destekleyebilir.
ÇİN ENERJİ TEDARİKİNDE ÇEŞİTLENDİRME STRATEJİSİNİ SÜRDÜRÜYOR
Pekin merkezli bir sektör uzmanına göre Çin’in hem Türkmenistan hem de Rusya ile tedarik anlaşmaları görüşerek çeşitlendirme stratejisine bağlı kalması bekleniyor.
Konunun hassasiyeti nedeniyle isminin açıklanmasını istemeyen bir kaynak, Çin’in Rusya ile yıllık tedarik hacimleri, tedarik esnekliği ve mevsimsellik gibi şartları kapsayan geniş bir anlaşma yapabileceğini söyledi.
Ancak aynı kaynak, fiyatlandırmanın açık uçlu bırakılabileceğini belirtti.
FİYAT GÖRÜŞMELERİ YILLAR SÜREBİLİR
Rusya ile Çin arasındaki fiyat görüşmelerinin yıllar sürebileceği belirtiliyor.
Xi, 2014 yılında Türkmenistan’ın devasa Galkynysh doğalgaz sahasını Çin’in kuzeybatısına bağlayacak dördüncü bir boru hattı projesini duyurmuştu.
Ancak proje, boru hattının geçtiği Özbekistan, Kırgızistan ve Tacikistan’ı da içeren fiyat anlaşmazlıkları ve karmaşıklık nedeniyle henüz sonuçlandırılamadı.
ÇİN RUS PETROLÜNÜN EN BÜYÜK ALICISI OLMAYI SÜRDÜRÜYOR
Çin, boru hattı tedarikleri ve deniz yoluyla yapılan sevkiyatlar dahil olmak üzere Rus petrolünün en büyük alıcısı olmaya devam ediyor.
Batı’nın Rusya’nın petrol ihracatına uyguladığı yaptırımlara rağmen, Çinli bağımsız rafineriler düzenli müşteriler arasında yer alıyor.
İşlemlerin büyük ölçüde Çin yuanı ile gerçekleştirildiği belirtiliyor.
DEVLET RAFİNERİLERİ ALIMLARA YENİDEN BAŞLADI
Çinli devlet petrol rafinerileri de kısa süreli bir ABD yaptırım muafiyeti sonrasında alımlara yeniden başladı.
Rusya, 2025 yılında Kazakistan üzerinden Çin’e yılda ek 2,5 milyon metrik ton petrol tedarik etmeyi kabul etti.
Bu adım, enerji alanındaki Çin-Rusya işbirliğinin petrol ve doğalgaz ekseninde genişlemeye devam ettiğini gösteriyor.
PUTİN’DEN PETROL VE DOĞALGAZ İŞBİRLİĞİ MESAJI
Putin, 9 Mayıs’ta gazetecilere yaptığı açıklamada, enerji alanındaki işbirliğine ilişkin güçlü mesaj verdi.
Rus lider, “Prensip olarak, petrol ve doğalgaz sektörlerindeki iş birliğimizde ciddi, hatta çok önemli bir adım atma konusunda yüksek derecede bir fikir birliğine vardık.” dedi.
Bu açıklama, Putin’in Çin ziyaretinde enerji başlığının en kritik gündemlerden biri olacağını ortaya koydu.
PEKİN’İN DİPLOMATİK DENGESİ
Xi Jinping’in Trump’ın ardından Putin’i ağırlaması, Çin’in aynı anda hem Batı ile ekonomik istikrar mesajı vermeye hem de Rusya ile stratejik ortaklığını korumaya çalıştığını gösteriyor.
Pekin, bir yandan ABD ve Batılı ticaret ortaklarına öngörülebilirlik mesajı verirken, diğer yandan Moskova ile enerji, diplomasi ve güvenlik alanlarındaki ilişkilerini sürdürüyor.
Bu diplomasi trafiği, Çin’in küresel krizler içinde kendisini istikrarlı bir aktör olarak konumlandırma arayışının yeni bir yansıması olarak öne çıkıyor.
