Geçen hafta küresel piyasalar Orta Doğu’daki gerilimin etkisi altında dalgalı bir seyir izledi. Haftaya yüksek tansiyonla başlayan piyasalarda hafta ortasında toparlanma görülse de çatışmaların uzun sürebileceği endişeleri yatırımcıların temkinli kalmasına neden oldu. Özellikle enerji fiyatlarında yaşanan sert yükseliş, küresel enflasyon beklentilerini yeniden gündeme taşıdı.
ORTA DOĞU GERİLİMİ ENERJİ FİYATLARINI YÜKSELTTİ
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrasında İran’ın Hürmüz Boğazı’na yönelik tehdit içeren açıklamaları enerji piyasalarında arz endişelerini artırdı.
Dünyanın enerji ihtiyacı açısından kritik öneme sahip olan Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatlara ilişkin riskler petrol fiyatlarında sert yükselişleri beraberinde getirdi.
Bu gelişme küresel enflasyon risklerini de artırırken merkez bankalarının para politikalarında daha temkinli hareket edebileceği beklentilerini güçlendirdi.
PİYASALARIN GÖZÜ ABD ENFLASYON VERİLERİNDE
Analistler, gelecek hafta açıklanacak ABD enflasyon verilerinin piyasaların ana gündem maddesi olacağını belirtiyor.
Söz konusu verilerin ABD Merkez Bankasının para politikası adımlarına ilişkin önemli sinyaller verebileceği değerlendiriliyor.
Fed yetkililerinin açıklamaları da piyasalar tarafından yakından takip ediliyor.
FED YETKİLİLERİNDEN FARKLI MESAJLAR
San Francisco Fed Başkanı Mary Daly, şubat ayına ilişkin zayıf istihdam verilerinin para politikası açısından karar alma sürecini zorlaştırdığını ifade etti.
Boston Fed Başkanı Susan Collins ise para politikasında ek ayarlamalar için aciliyet görmediğini belirterek enflasyonun kalıcı şekilde yüzde 2 hedefi doğrultusunda düşmesine yönelik net kanıtlar beklediklerini söyledi.
Cleveland Fed Başkanı Beth Hammack da faiz oranlarının bir süre daha sabit tutulması gerektiği yönündeki görüşünü yineledi.
Fed Yönetim Kurulu Üyesi Stephen Miran ise zayıf gelen istihdam verilerinin faiz indirimi ihtimalini güçlendirdiğini ifade etti.
FAİZ İNDİRİMİ BEKLENTİLERİ TEMMUZA KAYDI
Para piyasalarındaki fiyatlamalara göre Fed’in bu ay politika faizini sabit bırakmasına kesin gözüyle bakılıyor.
Piyasada bankanın temmuz ayına kadar faiz indirimi yapmayacağı yönündeki beklentiler öne çıkıyor.
Temmuz toplantısına yönelik fiyatlamalar ise politika faizinin yüzde 60 ihtimalle indirileceğini, yüzde 40 ihtimalle sabit tutulacağını gösteriyor.
DOLAR VE TAHVİL FAİZLERİ YÜKSELDİ
Artan enflasyon endişeleri ve jeopolitik risklerin etkisiyle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi geçen haftayı yaklaşık 20 baz puan artışla yüzde 4,14 seviyesinde tamamladı.
Dolar endeksi ise yüzde 1,4 yükselerek Temmuz 2025’ten bu yana en hızlı haftalık artışını kaydetti.
ALTIN VE PETROL FİYATLARINDA DALGALANMA
Güçlenen dolar ve yükselen tahvil faizleri nedeniyle alternatif maliyeti artan altının ons fiyatı jeopolitik risklere rağmen yüzde 1,75 düşüşle 5 bin 170 dolardan haftayı kapattı.
Öte yandan Orta Doğu’daki gerilim ve Hürmüz Boğazı’nda sevkiyatların aksamasına ilişkin endişeler petrol fiyatlarını yukarı taşıdı.
Brent petrolün varil fiyatı geçen hafta yüzde 24,4 artışla 90 dolara yükselerek Nisan 2024’ten bu yana en yüksek seviyede haftayı tamamladı.
NEW YORK BORSASI NEGATİF SEYRETTİ
New York borsasında geçen hafta negatif bir seyir öne çıktı. Haftalık bazda New York borsasında S&P 500 yüzde 2,02, Nasdaq endeksi yüzde 1,27 ve Dow Jones endeksi yüzde 3,01 düştü.
Kurumsal tarafta, Amerikan varlık yönetim şirketi BlackRock'ın artan para çıkışları nedeniyle özel kredi fonlarından birinden para çekme işlemlerini sınırladığına yönelik haberler, piyasalardaki endişeleri artırdı. Şirketin hisseleri cuma günü yüzde 7,1 değer kaybetti.
Öte yandan Amerikan ekonomisindeki mevcut duruma ilişkin değerlendirmelerin yer aldığı Fed'in "Bej Kitap" raporunun şubat sayısı yayımlandı.
Raporda, genel ekonomik faaliyetin 12 Fed bölgesinin 7'sinde "hafif ila orta" düzeyde arttığı, faaliyetlerin yatay seyrettiğini ya da düştüğünü bildiren bölge sayısının ise 4'ten 5'e yükseldiği belirtildi.
Genel olarak ekonomik beklentilerin iyimser olduğu aktarılan raporda, çoğu bölgenin gelecek aylarda hafif ila orta düzeyde büyüme beklediği değerlendirmesi yer aldı.
Gelecek hafta salı ikinci el konut satışları, çarşamba enflasyon, perşembe dış ticaret dengesi, haftalık işsizlik maaşı başvuruları, konut başlangıçları, inşaat izinleri, cuma kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi, büyüme, dayanıklı mal siparişleri ve Michigan tüketici güven endeksi verileri takip edilecek.
AVRUPA BORSALARI SATICILI SEYRETTİ
Avrupa borsalarında geçen hafta satış ağırlıklı bir seyir öne çıkarken, jeopolitik risklerin etkisiyle oluşan arz endişelerinin petrol fiyatlarını yükseltmesi bölge piyasalarına negatif yansıdı.
Enflasyonist baskıların artabileceği tahminleriyle Avrupa Merkez Bankasına (ECB) yönelik faiz artımı beklentileri güçlendi.
Makroekonomik verilere göre, Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat), Avrupa Birliği (AB) ile Avro Bölgesi'nin 2025 yılı son çeyreğine ilişkin gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) ve istihdam verilerini güncelledi.
Verilere göre, Avro Bölgesi'nde mevsimsellikten arındırılmış GSYH, 2025'in dördüncü çeyreğinde üçüncü çeyreğe kıyasla yüzde 0,2 arttı. Avro Bölgesi'nde GSYH, yılın son çeyreğinde bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 1,2 ile tahminlerin altında yükseliş gösterdi.
Geçen hafta ABD Başkanı Trump, üslerini ABD'ye kullandırmayan İspanya'ya sert şekilde tepki göstererek, bu ülke ile ticari ve ekonomik ilişkileri kesebilecekleri mesajını verdi.
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, "çok büyük bir hata ve tamamen yasa dışı" olarak tanımladığı ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının sadece dünya barışını tehdit etmediğini, ailelerin refah ve ekonomisini de olumsuz etkilediğini söyledi.
Almanya Merkez Bankası (Bundesbank) Başkanı Joachim Nagel, çatışmanın hızlı sona ermesinin enflasyon üzerindeki etkilerinin kısa vadeli ve genel olarak sınırlı olacağı değerlendirmesini yaparken, aksi durumda enerji fiyatlarının uzun süre yüksek seyretmesinin, Avro Bölgesi'nde hem enflasyonun yükselmesine hem de ekonomik faaliyetlerin zayıflamasına yol açabileceğinin altını çizdi.
Nagel ayrıca, özellikle İran ekseninde uzayacak bir savaşın makroekonomik dengeleri bozabileceğine dikkati çekti.
Söz konusu gelişmelerle geçen hafta İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 5,72, İtalya'da MIB 30 endeksi yüzde 6,48, Almanya'da DAX endeksi yüzde 6,53 ve Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 6,84 düştü.
Gelecek hafta pazartesi Almanya'da sanayi üretimi, çarşamba Almanya'da enflasyon, cuma Avro Bölgesi ve İngiltere'de sanayi üretimi verileri karşılanacak.
ASYA BORSALARINDA SATIŞ BASKISI GÖRÜLDÜ
Söz konusu gelişmeler Asya tarafında da geçen hafta satış baskısına yol açarken, gelecek hafta Japonya'da açıklanacak ekonomik veriler yakından takip edilecek.
ABD'nin Hürmüz Boğazı'ndan enerji akışını gerekirse donanma desteğiyle sağlayabileceğini duyurması, hafta ortasında bölge ekonomilerinde endişeleri bir miktar azaltsa da enerji tedarikine yönelik sorunlar temel gündem maddesi olmaya devam etti.
Güney Kore Ekonomi ve Maliye Bakanlığı, İran'daki gelişmelerin ülkeye etkisini değerlendirmek ve izlenecek yol haritasını belirlemek üzere ilgili bakanlıkların katılımıyla acil durum toplantısı düzenledi.
Bakanlıktan yapılan açıklamada, Orta Doğu'daki krizin uzaması senaryosuna karşı ülkenin yeterli petrol rezervine sahip olduğu belirtildi. Açıklamada, Hürmüz Boğazı'ndaki kapanmaya karşı hükümetin Orta Doğu dışındaki bölgelerden ilave petrol tedariki sağlamak için çalışacağı kaydedildi.
Çin Başbakanı Li Çiang, Pekin'de düzenlenen Çin Ulusal Halk Kongresi'nin (ÇUHK) yıllık genel kurulunda, hükümetin çalışma raporu ve bütçe taslağını meclise sundu. Çin hükümeti, 2026'da ülke ekonomisinin yüzde 4,5 ila 5 büyümesinin hedeflendiğini açıkladı. Böylece önceki 3 yıllık dönemdeki yüzde 5 civarı büyüme hedefi geriye çekilmiş oldu.
Ayrıca, ÇUHK'a sunulan bütçe taslağında, savunma harcamalarının bu yıl yüzde 7 artışla 1 trilyon 909 milyar 561 milyon yuana (276,8 milyar dolar) çıkarılması maddesi de yer aldı.
Bölgede açıklanan makroekonomik veriler de yakından takip edilirken, Güney Kore'de şubat ayında Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) aylık yüzde 0,3, yıllık bazda yüzde 2 artışla beklentilerin altında gerçekleşti.
Japonya'da imalat sanayi Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) şubatta 53 değeri ile beklentileri aştı.
Analistler, Japonya'da halihazırda süregelen enflasyonist baskıların dikkate alındığında, Orta Doğu'daki gerilimle artan enerji maliyetlerinin Japonya Merkez Bankası'nı (BoJ) faiz artırımı konusunda zorlayabileceğini kaydetti.
Söz konusu gelişmelerle haftalık bazda, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 10,56, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 3,28, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 5,49 ve Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,93 geriledi.
Gelecek hafta pazartesi Japonya'da dış ticaret dengesi, salı Japonya'da büyüme, çarşamba Japonya'da Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verileri takip edilecek.
YURT İÇİNDE GÖZLER TCMB'NİN FAİZ KARARINDA
Yurt içinde geçen hafta satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 6,74 düşüşle 12.792,81 puandan kapandı.
Gelecek hafta gözler Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) açıklayacağı para politikası kararları ile ödemeler dengesi verilerine çevrildi. AA Finans'ın beklenti anketine katılan ekonomistler, mart ayında TCMB'nin politika faizini yüzde 37 seviyesinde sabit tutmasını bekliyor.
Öte yandan Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, geçici olduğu değerlendirilen petrol fiyatlarındaki artışın etkisini azaltmak için eşel mobil sisteminin geçici devreye alındığını bildirerek, "Jeopolitik gelişmelerin ekonomiye etkisini sınırlamak amacıyla kamu maliyesi olarak dezenflasyonu önceliklendiren önemli bir adım attık." ifadesini kullandı.
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Avrupa Birliği (AB) Komisyonunun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Marta Kos ile Sanayi Hızlandırma Yasası (Made in EU) taslağına ilişkin görüş alışverişinde bulunduklarını belirtti.
Bolat, yazılı açıklamasında, Kos ile Türkiye ve AB arasındaki ticaret ve ekonomik entegrasyonun geliştirilmesine yönelik olarak ilerleyen dönemde bağlantısallık alanında atılabilecek kapsamlı adımlar üzerinde çalışmaları sürdürmek için mutabık kaldıklarına işaret etti. Bolat, "AB ile ekonomik ve ticari başlıklarda yürüttüğümüz yakın istişarelerde, ikili entegrasyonumuzu derinleştirmek üzere çalışmaya devam edeceğiz." dedi.
Dolar/TL, haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,3 üzerinde 44,0770'ten tamamladı.
Gelecek hafta yurt içinde salı sanayi üretimi, perşembe TCMB faiz kararı, cari denge, cuma TCMB piyasa katılımcıları anketi ve konut satışları takip edilecek.
