NASA'nın Perseverance aracı, 45,22 km ile dünya dışı sürüş rekorunu kırdı

Perseverance’ın 11 Ekim itibarıyla toplam sürüş mesafesi 28,10 mile, yani 45,22 kilometreye ulaştı. Böylece 2004–2018 yıllarında Mars’ta çalışan Opportunity’nin 28,06 millik, yaklaşık 45,16 kilometrelik rekoru geride kaldı. Opportunity’nin yaklaşık 15 yılda aldığı yolu Perseverance, beş buçuk yılda ve Mars’taki 2.006’ncı gününde tamamladı. Rekor, Jezero Krateri’nin batı kenarının ötesindeki Lac de Charmes bölgesinden Idubi alanına ilerlenirken kırıldı. Bölgenin, Güneş Sistemi’nin en eski arazilerinden bazılarını barındırdığı düşünülüyor.

AUTONAV’LA OTONOM SÜRÜŞ 

Aracın ilerleyişinde AutoNav sistemi önemli rol oynadı. Perseverance, Dünya’dan ayrıntılı talimat beklemeden çevresini görüntülüyor, engellerin üç boyutlu haritasını çıkarıyor ve görev kontrol ekibinin belirlediği hedefler arasında güvenli rotayı seçiyor. Mühendislerin “sürüş sırasında düşünmek” diye tanımladığı sistemle araç, azami hızında ilerleyerek bir Mars gününde 412 metreye, yaklaşık 1.351 fite kadar yol alabiliyor.

Perseverance, toplam mesafesinin yüzde 90’ından fazlasında arazi değerlendirmesini AutoNav ile yaptı. Spirit ve Opportunity’de bu oran yüzde 5 seviyesindeydi. Çevresini her incelediğinde yaklaşık 600 bin noktayı analiz eden Perseverance’a karşılık, 1997’de görev yapan Sojourner yalnızca 20 ölçüm noktasını değerlendirebiliyordu.

AY’DAKİ MESAFELERİ AŞTI 

Yeni derece, Ay yüzeyindeki sürüş rekorlarının da üzerine çıktı. Apollo 17 astronotları Gene Cernan ve Harrison Schmitt, 1972’de Ay’da 22,2 mil, yaklaşık 35,7 kilometre yol almıştı. Sovyetler Birliği’nin robotik aracı Lunokhod 2 ise 1973’te 24,2 mile, yaklaşık 39 kilometreye ulaşmıştı. Perseverance, bu iki görevin mesafelerini de geride bıraktı.

KEŞİF ARAÇLARININ MESAFELERİ 

Mars’taki önceki görevlerde Sojourner, 83 günde 100 metre ilerlemiş; Spirit, 2010’a kadar 7,7 kilometre yol almıştı. 2012’de Mars’a inen Curiosity’nin toplam mesafesi ise 38,07 kilometreyi aştı. NASA Jet İtki Laboratuvarı’ndan görev yöneticisi Steven Lee, Perseverance’ın ilk görev planında en fazla 12,4 millik sürüş öngörüldüğünü belirtti. Lee, hareket sistemlerinin tamamının çalıştığını ve aracın uzun yıllar boyunca mesafe rekorunu geliştirebileceğini söyledi.

RAINBOW FALLS HEDEFİ 

Perseverance’ın hareket kabiliyeti, antik nehir kalıntılarından krater kenarlarına kadar farklı jeolojik alanların incelenmesini sağladı. Cheyava Falls kayasında potansiyel bir biyo-iz belirleyen araç; eski göl tabanı, nehir tortu alanı ve krater kenarı gibi ortamlardan toplam 29 kaya ve regolit örneği topladı.

NASA’nın onayladığı, ekimde başlayan ilk görev uzatmasıyla Jezero Krateri kenarındaki araştırmalar 2028 sonuna kadar sürecek. Aracın Lac de Charmes sonrasında güneye yönelerek Rainbow Falls’a ulaşması hedefleniyor. Bu alan, krater oluşurken yukarı itilmiş yaklaşık 100 metre genişliğinde antik bir Mars kabuğu parçasından oluşuyor.