TCMB PPK özeti paylaşıldı: Enflasyon ana eğilimde gerileme sürüyor

Merkez Bankası (TCMB), 22 Ekim tarihli Para Politikası Kurulu (PPK) toplantı özetinde, son dönem enflasyon gerçekleşmeleri ve öncü göstergelerin ana eğilimdeki gerilemeyi teyit ettiğini bildirdi. Banka, ekim ayında gıda ve enerji fiyatlarının tüketici enflasyonunu yukarı çekmesini beklerken, manşet enflasyondaki yükselişin ana eğilime etkisinin sınırlı kalacağını öngördü.

PPK, 22 Ekim'deki toplantısında bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını yüzde 37'den yüzde 36'ya indirme kararı almıştı. Kurul, gecelik vadede borç verme faiz oranını yüzde 40'tan yüzde 39'a, borçlanma faiz oranını ise yüzde 35,5'ten yüzde 34,5'e düşürmüştü.

Banka, mevsim etkilerinden arındırılmış temel mal enflasyonunun ılımlı seyrini korumasını beklerken, gıda ve enerji fiyatlarının ekim ayında tüketici enflasyonunu yukarı çekebileceğine dikkat çekti.

TCMB, gıda ve enerji fiyatlarındaki görünüm nedeniyle tüketici fiyatları artışının bir önceki aya göre yükseleceğini, ancak manşet enflasyondaki yükselişin ana eğilime etkisinin sınırlı kalacağını değerlendirdi.

GIDA VE ENERJİ FİYATLARI ENFLASYON BASKISINI ARTIRIYOR
PPK özetinde, ekim ayına ilişkin öncü verilerin taze meyve ve sebze fiyatları kaynaklı olarak mevsimsellikten arındırılmış aylık gıda enflasyonunda yükselişe işaret ettiği belirtildi. Küresel enerji fiyatlarındaki artışın da akaryakıt, tüp gaz ve katı yakıt üzerinden yurt içi enerji fiyatlarını yukarı çekmeye devam etmesinin beklendiği kaydedildi.

Buna karşılık, beyaz eşya ve tüketici elektroniği gibi dayanıklı tüketim mallarında fiyat artışları sürse de mevsim etkilerinden arındırılmış temel mal enflasyonunun ılımlı seyrini koruyacağı tahmin edildi. Hizmet enflasyonunun ise önceki aylardaki seviyelerin altında kalmakla birlikte, ekim ayında bir önceki aya kıyasla yükselmesinin beklendiği aktarıldı.

TCMB, eylül ayında enflasyonun ana eğiliminde gözlenen düşüşte, vakıf üniversitelerinin eğitim ücretlerindeki artışların geçen yıl eylül ayında tek seferde gerçekleşmesine karşın bu yıl ağustos ve eylül aylarına yayılmasının yarattığı mekanik etkinin de rol oynadığını belirtti.

 

EYLÜL AYINDA YILLIK ENFLASYON YÜZDE 29,73 OLDU
Tüketici fiyatları eylül ayında yüzde 1,84 artarken, yıllık enflasyon 1,78 puan gerileyerek yüzde 29,73 seviyesinde gerçekleşti. Aylık bazda gıda fiyatları taze meyve ve sebze kaynaklı gerilerken, enerji fiyatlarındaki yükseliş sürdü. Okula dönüş döneminin etkisiyle başta eğitim hizmetleri olmak üzere ilgili kalemlerde de fiyat artışları kaydedildi.

Yıllık enflasyon enerji grubunda belirgin biçimde yükselirken, temel mallarda yatay seyretti. Hizmet ile gıda ve alkolsüz içecekler gruplarında ise geriledi.

Enerji fiyatları eylül ayında yüzde 6,25 artış gösterdi. Bu yükselişte küresel gelişmelerin etkisiyle artan akaryakıt fiyatları belirleyici oldu. Rafineri marjlarındaki yükselişin akaryakıt fiyatları üzerindeki etkisi de devam etti.

Yıllık enflasyon, B endeksinde 1,68 puan azalarak yüzde 29'a, C endeksinde ise 1,37 puan gerileyerek yüzde 28,70'e indi.

TCMB bünyesinde takip edilen göstergeler, eylül ayında enflasyonun ana eğiliminin bir önceki aya göre gerilediğini gösterdi. Üç aylık ortalamalar bazında da düşüş kaydedildi. Yılın ikinci çeyreğinde yüzde 2,2 olan enflasyonun ana eğilimi, üçüncü çeyrekte yüzde 1,8'e geriledi.

HİZMET ENFLASYONU MALLARDAN YÜKSEK SEYREDİYOR
PPK özetinde, hizmet sektöründeki fiyatlama davranışının enflasyonda önemli bir katılığa neden olduğu ve şokların fiyatlar üzerindeki etkisinin uzun bir döneme yayıldığı belirtildi. Eylül itibarıyla yıllık mal enflasyonu yüzde 25, hizmet enflasyonu ise yüzde 38 civarında gerçekleşti.

Hizmet grubundaki tüm alt kalemlerde yıllık enflasyon geriledi. Eğitim hizmetleri fiyatları eylül ayında yüzde 14,19 artarken, ulaştırma hizmetlerinde aylık artış yüzde 0,24 ile sınırlı kaldı. Kiralardaki yavaşlama eğilimi de sürdü. Lokanta-otel grubu ılımlı seyrini korurken, haberleşme hizmetlerinde önceki iki ayda görülen yüksek fiyat artışları eylül ayında yerini daha ılımlı bir görünüme bıraktı.

Yurt içi üretici fiyatları eylül ayında yüzde 2,07 artarken, yıllık üretici enflasyonu 0,57 puan düşüşle yüzde 27,38 oldu. Ana sanayi grupları arasında enerji fiyatları yüzde 3,55'lik artışla öne çıktı.

KÜRESEL ENERJİ FİYATLARINDA YÜKSELİŞ SÜRÜYOR
TCMB, jeopolitik belirsizliklerin enerji fiyatlarında yüksek ve dalgalı seyrin devam etmesine neden olduğunu bildirdi. Enerji arzı, tedarik zincirleri ve taşıma maliyetlerine ilişkin belirsizliklerin enerji fiyatlarının gelecekteki seyri açısından belirleyici olmaya devam edeceği ifade edildi.

Brent petrolün spot fiyatı, jeopolitik gelişmelerin etkisiyle eylül ayında ortalama 117 dolar seviyesinde gerçekleşti. Ekim ayının ilk 20 gününde ise ortalama fiyat 127 dolara yaklaştı. Propan, bütan, kömür ve TTF doğal gaz fiyatlarında da yükseliş sürdü.

Küresel gıda fiyatlarındaki artış eğiliminin devam ettiği belirtilen özette, FAO gıda fiyatları endeksinin eylül ayında şeker ve tahıl fiyatları öncülüğünde yükseldiği aktarıldı. Rusya-Ukrayna arasındaki gerilimin tahıl arzına ilişkin endişeleri canlı tuttuğu, El Niño'nun etkisiyle şeker ve pirinç gibi bazı tarımsal emtiaların vadeli fiyatlarında da artış görüldüğü kaydedildi.

Banka, yüksek seyreden enerji ve emtia fiyatlarının enflasyon görünümü üzerindeki yukarı yönlü riskleri canlı tuttuğunu bildirdi.

İÇ TALEPTE ZAYIF SEYİR DEVAM EDİYOR
PPK özetinde, yakın döneme ilişkin verilerin iç talepteki zayıf seyrin sürdüğünü gösterdiği ifade edildi. Ağustos ayında perakende satış hacmi aylık yüzde 1,4, çeyreklik yüzde 1,7 arttı. Altın hariç perakende satışlarda aylık artış yüzde 0,8, çeyreklik artış ise yüzde 0,3 oldu.

Aynı dönemde ticaret satış hacmi aylık yüzde 0,2 artarken, çeyreklik bazda yüzde 1 geriledi. Hizmet üretim endeksi ise ağustosta aylık yüzde 0,2, çeyreklik yüzde 1,5 yükseldi. Kartla yapılan harcamalar üçüncü çeyrekte bir önceki çeyreğe göre yatay seyretti. Otomobil satışları ise ikinci çeyrekteki düşüşün ardından üçüncü çeyrekte de geriledi.

Sanayi üretim endeksi ağustos ayında mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış olarak aylık yüzde 1, yıllık yüzde 1,9 azaldı. Üçüncü çeyrekteki çeyreklik düşüş yüzde 2,4 oldu. TCMB, sanayi üretiminin ana eğiliminde zayıflama gözlendiğini belirtti.

İnşaat üretim endeksi ise üçüncü çeyrekte bir önceki çeyreğe göre yüzde 3,3 artarken, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,1 geriledi.

Ağustos ayında mevsimsellikten arındırılmış istihdam 32,5 milyon kişi olarak gerçekleşti ve önceki çeyrek ortalamasına göre sınırlı düşüş gösterdi. İşgücüne katılım oranı da çeyreklik bazda 0,2 puan geriledi.

ÖNCELİK FİYAT İSTİKRARI
Toplantı özetinde, fiyat istikrarı sağlanana kadar sıkı para politikası duruşunun sürdürüleceği vurgulandı. Bu duruşun talep, kur ve beklenti kanalları üzerinden dezenflasyon sürecini güçlendireceği belirtildi.

Kurulun politika faizine ilişkin adımları enflasyon gerçekleşmeleri, ana eğilim ve beklentileri dikkate alarak belirleyeceği; kararların toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla alınacağı ifade edildi. Enflasyon görünümünde belirgin ve kalıcı bir bozulma olması durumunda para politikası duruşunun sıkılaştırılacağı kaydedildi.

Kredi ve mevduat piyasalarında öngörülenin dışında gelişmeler yaşanması halinde parasal aktarım mekanizmasının ilave makroihtiyati adımlarla destekleneceği, likidite koşullarının yakından izlenmeye devam edileceği bildirildi. TCMB, para politikası kararlarının enflasyonu orta vadede yüzde 5 hedefine ulaştıracak parasal ve finansal koşulları sağlayacak şekilde alınacağını yineledi.