Hürmüz’den sonra Bab el-Mandeb riski: İran küresel enerji ticaretini tehdit etti

İran ile ABD arasındaki çatışmaların yeniden şiddetlenmesi, küresel enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarını tehdit etmeye başladı. İran Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı’nın ardından diğer ihracat koridorlarının da kapatılabileceği mesajını verdi. Analistler, İran’ın Yemen’deki Husi müttefikleri aracılığıyla Bab el-Mandeb Boğazı’nı kapatabileceğine ve Washington’a karşı yeni bir cephe açabileceğine dikkati çekti.

İRAN’DAN DİĞER İHRACAT KORİDORLARINI KAPATMA TEHDİDİ

İran medyasının bildirdiğine göre İran İslam Devrim Muhafızları Ordusu, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatmasının ve ABD’nin İran limanlarına deniz ablukasını yeniden uygulamaya koymasının ardından yeni bir açıklama yaptı.

Devrim Muhafızları, “ABD ve müttefiklerine fayda sağlayan diğer tüm ihracat koridorlarını” kapatmakla tehdit etti.

İran’ın devlet haber ajansı IRNA’nın çarşamba günü yayımladığı açıklamada, Devrim Muhafızları’nın “Bölgesel enerji ihracatı ya herkes tarafından paylaşılıyor ya da herkese yasaklanıyor” ifadelerini kullandığı belirtildi.

BAB EL-MANDEB BOĞAZI İÇİN RİSK ARTTI

Analistler, İran’ın Yemen’deki Husi müttefiklerini kullanarak Bab el-Mandeb Boğazı’nı Kızıldeniz’e kapatabileceğine ilişkin sinyal verdiğini söyledi.

Böyle bir adımın Washington’a karşı yeni bir cephe açabileceği ve dünyanın en hayati enerji güzergâhlarından ikisini aynı anda riske atabileceği belirtildi.

Bab el-Mandeb Boğazı, Kızıldeniz’i Aden Körfezi’ne bağlıyor. Suudi Arabistan’ın petrol ihracatının ve küresel deniz taşımacılığının önemli bir bölümü bu dar geçitten gerçekleştiriliyor.

HUSİ YETKİLİDEN PETROLDE 200 DOLAR UYARISI

İran’ın Press TV internet sitesinde yer alan habere göre üst düzey bir Husi yetkilisi, pazartesi günü yaptığı açıklamada Suudi Arabistan’ın Yemen’e yönelik saldırılarına devam etmesi hâlinde grubun Bab el-Mandeb Boğazı’nı kapatmaya hazır olduğunu söyledi.

Husi yetkili, Bab el-Mandeb Boğazı’nın kapatılmasının petrol fiyatlarını varil başına 200 dolara kadar çıkarabileceğini belirtti.

Husi güçleri, Suudi Arabistan’ı kendi kontrolleri altındaki bir havaalanını bombalamakla suçladıktan sonra krallığa füze fırlattı.

Saldırının, Suudi Arabistan ile İran destekli grup arasında dört yıldır devam eden ateşkesi bozduğu belirtildi.

HUSİLER KIZILDENİZ’DEKİ TİCARETİ DAHA ÖNCE HEDEF ALDI

Husiler, Bab el-Mandeb Boğazı üzerinden gerçekleştirilen küresel ticareti sekteye uğratabileceklerini daha önce gösterdi.

Ekim 2023’te Gazze savaşının başlamasının ardından İran destekli grup, Filistinlileri desteklemek amacıyla İsrail ile bağlantılı gemileri hedef aldığını açıklamıştı.

Husiler bu süreçte Kızıldeniz’de seyreden ticari gemilere yönelik saldırılar düzenlemişti.

ABD’DEN İRAN’A YENİ HAVA SALDIRILARI

Küresel deniz taşımacılığına yönelik son tehdit, ABD ordusunun İran’a karşı yeni bir hava saldırısı turuna başladığını açıklamasından bir gün sonra geldi.

ABD ordusu, saldırıların “Hürmüz Boğazı’nda ticari gemilere saldırmak için kullanılan İran yeteneklerini zayıflatmaya devam etmek” amacıyla düzenlendiğini belirtti.

ABD, İran’ın geçen hafta yedi ticari gemiye saldırdığını açıkladı.

Saldırılar sonucunda yaklaşık bir düzine mürettebat üyesinin öldüğü, kaybolduğu veya yaralandığı ifade edildi.

SALDIRI DALGASI YEDİ SAAT SÜRDÜ

ABD ordusu, salı günü geç saatlerde Hürmüz Boğazı ve İran’ın kıyı bölgeleri yakınlarında bulunan düzinelerce askeri hedefi vurduğunu açıkladı.

ABD Merkez Komutanlığı tarafından yapılan açıklamada, saldırı dalgasının yedi saat sürdüğü belirtildi.

Operasyonlarda İran’ın Hürmüz Boğazı çevresindeki askeri kapasitesinin ve kıyı bölgelerinde bulunan hedeflerin vurulduğu bildirildi.

İRAN: ABD SALDIRILARINDA 30 SİVİL ÖLDÜ

İran devlet medyasının çarşamba günü bildirdiğine göre İran hükümeti sözcüsü Fatemeh Mohajerani, ABD’nin son günlerde ülkenin güneyine düzenlediği saldırılarda en az 30 sivilin hayatını kaybettiğini söyledi.

İran ordusu da ülkenin güneydoğusunda bulunan Bampur askeri üssüne gece boyunca ABD tarafından saldırılar düzenlendiğini açıkladı.

Saldırılarda en az yedi aktif görevli ile askerlik hizmetini yapan personelin öldüğü belirtildi.

HÜRMÜZ BOĞAZI KAPALI KALACAK

İran Devrim Muhafızları, çarşamba günü yaptığı açıklamada Hürmüz Boğazı’nın “Amerika’nın kötülüklerinin sonuna” kadar kapalı kalacağını belirtti.

Şubat ayında savaş başlamadan önce küresel petrol ve doğal gaz sevkiyatının yaklaşık beşte biri her gün Hürmüz Boğazı’ndan geçiyordu.

Boğazın kapalı kalması, küresel enerji sevkiyatında yaşanan kesintilerin sürmesi riskini beraberinde getirdi.

İRAN ABD’NİN BÖLGEDEKİ TESİSLERİNİ HEDEF ALDI

Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı’ndaki son ABD saldırılarına karşılık olarak Bahreyn’deki ABD Beşinci Filosu’na ait tesisleri hedef aldığını açıkladı.

İran, komuta ve kontrol merkezleri ile lojistik, yakıt ve askeri teçhizat tesislerinin vurulduğunu belirtti.

Devrim Muhafızları ayrıca Kuveyt’in Mina Abdullah kentinde ABD’ye ait olduğunu söylediği bir lojistik tesisi ateşe vererek imha ettiğini açıkladı.

Ürdün’ün Azraq kentindeki ABD üssünün de hedef alındığı ve uçak hangarlarının vurulduğu ifade edildi.

İran, ABD saldırılarının bir bölümünün Ürdün topraklarında bulunan üslerden başlatıldığını belirtti.

KUVEYT’TEKİ YANGIN KONTROL ALTINA ALINDI

Kuveyt devlet haber ajansı, çarşamba günü erken saatlerde İran saldırılarında hedef alınan bir bölgede çıkan yangının kontrol altına alındığını bildirdi.

Yangının, İran Devrim Muhafızları’nın açıklamasında sözü edilen aynı bölgede çıkıp çıkmadığı henüz netlik kazanmadı.

Ürdün hava savunması ise İran topraklarından ülkenin hava sahasına giren üç balistik füzenin önlenerek düşürüldüğünü açıkladı.

İRAN İLE ABD ARASINDAKİ ÇATIŞMALAR YENİDEN ALEVLENDİ

İran ile ABD arasındaki düşmanlıklar geçen hafta yeniden alevlendi.

Bu gelişme, aylarca süren ve binlerce kişinin ölümüne yol açan çatışmaların ardından haziran ayında varılan kırılgan ateşkesi daha da zayıflattı.

Karşılıklı saldırılar, İran ve ABD arasındaki gerilimin bölgedeki diğer ülkelere ve enerji güzergâhlarına yayılma riskini artırdı.

TRUMP ENERJİ SANTRALLERİNİ VE KÖPRÜLERİ TEHDİT ETTİ

ABD Başkanı Donald Trump, salı günü yaptığı açıklamada Tahran’ın müzakerelere yeniden başlamaması hâlinde gelecek hafta İran’daki enerji santrallerini ve köprüleri vurmakla tehdit etti.

Trump, Fox News’tan Trey Yingst’e verdiği röportajda, “Enerji hedeflerini en sona saklayacağım, ancak nihayetinde enerji hedeflerine ulaşacağız” dedi.

Trump ayrıca ABD’li müzakerecilerin İranlı muhataplarıyla temasa geçtiğini söyledi.

ABD Başkanı, İranlı yetkililere “Anlaşma yapmanız daha iyi olur” mesajının iletildiğini ifade etti.