2023 yılında rekor kırarak küresel enflasyonun en önemli tetikleyicilerinden biri haline gelen şeker fiyatları, son aylarda dramatik bir geri çekilme yaşayarak 12 yılın zirvesinden sert bir düşüş kaydetti. Brezilya'dan gelen rekor üretim haberleri ve Hindistan'ın ihracat kısıtlamalarını esnetebileceği sinyalleri, piyasadaki ‘arz paniğini’ yatıştırırken, gözler şimdi 2026'da arz-talep dengesinin nasıl şekilleneceğine ve fiyatların bu yeni seviyelerde kalıcı olup olmayacağına çevrildi.
ZİRVEDEN DÖNÜŞ
2023 yılının büyük bir bölümünde şeker piyasası, adeta ‘mükemmel bir fırtına’nın etkisi altındaydı. Hindistan ve Tayland gibi dünyanın en büyük üreticilerinde El Nino hava olayının neden olduğu kuraklık, rekolte beklentilerini yerle bir etti. Hindistan’ın, iç piyasadaki arzı güvence altına almak için ihracatı neredeyse tamamen durdurması, küresel piyasada devasa bir arz açığı endişesi yarattı. Bu panik havası, ham şeker vadeli işlemlerini New York’ta libre başına 28 sentin üzerine taşıyarak son 12 yılın en yüksek seviyesine ulaştırdı.
Ancak yılın son çeyreğinde rüzgar tersine döndü. Dünyanın en büyük şeker üreticisi ve ihracatçısı olan Brezilya’dan gelen rekolte haberleri, piyasadaki tüm denklemi değiştirdi. Ülkenin merkez-güney bölgesindeki elverişli hava koşulları, şeker kamışı verimini ve şeker üretimini tarihi rekor seviyelere taşıdı. Uluslararası Şeker Örgütü (ISO), Brezilya'nın rekor üretimi sayesinde daha önce beklenen küresel arz açığının, arz fazlasına dönebileceğini duyurdu. Bu gelişme, fiyatlar üzerinde anında bir satış baskısı yarattı.
ARZ FAZLASI BASKISI
Brezilya'nın 2025’in son çeyreğinde rekor seviyelere ulaşan üretimi, limanlardaki lojistik yoğunluğa rağmen küresel piyasaya bol miktarda şeker göndermeye başladı. Analistlere göre, bu arz artışı tek başına fiyatlardaki düşüşün ana motoru oldu. Buna ek olarak, yıl sonuna doğru Hindistan'dan gelen sinyaller de düşüşü derinleştirdi. Hindistan hükümetinin, artan stoklar ve 2026'da yapılacak seçimler öncesinde çiftçileri memnun etmek amacıyla daha önce yasakladığı şeker ihracatına belirli kotalar dahilinde yeniden izin verebileceği beklentisi, piyasadaki arz endişelerini büyük ölçüde ortadan kaldırdı.
Bu iki dev üreticiden gelen olumlu arz haberleri, 2025'in son aylarında New York'taki ham şeker vadeli işlem fiyatlarını, yıl içinde gördüğü son zirvesinden yaklaşık yüzde 25-30 oranında düşürerek libre başına 15-16 sent bandına kadar geri çekti. Londra'daki beyaz şeker fiyatları da bu düşüşü paralel bir şekilde takip etti.
2026 BEKLENTİLERİ
Uluslararası finans kuruluşu ING, 2025-2026 sezonunda küresel şeker piyasasında belirgin bir arz fazlası beklediğini ve bu durumun fiyatlar üzerinde baskı yaratmaya devam edeceğini öngörüyor. ING analistleri, Hindistan ve Tayland’daki toparlanma beklentilerine rağmen bu arz bolluğunun talebi aşacağını ve fiyatların 2026 yılı boyunca zayıf bir seyir izlemesine neden olacağını belirtiyor. Bu doğrultuda banka, New York’taki ham şeker fiyatlarının yıl genelinde libre başına ortalama 15 sent civarında işlem göreceğini tahmin ediyor.
