Küresel patent başvurularında tarihi rekor: Türkiye en hızlı büyüyen ülkeler arasında
Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO), küresel patent başvurularının 2025'te yüzde 6 artarak 3,9 milyonla tarihi rekor kırdığını açıkladı. Çin 1,9 milyon başvuruyla ilk sırada yer alırken Türkiye, yüzde 11,8'lik artışla ilk 20 ülke arasında çift haneli büyüme kaydeden 5 ülkeden biri oldu.

Küresel teknoloji ve inovasyon yarışında patent başvuruları tarihi zirveye ulaştı. Birleşmiş Milletlere bağlı Dünya Fikri Mülkiyet Örgütünün 2025 yılı raporuna göre dünya genelinde patent başvuruları son 10 yılın en hızlı artışını göstererek 3,9 milyona yükseldi. Küresel başvuruların yüzde 71,2'si Asya'dan gelirken Çin liderliğini sürdürdü. Türkiye yaklaşık 13 bin patent başvurusuyla en fazla başvuru yapan ilk 20 ülke arasında yer aldı.
DÜNYADA PATENT BAŞVURULARI 3,9 MİLYONLA REKOR KIRDI
Birleşmiş Milletler bünyesinde faaliyet gösteren Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO), 2025 yılına ilişkin "Dünya Fikri Mülkiyet Göstergeleri (WIPI)" raporunu yayımladı.
Rapora göre dünya genelinde patent başvurularının sayısı, 2025 yılında bir önceki yıla kıyasla yüzde 6 artarak 3,9 milyona ulaştı.
Bu rakam, küresel patent başvurularında tüm zamanların en yüksek seviyesi olarak kayıtlara geçti.
Patent başvurularında kaydedilen yüzde 6'lık yıllık büyüme, aynı zamanda son 10 yılın en hızlı artışı oldu.
WIPO verileri, jeopolitik ve makroekonomik belirsizliklerin devam ettiği dönemde fikri mülkiyet faaliyetlerinin büyümeyi sürdürdüğünü ortaya koydu.
ÇİN 1,9 MİLYON PATENT BAŞVURUSUYLA DÜNYA LİDERİ OLDU
Küresel patent başvurularının ülkelere göre dağılımında Çin ilk sıradaki konumunu korudu.
WIPO raporuna göre 2025 yılında Çin'den yaklaşık 1,9 milyon patent başvurusu yapıldı.
Bu rakam, dünyadaki toplam patent başvurularının yaklaşık yarısına karşılık geldi.
Çin'i yaklaşık 490 bin patent başvurusuyla ABD izlerken Japonya 466 binden fazla başvuruyla üçüncü sırada yer aldı.
Güney Kore'de patent başvuruları 319 binin üzerine çıkarken Almanya'da yaklaşık 133 bin başvuru gerçekleştirildi.
2025'TE EN ÇOK PATENT BAŞVURUSU YAPAN ÜLKELER
|
Ülke |
Patent başvuru sayısı |
|---|---|
|
Çin |
Yaklaşık 1,9 milyon |
|
ABD |
Yaklaşık 490 bin |
|
Japonya |
466 binden fazla |
|
Güney Kore |
319 binin üzerinde |
|
Almanya |
Yaklaşık 133 bin |
|
Hindistan |
105 binin üzerinde |
|
Türkiye |
Yaklaşık 13 bin |
Tablo, raporda sayıları belirtilen ülkeleri göstermektedir. Türkiye ve Hindistan, küresel sıralamadaki yerlerinden bağımsız olarak karşılaştırma amacıyla eklenmiştir.
ASYA'NIN KÜRESEL PATENT BAŞVURULARINDAKİ PAYI YÜZDE 71,2'YE YÜKSELDİ
WIPO raporunda, Asya ülkelerinin patent başvurularındaki ağırlığının son 10 yılda önemli ölçüde arttığı belirtildi.
Buna göre Asya'nın küresel patent başvurularındaki payı, son 10 yıllık dönemde 9,3 puan yükselerek yüzde 71,2'ye ulaştı.
Bu büyümede Çin'deki patent başvurularının güçlü artışı belirleyici oldu.
Çin, 2025 yılında Asya genelinde yapılan toplam patent başvurularının yaklaşık yüzde 68,5'ini tek başına gerçekleştirdi.
Böylece kıta, küresel patent faaliyetlerinin en yoğun olduğu bölge konumunu güçlendirdi.
HİNDİSTAN'DA PATENT BAŞVURULARI İLK KEZ 100 BİNİ AŞTI
Patent başvurularında dikkat çeken ülkelerden biri de Hindistan oldu.
WIPO verilerine göre Hindistan'daki patent başvuruları 2025 yılında yüzde 37,5 artarak 105 binin üzerine çıktı.
Böylece ülkede yıllık patent başvurusu sayısı ilk kez 100 bin eşiğini aştı.
Hindistan, patent başvurularında üst üste yedinci kez çift haneli büyüme kaydetti.
Raporda bu artışta ülkenin güçlü ekonomik genişlemesinin ve yükselen araştırma-geliştirme (AR-GE) yatırımlarının etkili olduğu belirtildi.
Ayrıca start-up'lar, küçük işletmeler, üniversiteler ve bireyler için patent başvuru ücretlerinin düşürülmesinin fikri mülkiyet sistemine erişimi genişlettiği ifade edildi.
TÜRKİYE PATENT BAŞVURULARINDA ÇİFT HANELİ BÜYÜME KAYDEDEN 5 ÜLKEDEN BİRİ OLDU
Türkiye, 2025 yılında patent başvurularında kaydettiği artışla WIPO raporunda öne çıkan ülkeler arasında yer aldı.
Rapora göre Türkiye'den yapılan patent başvuruları bir önceki yıla kıyasla yüzde 11,8 arttı.
Türkiye'deki patent başvuru sayısı 2025 yılında yaklaşık 13 bine ulaştı.
Böylece Türkiye, dünyada en fazla patent başvurusu yapan ilk 20 ülke arasında çift haneli büyüme kaydeden 5 ülkeden biri oldu.
Veriler, Türkiye'nin patent başvurularındaki yıllık büyümesinin küresel ortalamanın üzerinde gerçekleştiğini gösterdi.
Dünya genelinde patent başvuruları yüzde 6 artarken Türkiye'deki artış yüzde 11,8 olarak kaydedildi.
BİLGİSAYAR TEKNOLOJİSİ PATENT BAŞVURULARINDA İLK SIRADA
WIPO raporu, patent başvurularının teknoloji alanlarına göre dağılımını da ortaya koydu.
Patent başvurularının yapılması ile yayımlanması arasında belirli bir süre bulunması nedeniyle teknoloji alanlarına ilişkin en güncel kapsamlı veriler 2024 yılına ait oldu.
Bu verilere göre bilgisayar teknolojisi, dünya genelinde yayımlanan patent başvurularında en fazla öne çıkan teknoloji alanı olmayı sürdürdü.
Bilgisayar teknolojisi alanındaki patent başvuruları, 2024 yılında küresel toplamın yüzde 13,6'sını oluşturdu.
YEŞİL TEKNOLOJİ PATENTLERİ 613 BİNE YAKLAŞTI
Küresel patent başvurularında yeşil teknolojilere yönelik çalışmalar da artış gösterdi.
WIPO verilerine göre yeşil teknolojilerle ilgili patent başvuruları, 2024 yılında bir önceki yıla kıyasla yüzde 8,8 artarak yaklaşık 613 bine ulaştı.
Yeşil teknoloji patentlerinin alt alanlara göre dağılımında enerji depolama teknolojileri ilk sırada yer aldı.
Enerji depolama alanındaki başvurular, toplam yeşil teknoloji patent başvurularının yüzde 17,4'ünü oluşturdu.
Bu alanı yüzde 15,2'lik payla akıllı enerji, şebeke ve iletim teknolojileri izledi.
Hava kirliliği kontrolüne yönelik teknolojilerin payı ise yüzde 11,8 olarak gerçekleşti.
|
Yeşil teknoloji alanı |
Başvurulardaki payı |
|---|---|
|
Enerji depolama |
Yüzde 17,4 |
|
Akıllı enerji, şebeke ve iletim |
Yüzde 15,2 |
|
Hava kirliliği kontrolü |
Yüzde 11,8 |
DANİMARKA YEŞİL TEKNOLOJİ YOĞUNLUĞUNDA DÜNYA LİDERİ OLDU
WIPO raporunda ülkelerin patent başvurularındaki yeşil teknoloji yoğunluğuna da yer verildi.
Buna göre Danimarka, toplam patent başvuruları içerisinde yeşil teknolojilere en yüksek payı ayıran ülke oldu.
Danimarka'da gerçekleştirilen patent başvurularının yüzde 31,9'u yeşil teknolojiler alanında kaydedildi.
Böylece ülke, patent başvurularındaki yeşil teknoloji yoğunluğu bakımından ilk sırada yer aldı.
KÜRESEL MARKA BAŞVURULARI 15,9 MİLYON SINIFA YÜKSELDİ
WIPO'nun Dünya Fikri Mülkiyet Göstergeleri raporunda, patentlerin yanı sıra marka başvurularına ilişkin veriler de açıklandı.
Küresel marka başvuruları, 2022 ve 2023 yıllarında yaşanan daralmaların ve 2024 yılındaki yatay seyrin ardından 2025'te yeniden artış gösterdi.
Marka başvurularının kapsadığı toplam sınıf sayısı, 2025 yılında yüzde 4,1 artarak 15,9 milyona ulaştı.
Böylece dünya genelinde marka başvurularında son yıllardaki düşüş ve durağanlığın ardından yeniden büyüme kaydedildi.
TASARIM VE FAYDALI MODEL BAŞVURULARINDA DÜŞÜŞ YAŞANDI
Küresel patent ve marka başvurularındaki artışa karşılık endüstriyel tasarım ve faydalı model başvurularında gerileme yaşandı.
WIPO verilerine göre dünya genelinde tasarım başvuruları, 2025 yılında bir önceki yıla kıyasla yüzde 4,3 azalarak 1,5 milyona düştü.
Faydalı model başvurularında ise daha belirgin bir düşüş kaydedildi.
Küresel faydalı model başvuruları, yıllık yüzde 16,3 azalışla 2,7 milyona geriledi.
2025 YILINDA KÜRESEL FİKRİ MÜLKİYET BAŞVURULARI
|
Başvuru türü |
2025 seviyesi |
Yıllık değişim |
|---|---|---|
|
Patent |
3,9 milyon |
Yüzde 6 artış |
|
Marka |
15,9 milyon sınıf |
Yüzde 4,1 artış |
|
Tasarım |
1,5 milyon |
Yüzde 4,3 azalış |
|
Faydalı model |
2,7 milyon |
Yüzde 16,3 azalış |
WIPO: PATENT BAŞVURULARINDAKİ BÜYÜME 2016'DAN BU YANA EN YÜKSEK SEVİYEDE
Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü Genel Direktörü Daren Tang, rapora ilişkin değerlendirmesinde küresel fikri mülkiyet sisteminin jeopolitik ve makroekonomik belirsizliklere rağmen büyümeye devam ettiğini belirtti.
Tang, patent başvurularında kaydedilen yıllık büyümenin 2016 yılından bu yana en yüksek seviyesine ulaştığına dikkat çekti.
Marka başvurularının da son yıllarda ilk kez artış gösterdiğini bildirdi.
Şirketlerin teknoloji odaklı iş büyümesine yatırım yaptığını vurgulayan Tang, ülkelerin ise inovasyonu ekonomik büyüme, kalkınma ve refahın önemli bir unsuru olarak benimsediğini ifade etti.
YAPAY ZEKA VE DİJİTAL TEKNOLOJİLER İNOVASYONU HIZLANDIRIYOR
WIPO Genel Direktörü Daren Tang, yapay zeka ve diğer dijital teknolojilerin küresel inovasyon faaliyetlerine ivme kazandırdığını belirtti.
Tang, şirketlerin teknoloji temelli büyümeye yönelik yatırımlarını sürdürdüğünü, ülkelerin ise ekonomik gelişmelerinde yenilikçi faaliyetlere giderek daha fazla önem verdiğini kaydetti.
Gelişmekte olan ekonomilerin fikri mülkiyet alanındaki rolüne de dikkat çeken Tang, şu ifadeleri kullandı:
"Gelişmekte olan ekonomiler endüstriyel, dijital ve kültürel inovasyonu birleştirme ve halklarının yenilikçi ve yaratıcı potansiyelinden yararlanma konusunda daha yetkin hale geldikçe, fikri mülkiyet büyüme ivmesine yön vermeye devam ediyor."
KÜRESEL PATENT YARIŞINDA ASYA LİDERLİĞİNİ GÜÇLENDİRDİ
WIPO'nun 2025 yılı verileri, dünya genelinde patent başvurularının rekor seviyeye ulaştığını ve Asya'nın küresel fikri mülkiyet faaliyetlerindeki ağırlığının arttığını ortaya koydu.
Çin, 1,9 milyon patent başvurusuyla küresel toplamın yaklaşık yarısını oluştururken Asya ülkelerinin dünya genelindeki payı yüzde 71,2'ye yükseldi.
Hindistan, yüzde 37,5'lik artışla ilk kez 100 bin patent başvurusu sınırını aşarken Türkiye de yüzde 11,8'lik yükselişle ilk 20 ülke arasında çift haneli büyüme kaydeden 5 ülkeden biri oldu.
Bilgisayar teknolojileri ve yeşil teknolojilerdeki başvuruların öne çıktığı raporda, 2025 yılında patent ve marka başvurularındaki artışa karşılık tasarım ve faydalı model başvurularında düşüş yaşandığı görüldü.
Yorum yazmak için giriş yapın.
Henüz yorum yok. İlk yorumu siz yazın.