Hürmüz riski Ceyhan'ı öne çıkarıyor: Günlük 3,5 milyon varillik potansiyel

Hürmüz Boğazı'nda petrol arzında kesinti riskini artıran gelişmeler, alternatif taşıma güzergahlarının önemini yükseltti. Adana'nın Ceyhan ilçesi ise Bakü-Tiflis-Ceyhan ve Irak-Türkiye boru hatları, geliştirilebilir liman ve depolama kapasitesiyle uluslararası petrol ve petrol ürünleri ticaretinin merkezi olma potansiyeliyle öne çıkıyor.

HÜRMÜZ'DEKİ ARZ RİSKİ CEYHAN'I ÖNE ÇIKARIYOR

Hürmüz Boğazı'nda yaşanan ve petrol arzında kesinti riskini artıran gelişmeler, dünya petrol piyasalarında alternatif taşıma güzergahlarının önemini artırıyor.

Bu süreçte Adana'nın Ceyhan ilçesi sahip olduğu boru hattı, geliştirilebilir liman ve depolama altyapısıyla uluslararası petrol ve petrol ürünleri ticaretinin merkezi olma potansiyeliyle öne çıkıyor.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar'ın Ceyhan'a ilişkin açıklaması da bu hedefi ortaya koyuyor.

Bayraktar, "Ceyhan'ı bir Rotterdam yapabiliriz. Böyle bir hedefimiz var. Ceyhan'ı petrol ve petrol ürünlerinin depolandığı, ticaretinin ve fiyatlanmasının yapıldığı bir merkeze dönüştürme hedefimiz var." ifadelerini kullanmıştı.

Bu açıklamanın ardından Ceyhan'ın özellikle Hürmüz Boğazı sonrası yaşanan petrol tedariki sorununa alternatif olabileceği değerlendiriliyor.

BAKÜ-TİFLİS-CEYHAN HATTINDAN GÜNLÜK 600 BİN VARİL PETROL GELİYOR

Ceyhan Deniz Terminali'ne ulaşan başlıca ham petrol kaynaklarından birini Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı oluşturuyor.

Hat, Azerbaycan'ın Hazar Denizi kıyısındaki Sangaçal Terminali'nden başlayarak Gürcistan üzerinden Türkiye'ye uzanıyor.

BTC Boru Hattı üzerinden Ceyhan'a günlük ortalama yaklaşık 600 bin varil petrol taşınıyor.

IRAK-TÜRKİYE BORU HATTI 1,5 MİLYON VARİL KAPASİTEYE SAHİP

Ceyhan'ın bir diğer önemli petrol tedarik güzergahını Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı oluşturuyor.

Kerkük ve çevresindeki petrol sahalarından başlayan hat, Irak'ın kuzeyinden Türkiye'ye uzanarak Ceyhan Deniz Terminali'ne ulaşıyor.

Irak'ın petrol ihracatında stratejik öneme sahip olan bu güzergahın mevcut taşıma kapasitesi günlük 1,5 milyon varil seviyesinde bulunuyor.

KERKÜK PETROLÜ CEYHAN ÜZERİNDEN YENİDEN İHRAÇ EDİLİYOR

Irak, Hürmüz Boğazı'nda yaşanan arz ve sevkiyat sorunlarının ardından Kerkük-Ceyhan güzergahını yeniden daha etkin kullanmaya yöneldi.

Mart 2026'da Kerkük petrolünün Ceyhan üzerinden ihracatı yeniden başladı.

Söz konusu dönemde günlük 250 bin varile kadar petrolün Ceyhan'a taşınması öngörüldü.

TÜRKİYE İLE IRAK ARASINDA YENİ PETROL ANLAŞMASI

Türkiye ile Irak arasında 1 Ağustos'ta Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı'nın etkin kullanımını sağlamak amacıyla 1 yıllık yeni bir petrol anlaşması imzalandı.

Anlaşma kapsamında Ceyhan Limanı'na günlük 750 bin varil petrol akışı öngörülüyor.

Ceyhan, Türkiye'nin önce Akdeniz'e, ardından dünya piyasalarına açılan kapılarından biri olarak sahip olduğu boru hattı altyapısı, kritik enerji altyapılarındaki güvenlik, işletme kabiliyeti ve genişleme potansiyeliyle önemli bir enerji merkezi adayı olarak öne çıkıyor.

CEYHAN'DA GÜNLÜK 3,5 MİLYON VARİLLİK PETROL TİCARETİ POTANSİYELİ

AA muhabirinin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verilerinden yaptığı derlemeye göre, BTC Boru Hattı Ceyhan'ın enerji merkezi olma potansiyelini güçlendiren önemli altyapılardan biri olarak dikkati çekiyor.

BTC üzerinden Ceyhan Limanı'na günlük yaklaşık 600 bin varil petrol geliyor.

Hatta ayrıca kullanılmayan yaklaşık 400 bin varillik petrol taşıma kapasitesi bulunuyor.

Bu kapasitenin değerlendirilmesi halinde BTC üzerinden Ceyhan'a gelen petrol miktarının günlük yaklaşık 1 milyon varile ulaşacağı tahmin ediliyor.

BASRA PETROLÜ İÇİN CEYHAN ALTERNATİF GÜZERGAH OLABİLİR

Irak'ın kuzeyinden gelen Kerkük petrolünün yanı sıra Ceyhan'ın gelecekte Irak'ın güneyindeki petrol kaynaklarına da alternatif çıkış güzergahı sunması gündemde bulunuyor.

Irak'ın Basra-Haditha petrol boru hattı projesiyle, ülkenin güneyindeki Basra bölgesinden çıkarılan petrolün kuzeye ve buradan Ceyhan dahil farklı ihracat noktalarına ulaştırılması planlanıyor.

Projenin toplam taşıma kapasitesinin günlük 2,5 milyon varile kadar çıkarılması hedefleniyor.

DÜNYA PETROL TALEBİNİN YÜZDE 3-3,5'İNE KARŞILIK GELİYOR

Bu kapasitenin devreye alınmasıyla Ceyhan'da günlük 3-3,5 milyon varillik petrol ticareti potansiyelinin ortaya çıkabileceği değerlendiriliyor.

Bu miktar, dünya petrol talebinin yaklaşık yüzde 3-3,5'ine karşılık geliyor.

Ceyhan'daki petrol ve petrol ürünlerinin depolanmasına yönelik tank ve depolama alanları da bu potansiyeli destekleyen önemli unsurlar arasında yer alıyor.

PETROKİMYA VE RAFİNERİ YATIRIMLARI POTANSİYELİ ARTIRABİLİR

Mevcut altyapının yanı sıra bölgede petrokimya tesisleri ve rafineri yatırımlarının geliştirilmesi de Ceyhan'ın petrol ticaretindeki rolünü güçlendirebilecek unsurlar arasında bulunuyor.

Bu yatırımlarla Ceyhan'ın yalnızca petrolün taşındığı bir terminal değil, petrol ve petrol ürünlerinin depolandığı, ticaretinin ve fiyatlanmasının yapıldığı bir merkeze dönüştürülmesi mümkün görünüyor.

SİLOPİ-CEYHAN HATTI GÜNLÜK 1,5 MİLYON VARİL TAŞIYABİLİYOR

Silopi'den Ceyhan'a gelen boru hatları günlük 1,5 milyon varil petrol taşıma kapasitesine sahip bulunuyor.

Bu kapasite, Türkiye'nin ihtiyacının üzerindeki miktarda ham petrolün ülkeye getirilmesine ve Ceyhan üzerinden dünya piyasalarına sevk edilmesine imkan sağlayabilecek seviyede.

DÜNYA PETROL İHTİYACININ YÜZDE 1,5'İ CEYHAN ÜZERİNDEN TAŞINABİLİR

Dünyanın günlük petrol ihtiyacı yaklaşık 103 milyon varil seviyesinde bulunuyor.

Silopi-Ceyhan hattının günlük 1,5 milyon varillik kapasitesinin tamamının kullanılması halinde dünya petrol ihtiyacının yaklaşık yüzde 1,5'i her gün Ceyhan'a getirilebilir ve buradan dünya piyasalarına ulaştırılabilir.

Söz konusu kapasite aynı zamanda Türkiye'nin günlük petrol ihtiyacının yaklaşık 1,5 katına karşılık geliyor.

BORU HATTI KAPASİTESİ DAHA DA ARTIRILABİLİR

Ceyhan'a ulaşan boru hattının potansiyelinin mevcut günlük 1,5 milyon varillik kapasitenin üzerine çıkarılabileceği de değerlendiriliyor.

Böylece Ceyhan'ın hem Türkiye hem de uluslararası petrol piyasaları açısından taşıma ve ticaret kapasitesinin daha da güçlendirilmesi mümkün olabilecek.

GABAR PETROLÜ DE CEYHAN'A ULAŞIYOR

Ceyhan'ın potansiyelini güçlendiren unsurlardan biri de Türkiye'nin yurt içindeki petrol üretimindeki artış olarak öne çıkıyor.

Şırnak'ın Gabar bölgesinde günlük petrol üretiminin 80 bin varil seviyesini aşmasıyla birlikte, bölgedeki üretimin önemli bölümünün Silopi-Ceyhan Hattı üzerinden Ceyhan'a ulaştırılması mümkün hale geliyor.

Böylece Türkiye'nin kendi petrolünün de Akdeniz üzerinden uluslararası piyasalara taşınmasına imkan sağlanıyor.

CEYHAN TÜRKİYE'NİN ARTAN PETROL ÜRETİMİ İÇİN STRATEJİK ÇIKIŞ NOKTASI

Gabar'daki üretim artışı Silopi-Ceyhan hattının önemini artırırken, Ceyhan'ın Türkiye'nin artan petrol üretimi açısından stratejik bir çıkış noktası olma potansiyelini de güçlendiriyor.

Boru hattı, liman, depolama ve genişleme kapasitesinin birlikte değerlendirilmesiyle Ceyhan'ın uluslararası petrol ve petrol ürünleri ticaretindeki ağırlığının artırılması hedefleniyor.