İlk kez yapay zeka, cerrahlara beyin tümörü ameliyatında rehberlik etti

Londra’daki Ulusal Nöroloji ve Nöroşirürji Hastanesi’nde görev yapan uzmanlar, 48 yaşındaki Rhys Hibbert’in hipofiz bezindeki tümörü canlı görüntü analizi yapan yapay zeka desteğiyle çıkardı. University College London Hospitals NHS Foundation Trust bünyesinde gerçekleştirilen operasyonda, görme yetisini kaybetme riski taşıyan hastanın cerrahi alanı yapay zeka tarafından gerçek zamanlı olarak analiz edildi. İyileşme sürecinin ardından ayrıntıları açıklanan müdahale, yapay zekanın nöroşirürji operasyonlarında doğrudan kullanıldığı ilk örnek olarak duyuruldu.

KRİTİK BÖLGE

Bedfordshire’da yaşayan Hibbert’e 2024 yılında tanı konuldu. Görme kaybı ve ciddi hormon dengesizliği yaşayan hastanın hipofiz bezindeki 11 milimetrelik tümör, önemli sinirler ve ana kan damarlarına çok yakın bir konumdaydı. Operasyon sırasında cerrahi alandan gelen canlı görüntüyü analiz eden yapay zeka sistemi, tümör çevresindeki damar ve sinir yapılarını farklı renklerle işaretleyerek cerrahlara yol gösterdi. Bir milimetrelik sapmanın dahi körlük, felç veya ölüm riski taşıdığı bölgede yapılan müdahalenin ardından Hibbert’in yardım almadan yürüyebildiği ve kısa sürede işine döndüğü belirtildi.

YAPAY ZEKA DESTEĞİ

Sistemin teknik geliştirme çalışmalarına University College London Robotik ve Yapay Zeka Bölümü Doçenti Dr. Sophia Bano öncülük etti. Özel yazılımın yüzlerce farklı cerrahi operasyon videosu kullanılarak eğitildiği açıklandı. Algoritma, karmaşık anatomik yapıları, cerrahi aletleri ve doku etkileşimlerini ameliyat sırasında milisaniyeler içinde tanımlayarak doktorların karar süreçlerine destek veriyor. Proje, Ulusal Sağlık ve Bakım Araştırma Enstitüsü tarafından klinik deneme fonu kapsamında destekleniyor.

KLİNİK DÖNÜŞÜM

Ulusal Sağlık ve Bakım Araştırma Enstitüsü İnovasyondan Sorumlu Bilimsel Direktörü Mike Lewis, operasyonun yapay zeka teknolojilerinin geleceğin sağlık hizmetlerinde üstlenebileceği role işaret ettiğini belirtti. Kuruluşu 1859’a uzanan ve dünyanın ilk özel nöroşirürji hastanesi olarak gösterilen NHNN’de gerçekleştirilen müdahaleyi değerlendiren Hibbert de kurumun uzun geçmişinin yapay zeka destekli ilk nöroşirürji operasyonuyla birleşmesini tıbbi inovasyon açısından önemli bulduğunu ifade etti.