Perşembe19 Kasım 202613:49İSTPİYASAAÇIK

GSS prim borcu affı 2026: 2.2 milyon kişiyi ilgilendiren yasa Meclis'te! GSS prim borçları siliniyor mu?

Genel Sağlık Sigortası borçları için hazırlanan kanun teklifi komisyondan geçti. Düzenlemeyle 2,2 milyon kişinin 5,6 milyar TL'yi aşan borcunun tahsilinden vazgeçilmesi öngörülüyor. Peki, GSS prim borcu affı kimleri kapsıyor, daha önce ödenen primler geri alınabilecek mi?

İstanbul Ticaret Gazetesi

Yayınlanma

Paylaş
GSS prim borcu affı 2026: 2.2 milyon kişiyi ilgilendiren yasa Meclis'te! GSS prim borçları siliniyor mu?

TBMM'ye sunulan 15 maddelik kanun teklifinde Genel Sağlık Sigortası borçlarına ilişkin düzenleme öne çıktı. Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonunda kabul edilen teklif, geçmiş dönemlerden kalan ödenmemiş primlerin tahsilinden vazgeçilmesini öngörüyor. Düzenlemenin yürürlüğe girmesi için yasama sürecinin tamamlanması gerekiyor. Peki, GSS prim borcu affı hangi yılları kapsıyor, kimler yararlanabilecek?

GSS PRİM BORCU AFFI 2026: KİMLERİN BORCU SİLİNECEK?

TBMM'ye sunulan kanun teklifine göre 1 Ocak 2017 tarihinden önceki döneme ait ödenmemiş GSS prim borçları düzenleme kapsamında bulunuyor. Teklifin yasalaşması halinde 2 milyon 199 bin 869 kişinin toplam 5 milyar 627 milyon 666 bin liralık borcunun tahsilinden vazgeçilecek.

Düzenleme yalnızca primlerin ana parasını kapsamıyor. Bu borçlar nedeniyle biriken gecikme cezaları ve gecikme zamları da silinecek. Böylece belirtilen döneme ait kapsama giren borçlar, ferî alacaklarıyla birlikte ortadan kalkacak.

Ancak 2017 yılı ve sonrasında oluşan prim borçları mevcut teklifin kapsamına alınmadı. Bu nedenle bütün GSS borçlarının silineceği yönündeki değerlendirmeler doğru değil.

GSS PRİM BORÇLARI SİLİNDİ Mİ, YASA NE ZAMAN ÇIKACAK?

Genel Sağlık Sigortası prim borçlarına yönelik düzenleme, TBMM Sanayi, Ticaret, Enerji, Tabii Kaynaklar, Bilgi ve Teknoloji Komisyonunda kabul edildi. Ancak komisyon kararı, borçların hemen silindiği anlamına gelmiyor.

Teklifin yasalaşması için TBMM Genel Kurulunda kabul edilmesi ve gerekli işlemlerin ardından Resmî Gazete'de yayımlanması gerekiyor. Düzenlemenin yürürlüğe gireceği kesin tarih henüz açıklanmadı.

Bu nedenle vatandaşların mevcut borç kayıtları, kanun yürürlüğe girene ve SGK tarafından gerekli işlemler yapılana kadar sistemde görünmeye devam edebilir.

GSS PRİM BORCU ÖDENMEZSE NE OLUR?

GSS kapsamında prim ödeme yükümlülüğü bulunan kişilerin borçlarını zamanında ödememesi halinde ödenmemiş tutarlara gecikme cezası ve gecikme zammı uygulanabiliyor. Biriken borçlar SGK tarafından takip edilerek yasal tahsil süreçlerine konu olabiliyor.

Prim borçları, sağlık hizmetlerinden yararlanma koşullarını da etkileyebiliyor. Özellikle primini kendisi ödeyen genel sağlık sigortalılarında, borcun süresi ve tutarına ilişkin mevzuat şartları önem taşıyor. Bununla birlikte sağlık hizmetlerine erişim konusunda yürürlükte bulunan özel istisna ve düzenlemeler ayrıca dikkate alınıyor.

Yeni kanun teklifi, kapsamına giren eski borçların tahsilinden vazgeçilmesini amaçlarken daha sonraki dönemlere ilişkin prim ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmıyor.

GSS PRİM BORCU EMEKLİ MAAŞINDAN KESİLİR Mİ?

GSS ve diğer sosyal güvenlik prim borçlarının belirli şartlarda emekli aylığından kesilmesi mümkün. 5510 sayılı Kanun'a eklenen 24'üncü madde ve Sosyal Güvenlik Kurumunun 24 Temmuz 2026 tarihli genelgesi, prim ve prime ilişkin borçların gelir veya aylıklardan tahsil edilmesine ilişkin esasları düzenliyor.

Buna göre kesinti için borçlunun ayrıca onayının alınması veya icra takibi başlatılması gerekmiyor. Kanunda aylıktan yapılabilecek kesinti için yüzde 25 üst sınır bulunurken SGK genelgesinde uygulanacak oran yüzde 10 olarak belirleniyor.

Örneğin aylık 20 bin TL emekli maaşı alan ve düzenleme kapsamında kesintiye tabi prim borcu bulunan kişinin aylığından 2 bin TL kesinti yapılması söz konusu olabiliyor. Ancak her GSS borcu otomatik olarak her emekli maaşından kesilmiyor. Borcun niteliği, ait olduğu dönem ve aylık sahibinin hukuki durumu belirleyici oluyor.

Söz konusu kesinti uygulaması, Meclis'te görüşülmesi beklenen eski borçların silinmesine ilişkin kanun teklifinden ayrı bir düzenleme niteliği taşıyor.

ÖDENEN BORÇLAR GERİ VERİLECEK Mİ?

Kanun teklifinde daha önce ödeme yapan vatandaşlarla ilgili özel bir hüküm bulunuyor. Buna göre düzenlemenin yürürlüğe gireceği tarihe kadar kapsam dahilindeki eski dönemler için ödenmiş primler iade edilmeyecek veya başka borçlara mahsup edilmeyecek.

Dolayısıyla geçmiş yıllara ilişkin borcunu daha önce kapatan kişiler, yeni düzenlemeye dayanarak ödedikleri tutarları geri alamayacak. Teklif yalnızca ilgili dönemlerden kalan ve henüz tahsil edilmemiş alacakları kapsıyor.

GSS PRİM BORCU NEDİR, KİMLERİ KAPSIYOR?

Genel Sağlık Sigortası (GSS), kişilerin sağlık hizmetlerinden belirlenen koşullarla yararlanmasını sağlayan sosyal güvenlik sistemidir. Türkiye'de ikamet eden vatandaşların büyük bölümü çalışan, emekli, bakmakla yükümlü olunan kişi veya başka bir statü üzerinden bu sistem kapsamında bulunuyor.

Herhangi bir sosyal güvencesi bulunmayan ve prim ödeme yükümlülüğü kendisine ait olan vatandaşlar da GSS kapsamına alınıyor. Bu kişilerin primlerinin zamanında ödenmemesi halinde adlarına borç tahakkuk edebiliyor.

2026 GSS PRİMİ NE KADAR?

SGK'nin açıkladığı tutara göre 2026 yılında primini kendisi ödemekle yükümlü olan vatandaşlar için aylık GSS primi 1.981,80 TL olarak uygulanıyor.

Gelir testi sonucunda aile içinde kişi başına düşen aylık gelirin brüt asgari ücretin üçte birinden az olduğunun belirlenmesi halinde ise ilgili şartları taşıyan kişilerin primleri devlet tarafından karşılanıyor.

Bu nedenle sosyal güvencesi bulunmayan vatandaşların gelir testi işlemlerini zamanında yaptırması, yeni prim borçlarının oluşmasını önlemek açısından önem taşıyor.

GELİR TESTİ NEREDEN YAPTIRILIR?

Genel Sağlık Sigortası kapsamında prim ödeme gücünün bulunmadığını beyan eden vatandaşlar, ikamet ettikleri yerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfına başvurarak gelir testi yaptırabiliyor.

Başvurunun ardından hane gelirine ilişkin değerlendirme yapılıyor ve kişinin primlerinin devlet tarafından karşılanıp karşılanmayacağı belirleniyor. Gelir testine geç başvurulması halinde geçmiş dönem borçlarının tamamının otomatik olarak silinmesi söz konusu olmayabiliyor.

Vatandaşlar gelir testi sonuçlarını e-Devlet üzerinden takip edebiliyor.

PRİM BORCU SORGULAMA NASIL YAPILIR?

Vatandaşlar, mevcut borçlarını e-Devlet'te Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından sunulan Genel Sağlık Sigortası Tescil ve Prim Borcu Sorgulama hizmeti üzerinden görüntüleyebiliyor.

Sisteme giriş yapıldıktan sonra varsa prim borcunun ait olduğu dönem ve kayıtlı tutarlar kontrol edilebiliyor. Böylece borcun olası yasal düzenlemenin kapsadığı yıllara ait olup olmadığı da incelenebiliyor.

Prim borcu ödemeleri SGK ile anlaşmalı bankaların ATM, internet bankacılığı ve mobil bankacılık kanalları veya e-Devlet üzerinden gerçekleştirilebiliyor. SGK, vatandaşları SMS yoluyla gönderilen kişisel IBAN numaralarına ödeme yapmamaları konusunda uyarıyor.

ONUR TOPKAN

ONUR TOPKAN

İstanbul Ticaret Gazetesi – Ekonomi Editörü