Elektrikli araç devriminin en gözde metali lityum, 2022'de yaşadığı ‘çılgın’ rallinin ardından girdiği sert düşüş trendinden çıkış yolu arıyor. 2025 yılını büyük bir arz fazlası ve baskı altında kalan fiyatlarla geride bırakan piyasada, 2026 yılı için umutlar, beklenmedik bir yerden, enerji depolama sistemlerinden gelen talep patlamasına bağlanmış durumda.
REKOR ZİRVEDEN DİP SEVİYELERE
Lityum piyasası, 2022 yılında elektrikli araç bataryalarına yönelik patlayan talebin etkisiyle ton başına 80 bin doları aşan tarihi zirveler görmüştü. Ancak bu ‘furya’, madencilik yatırımlarını aşırı teşvik ederek devasa bir arz fazlasına yol açtı. Talep, artan arza ayak uyduramayınca fiyatlar 2025 yılı boyunca serbest düşüşe geçti. Lityum karbonat fiyatları, Çin spot piyasasında ton başına 13 bin dolara kadar gerileyerek madencileri üretimlerini kısmaya veya yatırımlarını ertelemeye zorladı.
‘OYUN DEĞİŞTİRİCİ’ SEKTÖR
Piyasa, dip seviyelerde denge bulmaya çalışırken, 2025’in ikinci yarısında özellikle Çin’den gelen beklenmedik bir talep dalgası dengeleri değiştirmeye başladı. Yenilenebilir enerji santrallerinin ürettiği elektriği depolamak için kullanılan batarya sistemleri ve veri merkezlerinin artan enerji ihtiyacı, lityuma yönelik yeni ve güçlü bir talep kanalı oluşturdu. Reuters’a göre, enerji depolama sistemleri, Çin’in en kazançlı temiz teknoloji ihracatı haline geldi. Uzmanlar, enerji depolama sektöründen gelen bu talebi lityum piyasası için bir ‘oyun değiştirici’ olarak nitelendiriyor.
2026'DA ARZ AÇIĞI BEKLENTİSİ
Bu yeni talep dinamiği, 2026 yılı için piyasa beklentilerini de olumluya çevirdi. Yılın ikinci yarısında Çin’deki bazı büyük madenlerde üretimin durmasıyla başlayan fiyat toparlanması, büyük bankaların da tahminlerini revize etmesine neden oldu. Morgan Stanley, 2026’da lityum piyasasında 80 bin tonluk bir arz açığı öngörürken, UBS 22 bin tonluk bir açık bekliyor. Bu tahminler, 2025'te beklenen yaklaşık 61 bin tonluk arz fazlasına kıyasla piyasanın yeniden sıkılaşacağına işaret ediyor. Analistler, 2026'da küresel lityum talebinin yüzde 17 ile yüzde 30 arasında artacağını, arzın ise yüzde 19 ile yüzde 34 arasında yükseleceğini tahmin ediyor. Bu doğrultuda fiyat beklentileri de 2025’teki dip seviyelerin oldukça üzerine, ton başına 11 bin 500 ile 28 bin 500 dolar aralığına yükselmiş durumda.
BELİRSİZLİKLER DEVAM EDİYOR
Ancak lityum piyasasındaki toparlanmanın önünde hâlâ önemli engeller bulunuyor. Elektrikli araç satışlarındaki yavaşlama ve özellikle Çin’de vergi teşviklerinin sona ermesinin talebi baskılayabileceği endişeleri sürüyor. Bir diğer önemli risk ise sodyum-iyon batarya teknolojisine olası hızlı geçiş. Lityuma göre daha ucuz ve bol bulunan sodyumu kullanan bu teknoloji, özellikle enerji depolama sistemlerinde lityumun yerini alabilir ve talep görünümünü yeniden olumsuza çevirebilir. Uzmanlara göre, 2026'da lityum piyasası arz fazlası dönemini geride bırakmaya hazırlansa da fiyatlardaki yükselişin hızı ve kalıcılığı, bu teknolojik ve ekonomik belirsizliklerin seyrine bağlı olacak.
