Kamu yatırımlarında enerji damgası: TPAO açık ara ilk sırada

Kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarının 2027 yılı yatırım hedefi 754,2 milyar lira olarak belirlendi. En yüksek yatırım 353,8 milyar lirayla Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı tarafından yapılacak.

Kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarının 2027 yılında toplam 754 milyar 196 milyon 990 bin liralık yatırım yapmaları öngörülüyor.

Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Bağlı Ortaklıklarının 2027 Yılına Ait Genel Yatırım ve Finansman Programının Tespit Edilmesi Hakkında Cumhurbaşkanı Kararı Resmi Gazete’de yayımlandı.

TPAO 353,8 MİLYAR LİRAYLA İLK SIRADA

2027 yılı yatırım hedeflerine göre en yüksek yatırım 353,8 milyar lirayla Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı tarafından yapılacak.

TPAO’yu 122,7 milyar lirayla Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü takip edecek.

Türkiye Elektrik İletim AŞ’nin yatırım tutarı ise 75,7 milyar lira olarak öngörüldü.

VERİMLİLİK VE KARLILIK ÖNCELİKLİ OLACAK

Karara göre kamu teşebbüsleri, kurumsal yönetim ilkeleri çerçevesinde tüm işletmecilik faaliyetlerinde verimliliği ve karlılığı artırmaya yönelik tedbirler alacak.

Etkin bir insan kaynakları politikası izlenecek, atıl durumdaki gayrimenkuller değerlendirilecek.

Üretilecek mal ve hizmetlere yönelik ham madde miktarı ve fiyatı ile üretim ve satış miktarları program hedefleriyle uyumlu şekilde belirlenecek.

AR-GE VE İNOVASYONA AĞIRLIK VERİLECEK

Kamu teşebbüsleri faaliyet alanlarını ilgilendiren konularda AR-GE ve inovasyon çalışmalarına önem verecek.

Piyasa koşullarında daha kaliteli ve düşük maliyetli mal ve hizmet üretmek amacıyla üretim teknolojisindeki gelişmeler takip edilecek.

Bilgi ve iletişim altyapısıyla organizasyon yapıları da gözden geçirilecek.

ENERJİ VERİMLİLİĞİ VE YERLİ KAYNAK VURGUSU

Kamu teşebbüsleri, yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarından sağlanan üretimi azami düzeye çıkarmaya yönelik çalışmalar yürütecek.

Enerji tüketimi ve maliyetlerinin azaltılması amacıyla enerji yönetimi faaliyetleri ve enerji verimliliği önlemlerine ağırlık verilecek.

TİCARİ KREDİLER SINIRLI TUTULACAK

Kamu teşebbüsleri ticari kredi kullanımlarını ve mali yükümlülüklerini asgari düzeyde tutmak ve yönetmekle sorumlu olacak.

İşletme faaliyetlerinde etkin risk yönetimi uygulanacak, finansal risklere karşı tedbirler alınacak ve tasarruf odaklı yaklaşım benimsenecek.

BORÇLAR ZAMANINDA ÖDENECEK

Kamu teşebbüsleri, 2027 yılına ilişkin işletme bütçelerini hazırlayarak 31 Aralık’a kadar ilgisine göre Hazine ve Maliye Bakanlığına veya Özelleştirme İdaresi Başkanlığına bildirecek.

Kamu işletmeleri, kamu ve özel sektör ayrımı yapmaksızın tüm borçlarını zamanında ödemek ve temettü dahil alacaklarını zamanında tahsil etmek için gerekli tedbirleri alacak.

FİYAT VE TARİFELERİ KENDİLERİ BELİRLEYECEK

İlgili mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla kamu teşebbüsleri, ürettikleri mal ve hizmetlerin fiyat ve tarifelerini belirlemekte serbest olacak.

Satış fiyatları ve tarifeler; ekonomik programdaki ilke ve politikalar, mali hedefler ve teşebbüslerin finansman ihtiyacı dikkate alınarak belirlenecek.

Kamu teşebbüslerinin 2027 yılı mali hedefleri (bin lira) şöyle:

Kamu teşebbüsleri	Yatırım	Borçlanma gereği	Faiz dışı fazla
1-Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ (TŞFAŞ)	5.718.100	26.607.882	-3.225.258
2-Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ETİ MADEN)	13.500.000	-5.208.453	1.814.295
3-Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK)	3.000.000	34.565.157	644.093
4-Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu (TKİ)	160.500	13.662.491	16.190.431
5-Elektrik Üretim AŞ (EÜAŞ)	13.500.000	246.151.953	37.861.354
6-Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ)	75.684.000	-7.016.729	11.000.000
7-Türkiye Petrolleri A.O. (TPAO)	353.808.640	120.056.497	-104.339.050
8-Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ (BOTAŞ)	70.000.000	311.869.447	3.705.866
9-Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO)	1.215.150	68.568.158	76.818.876
10- Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü (ÇAYKUR)	300.000	11.782.891	12.700.681
11-Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM)	2.150.000	6.214.029	-485.362
12-Et ve Süt Kurumu Genel Müdürlüğü (ESK)	1.237.800	870.717	-2.870.717
13-Devlet Malzeme Ofisi Genel Müdürlüğü (DMO)	303.000	-137.611	-6.262.389
14-T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğü (TCDD)	122.744.000	238.671.802	22.618.469
15-TCDD Taşımacılık AŞ	45.000.000	66.534.777	1.519.519
16-Türkiye Raylı Sistem Araçları Sanayii Anonim Şirketi (TÜRASAŞ)	13.594.000	5.073.234	19.731.443
17-Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü (DHMİ)	26.000.000	-10.584.019	8.749.036
18-Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü (KEGM)	4.638.000	-1.884.404	-2.179.667
19-Türkiye Elektromekanik Sanayi AŞ (TEMSAN)	741.000	708.787	775.814
20-Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ (TEDAŞ)	812.500	-3.808.333	1.925.821
4046 sayılı Kanuna Tabi Olup Sermayesinin Yarıdan Fazlası Kamuya Ait Olan İşletmeci Kuruluşlar
Sümer Holding AŞ	300	403.534	21.766
Türkiye Denizcilik İşletmeleri AŞ (TDİ)	90.000	-207.727	​​​​​​88.705
Ankara Doğal Elektrik Üretim ve Ticaret AŞ (ADÜAŞ)	0	-46.374	11.047