Kurak toprakların gözdesi aspir nedir? Nerelerde kullanılır?

Kırklareli'nin Babaeski ilçesinde, Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü tarafından geliştirilen aspir tohumu çeşidinin demonstrasyon ekim alanlarında teknik incelemeler gerçekleştirildi.

Kırklareli İl Tarım ve Orman Müdürlüğü teknik personelleri tarafından yürütülen arazi kontrollerinde, demonstrasyon sahasında yetiştirilen aspir bitkilerinin gelişim durumu, verim potansiyeli ve genel tarla performansı değerlendirildi. Çalışmalar kapsamında bitkilerin hastalık ve zararlılara karşı dayanıklılığı ile bölge iklim ve toprak şartlarına uyumu da incelendi.

ALTERNATİF YAĞ BİTKİSİ OLARAK ÖNE ÇIKIYOR
Kuraklığa dayanıklı yapısıyla dikkat çeken aspir, su kaynaklarının sınırlı olduğu bölgelerde üreticiler için önemli bir alternatif ürün olarak gösteriliyor. Tohumlarından elde edilen yağ, yüksek doymamış yağ asidi içeriği sayesinde yemeklik yağ üretiminde kullanılırken, kozmetik, ilaç, boya ve biyodizel sektörlerinde de değerlendirilebiliyor.

HAYVANCILIĞA DA KATKI SAĞLIYOR
Aspir tohumlarının yağının alınmasının ardından geriye kalan küspesi ise yüksek protein içeriği sayesinde hayvan yemi olarak kullanılıyor. Bu yönüyle aspir, hem bitkisel yağ üretimine hem de hayvancılık sektörüne ekonomik katkı sağlayan stratejik tarım ürünleri arasında yer alıyor.

Çin, İran, Hindistan ve Mısır’a özgü olan aspir bitkisinden elde edilen aspir yağı, zor iklim şartlarında kolay yetişebilen, doymamış yağlar açısından zengin, latincesi carthamus tinatoris olan aspir bitkisinin tohumlarından elde edilen bir yağ türüdür. Bitki, Kuzey Amerika’nın da içinde bulunduğu, Dünya’nın genelinde yağ için yetiştirilir. Sofralık yağ olarak üretimde açığı kapatacak bir potansiyele sahiptir.

Aspir tohumlarından elde edilen bitkisel yağ, sert ve lifli bir yapıda bulunur. Tohum kabuğu ağırlığı toplam ağırlığının ortalama olarak yüzde 40-45'ini kapsar. Tohum rengi beyaz renkli olması ile hasat bölgesinde diğer bitkisel tohum yağlarından kolaylıkla fark edilebilir.

Aspir yağı ne işe yarar ya da nerede kullanılır gibi sorulara birden fazla yanıt verilebilir. Doymuş ve doymamış yağlar açısından zengin olması cildi onarıcı ve besleyici bir yağ olarak kozmetik sektöründe tercih edilir. Yüksek oleik asit içerdiği için ısıya dayanıklıdır ve kızartma yağı olarak gıda sektöründe kullanılır.

Ayrıca, fırıncılıkta, sote ve kavurma şeklinde pişirilen ürünlerin hazırlanmasında öne çıkar. Yemeklere tat vermek amacıyla salata sosları, margarinler ve mayonezlerde içeriklere katılır. Düşük sıcaklıklarda stabilizesini koruması donmuş gıdaların hazırlamasında uygunluk içerir. Biyodizel üretimi için de elverişli bir yağ olurken süs ve boya bitkisi olarak kullanımı da mevcuttur.

ASPİR YAĞI NASIL KULLANILIR?
Aspir tohumu yağı, soğuk sıkım yöntemi ile elde edildiği için harici ve dahili olarak kullanılan besleyici bir yağdır. Oral yolla alındığında sofralık yağ olarak duman ve koku oluşturmadığında kızartmalarda, yağ asitleri bakımından zengin olduğu için diyetlerde, alerjik bir madde olmadığı için kozmetik yağ olarak sıklıkla kullanılır.

ASPİR YAĞI FAYDALARI NELERDİR?
Aspir yağı linoleik asit içeren ve sağlıklı bir yağ asidi kaynağı olup, E vitamini yanı sıra, antiinflamatuar, antibakteriyel ve antifungal etkiye sahiptir. Kan kolesterol seviyelerini düşürmeye, kalp ve dolaşımı iyileştirmeye yardımcı olur. İltihaplanmayı azaltmaya da yardım eden aspir yağı cilt yaraların tedavisinde etkilidir.