Kakao fiyatları 6 ayın zirvesinde

Küresel kakao piyasası, son haftalarda Batı Afrika kaynaklı arz endişeleri ve iklim risklerinin gölgesinde oldukça hareketli bir dönemden geçiyor. Haziran ayının son günleri itibarıyla kakao fiyatları, ocak ayından bu yana en yüksek seviyesi olan yaklaşık 6 ayın zirvesini gördü. Verilere göre, kakao fiyatları sadece son bir ay içerisinde yaklaşık yüzde 27.52 oranında sert bir yükseliş kaydetti.

ARZ ENDİŞELERİ VE İKLİM ŞOKLARI
Fiyatlardaki bu agresif hareketin temelinde, dünya üretiminin yüzde 60’tan fazlasını karşılayan Fildişi Sahili ve Gana’daki elverişsiz hava koşulları ile bitki hastalıkları yatıyor. Eylül ayında başlayacak ana ürün dönemi öncesinde küresel piyasa oyuncuları oldukça tedirgin. Dünyanın en büyük üreticisi Fildişi Sahili ile Gana’da haziran ayında görülen ortalamanın üzerindeki aşırı yağışlar sel riskini artırdı.

Aşırı nem ve sel, ‘kahverengi çürüklük / siyah kabuk’ (black pod) gibi mantar hastalıklarının hızla yayılmasına zemin hazırlıyor. Bu durumun özellikle meyve oluşumu ve olgunlaşma dönemindeki ağaçlarda verimi ve kaliteyi doğrudan düşüreceği ifade ediliyor. El Nino etkilerinin tetiklediği bu iklim şokları, kakao üretiminde ciddi kayıplara işaret ediyor. Arz tarafındaki fiziksel baskıların yanı sıra borsa verileri de küresel sıkışıklığı doğruluyor.

ABD limanlarındaki ICE sertifikalı kakao stokları 3 bin 828 çuval azalarak, 2 milyon 914 bin 908 çuvala kadar geriledi. Stoklardaki bu belirgin erime, vadeli piyasalarda kısa pozisyon kapatan (short-covering) yatırımcıların panik alımlarıyla birleşince fiyatların ivmelenmesine yol açtı.

ÜRETİCİ İÇİN MALİYET BASKISI
Kakao vadeli işlemlerindeki bu yüksek volatilite ve yükseliş eğilimi, çikolata ve şekerleme üreticileri ile perakende gıda sektörü için doğrudan bir maliyet enflasyonu yaratıyor.

Ana hammaddedeki bu sıçrama, kakao yağı ve kakao likörü gibi ara ürünlerin maliyetini katlayarak üreticilerin kâr marjlarını daraltıyor. Piyasa analistlerine göre, Nijerya’nın mayıs ayı kakao ihracatının yıllık yüzde 28 artışla 18 bin 34 metrik tona ulaşması gibi veriler geçtiğimiz hafta piyasanın tansiyonunu bir miktar düşürmüş olsa da Batı Afrika’daki hastalık riski ve yapısal arz açığı çözülmediği sürece kakao piyasasındaki yukarı yönlü riskler canlı kalmaya devam edebilir. üretici maliyetlerindeki bu artışın kısa-orta vadede nihai tüketici fiyatlarına yansımasının kaçınılmaz olduğu değerlendiriliyor.