Petrol fiyatları seçim düşüşüne mola verdi: Brent petrol yeniden 3 hanede

ABD ara seçimleri sonrası İran savaşının yatışabileceği beklentisiyle sert gerileyen petrol fiyatları, Orta Doğu’daki arz risklerinin yeniden öne çıkmasıyla toparlandı. Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi’nde tankerlere yönelik saldırıların artması Brent petrol fiyatını yeniden 100 doların üzerine taşıdı.

PETROL FİYATLARI SEÇİM DÜŞÜŞÜNE MOLA VERDİ

Petrol fiyatları, ABD ara seçimlerinin ardından yaşanan sert kayıpların sonrasında ikinci işlem gününde yeniden yükseldi. Orta Doğu’daki tanker saldırılarının artması ve Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan petrol sevkiyatına ilişkin endişelerin güçlenmesi, seçim sonrası hızla çözülen jeopolitik risk priminin bir bölümünü yeniden fiyatlara taşıdı.

Güncel verilere göre Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,76 yükselişle 100,02 dolardan işlem görüyor. Brent petrol fiyatı gün içinde 100,81 dolara kadar çıktı. ABD Batı Teksas tipi ham petrol ise yüzde 1,30 artışla 91,71 dolar seviyesinde bulunurken gün içi en düşük 90,89 dolar olarak kaydedildi.

Brent petrol seçim sonuçlarının ardından çarşamba günü yüzde 8’in üzerinde gerileyerek son iki ayın en düşük seviyelerine yaklaşmıştı. Demokratların ABD Kongresi’nin iki kanadında da çoğunluğu elde etmesi, Washington’ın İran politikasında daha fazla siyasi baskıyla karşılaşabileceği ve savaşın daha hızlı sona erebileceği beklentisini güçlendirmişti.

Ancak piyasanın ilk seçim tepkisi uzun sürmedi. Perşembe günü tanker saldırılarının yeniden gündeme gelmesiyle Brent petrol yüzde 3,88 yükselerek 98,29 dolara, WTI ise yüzde 2,72 artışla 90,52 dolara çıktı. Cuma günü de yükselişin devam etmesiyle Brent yeniden 100 dolar seviyesini test etti.

ORTA DOĞU’DA 5 GEMİ OLAYI ARZ ENDİŞESİNİ TAZELEDİ

Petrol fiyatları açısından dengeleri yeniden değiştiren gelişme Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı’ndaki deniz taşımacılığı oldu.

Pazar gününden bu yana bölgede petrol taşıyan gemilerle bağlantılı en az beş olay bildirilirken, İran tarafı perşembe günü üç yeni tanker saldırısı daha gerçekleştiğini açıkladı. İngiltere’nin deniz güvenliği verileri de petrol taşıyan gemilere yönelik saldırıların yüksek seviyelerde kalmaya devam ettiğine işaret etti.

Hürmüz Boğazı küresel petrol ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olması nedeniyle bölgedeki her yeni saldırı doğrudan arz güvenliği endişesini artırıyor.

ANZ: SEÇİM SONRASI SATIŞ AŞIRIYA KAÇMIŞ OLABİLİR

ANZ Kıdemli Emtia Stratejisti Daniel Hynes, cuma günkü değerlendirmesinde yatırımcıların seçim sonrası yaşanan sert satış dalgasını aşırı bulmaya başladığını belirtti.

Hynes’e göre Demokratların seçim zaferi fiyatlar üzerinde aşağı yönlü baskı yarattı ancak ardından piyasanın Orta Doğu’daki fiili arz risklerini yeniden değerlendirmesiyle toparlanma başladı. Hürmüz Boğazı üzerindeki belirsizliğin devam etmesi, petrol fiyatlarının daha fazla gerilemesini sınırlayan unsurlardan biri olarak öne çıkıyor.

PETROL FİYATLARI HAFTALIK BAZDA HÂLÂ SERT EKSİDE

Son iki gündeki yükselişe rağmen seçim sonrası oluşan büyük kayıp tamamen telafi edilmiş değil.

Brent petrol ve WTI’nin haftalık bazda yaklaşık yüzde 12 düşüşle haftayı tamamlamaya doğru ilerlediği belirtiliyor. Böylece bugünkü toparlanmaya rağmen petrol piyasasında seçim öncesindeki yüksek jeopolitik primin önemli bölümü hâlâ fiyatlardan çıkmış durumda.

SEÇİM SONRASI PETROL TAHMİNLERİ NE DİYOR?

ABD ara seçimlerinin ardından yayımlanan yeni kurum ve analist değerlendirmeleri petrol fiyatlarında tek yönlü bir görünüm ortaya koymuyor.

ING analistleri Warren Patterson ve Ewa Manthey, 5 Kasım tarihli değerlendirmelerinde Demokratların Kongre’deki zaferinin İran savaşının daha hızlı sona erebileceği beklentisini güçlendirdiğini belirtti. Kuruma göre yeni bir askeri tırmanma yaşanmaması halinde petroldeki jeopolitik risk primi zaman içinde daha fazla çözülebilir. Bununla birlikte ING, son düşüşün hızının aşırı olduğunu da vurguladı.

Rabobank stratejistleri ise yine 5 Kasım’da daha temkinli bir tablo çizdi. Kurum, ABD’nin İran savaşındaki doğrudan rolünün azalmasının petrol akışlarının kalıcı olarak normalleşeceği anlamına gelmediğini ve İran’ın Körfez üzerindeki etkisinin devam etmesinin fiyatları destekleyebileceğini belirtti.

FXEmpire’da 5 Kasım’da yayımlanan teknik değerlendirmede ise İran ile anlaşma beklentisinin güçlenmesi halinde Brent petrolün 90 dolara doğru gerileyebileceği, WTI’nin 87 doların altına inmesi durumunda 78 dolar seviyesinin gündeme gelebileceği öngörüldü.

Eurasia Group’un seçim sonrası güncel senaryo analizinde ise İran ile yeniden askeri tırmanma yaşanması halinde Brent petrolün 110-125 dolar aralığına yükselebileceği belirtildi.

Kurum / Analist	Tarih	Seçim sonrası görünüm	Öne çıkan seviye
ING	5 Kasım	Risk primi gerileyebilir ancak düşüş hızı aşırı	Net hedef yok
Rabobank	5 Kasım	ABD’nin geri çekilmesi kalıcı düşük petrol garantisi değil	Net hedef yok
FXEmpire	5 Kasım	Diplomasi ilerlerse aşağı yönlü baskı sürebilir	Brent 90 $, WTI 78 $
Eurasia Group	5 Kasım	Yeni askeri tırmanma durumunda sert yükseliş riski	Brent 110-125 $

BRENT PETROL FİYATI İÇİN İKİ SENARYO ÖNE ÇIKIYOR

Petrol piyasasında bundan sonraki yön açısından iki temel senaryo bulunuyor.

Birinci senaryo: ABD ile İran arasındaki diplomatik temasların ilerlemesi ve deniz taşımacılığının normalleşmesi. Bu durumda seçim sonrasında başlayan jeopolitik risk primi çözülmesinin devam etmesi ve Brent petrol fiyatının yeniden 90 dolar bölgesine yönelmesi mümkün olabilir.

İkinci senaryo: Hürmüz Boğazı’ndaki tanker saldırılarının artması veya ABD-İran geriliminin yeniden askeri tırmanmaya dönüşmesi. Böyle bir durumda bölgeden yapılan petrol sevkiyatının kesintiye uğrama ihtimali risk primini hızla geri getirebilir ve Brent yeniden 110 doların üzerine çıkabilir.

PETROLDE ARZ FAZLASI SİNYALLERİ DE GELİYOR

Jeopolitik risklerin dışında petrolün temel arz-talep dengesi de fiyatların önünde aşağı yönlü bir risk oluşturuyor.

6 Kasım’da yayımlanan güncel piyasa değerlendirmelerinde yüksek petrol fiyatlarının talebi zayıflattığı ve küresel piyasada yeni arz fazlası sinyallerinin ortaya çıktığı belirtiliyor. Orta Doğu’dan yapılan petrol ihracatının savaş öncesindeki seviyelerin üzerine çıkmasına rağmen tanker saldırılarının artması, piyasanın aynı anda hem arz fazlası hem de sevkiyat riskiyle karşı karşıya kalmasına neden oluyor.

Bu nedenle petrol fiyatları açısından yalnızca üretim miktarı değil, üretilen petrolün Hürmüz Boğazı ve Körfez üzerinden güvenli şekilde taşınıp taşınamayacağı da belirleyici olacak.

BRENT PETROL VE HAM PETROL İÇİN GÖZLER HÜRMÜZ’DE

Brent petrol fiyatının yeniden 100 dolar seviyesine çıkması seçim sonrası düşüşün tamamen sona erdiği anlamına gelmiyor. Haftalık kayıpların çift haneli seviyelerde kalması, yatırımcıların İran savaşının daha fazla tırmanmayacağı beklentisini büyük ölçüde koruduğunu gösteriyor.

Buna karşılık tanker saldırılarının artması, Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin yeniden kesintiye uğraması veya ABD-İran diplomasisinde başarısızlık yaşanması halinde arz endişeleri kısa sürede yeniden fiyatların ana belirleyicisi haline gelebilir.

Petrol fiyatları için önümüzdeki günlerde ABD-İran görüşmeleri, Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiği, tanker saldırıları ve 10 Kasım’da yayımlanacak yeni ABD Enerji Enformasyon İdaresi enerji görünümü yakından izlenecek.