Gözde körlük tedavisini değiştirecek yeni lenf yolu keşfedildi

Bilim insanları, gözün arka kısmında sıvı ve metabolik atıkların uzaklaştırılmasını sağlayan, daha önce bilinmeyen bir drenaj sistemi keşfetti. Bulgular, glokom ve yaşa bağlı makula dejenerasyonu gibi kalıcı görme kaybına yol açabilen hastalıkların tedavisine yönelik yeni araştırma alanları açtı. Yüz yılı aşkın süredir gözün arka kısmında lenfatik bir drenaj sisteminin bulunmadığı kabul edilirken, Britanya Kolombiya Üniversitesi ile Toronto Üniversitesi araştırmacılarının yürüttüğü çalışma bu görüşü değiştirdi. Britanya Kolombiya Üniversitesi Göz Hastalıkları ve Görsel Bilimler Bölüm Başkanı Prof. Dr. Neeru Gupta ile Toronto Üniversitesi Patoloji Bölümü Profesörü Dr. Yeni Yücel liderliğindeki ekip, gözün arka kısmındaki atıkları vücudun lenf sistemine bağlayan Posterior Ocular Lenfatik Çıkış yolunu ortaya çıkardı. POLO adı verilen sistem, manyetik rezonans görüntüleme, yakın kızılötesi floresans ve gelişmiş mikroskobik analizlerle fareler üzerinde doğrulandı. Bulgular, gözün arka dokularındaki sıvı hareketine ilişkin bilinen mekanizmalara yeni bir boyut kazandırdı.

YENİ BİR TEDAVİ HEDEFİ SUNUYOR

Glokom ve yaşa bağlı makula dejenerasyonu gibi kalıcı görme kaybına yol açabilen hastalıklar; doku stresi, iltihaplanma, aşırı sıvı birikimi ve zararlı metabolik atıkların retina arkasında toplanmasıyla ilişkilendiriliyor. Yalnızca Kanada’da yaklaşık 2,5 milyon kişiyi etkileyen yaşa bağlı makula dejenerasyonu, sağlık sistemleri üzerinde önemli bir yük oluşturuyor. Keşfedilen POLO yolu, gözün arka kısmında biriken sıvı ve atıkları uzaklaştıran doğal bir mekanizmanın bulunduğunu gösterdi. Prof. Dr. Neeru Gupta, “Bu bize bu hastalıkları anlamak için yepyeni bir çerçeve ve potansiyel bir tedavi hedefi sunuyor. Şimdi soru şu: Bu temizleme sistemini hastalığı tedavi etmek veya hatta önlemek için nasıl geliştirebilir veya kullanabiliriz?” dedi.

İLAÇ GELİŞTİRME ÇALIŞMALARINA YENİ ALAN

Gözün uzun yıllar kapalı bir sistem olarak kabul edilmesi, gözün arka kısmına yönelik ilaç dağıtım yöntemlerini ve etkili molekül geliştirme çalışmalarını sınırlandırıyordu. Yeni bulgular, gözün arka kısmına doğrudan etki eden ilaçların geliştirilmesi için yeni bir hedef oluşturuyor. Araştırmacılar, doğal drenaj sistemini destekleyen tedavilerin glokom hastalarında göz içi basıncının düşürülmesine katkı sağlayabileceğini belirtiyor. Sıvı hareketleri ile iltihaplanmanın görme kaybındaki rolünü izleyen yeni teşhis araçlarının geliştirilmesi de çalışmanın olası uygulama alanları arasında yer alıyor.

ÇALIŞMALAR 2009’DA BAŞLADI

Gözün ön bölümündeki uveolenfatik yol uzun süredir bilinirken, retinanın yer aldığı arka segmentteki sıvı ve atık hareketleri büyük ölçüde açıklanamıyordu. Dr. Yeni Yücel ve Prof. Dr. Neeru Gupta’nın 2009 yılında başlattığı çalışmalar sonucunda ulaşılan bulgular, gözün arka bölümünün de lenfatik sistemle bağlantılı bir drenaj mekanizmasına sahip olduğunu ortaya koydu. Sistemin insanlarda da aynı fizyolojik mekanizmayla çalışıp çalışmadığının belirlenmesi ve güvenli farmasötik müdahalelerin geliştirilmesi için yeni çalışmalar yürütülecek. Bulguların, glokom ve yaşa bağlı makula dejenerasyonuna yönelik ilaç geliştirme süreçlerine katkı sağlaması bekleniyor.