Gökbilimciler, erken evrende yıldızları besleyen gazı tespit etti

Chiba Üniversitesi liderliğindeki uluslararası araştırma ekibi, evrenin henüz 700 ila 800 milyon yaşında olduğu döneme ait dört galakside nötr oksijen sinyali saptadı. Gözlemler, Şili’deki Atacama Büyük Milimetre/Milimetre-altı Dizisi (ALMA) kullanılarak gerçekleştirildi. 

Yıldız oluşumuna kaynak sağlayan gazdan gelen bu sinyal, galaksilerin erken dönemde nasıl büyüdüğünü anlamak için yeni veriler sundu. Araştırmacılar, elektrik yükü taşımayan nötr atomları izleyerek yıldızların doğduğu bölgeleri doğrudan haritalandırma imkânı elde etti.

İKİ TELESKOP, ORTAK ANALİZ

Ekip, ALMA’nın topladığı radyo dalgası verilerini James Webb Uzay Teleskobu’nun gözlemleriyle birleştirerek uzak galaksilerin içindeki fiziksel koşulları ayrıntılı biçimde inceledi. Elektrik yüklü azot atomlarından gelen sinyallerin zayıf olması, tespit edilen emisyonun büyük bölümünün nötr gazdan kaynaklandığını doğruladı.

Bu bulgu, ölçümlerin güvenilirliğini artırdı. Önceki gözlemlerde elektrik yüklü ve nötr gazlardan gelen sinyallerin birbirine karışması, verilerin yorumlanmasını zorlaştırıyordu. Yeni yöntem, bu karmaşık sinyallerin yol açtığı veri sapmalarını ortadan kaldırarak erken evrendeki gazın özelliklerinin daha net incelenmesini sağladı.

YOĞUN GAZ YAPISI

Bulgular, erken evrendeki ilk galaksilerde nötr gazın çok yüksek yoğunluğa sahip olduğunu gösterdi. Bu yapı, günümüzde yoğun biçimde yıldız üreten sistemlerle benzerlik taşıyor. Ancak gazı etkileyen radyasyon seviyesi beklenenden düşük çıktı. Bu durum, erken dönemde yıldız oluşturan sıradan galaksilerde maddenin dar bir alanda, sıkışık biçimde toplandığına işaret ediyor.

Araştırma, gökbilimcilere yıldız oluşumunda kullanılan maddeyi doğrudan inceleme olanağı sunarken mevcut teleskop verilerinden daha fazla bilgi elde edilmesini de mümkün kılıyor. Böylece gazın yoğunluğu ve maruz kaldığı radyasyon birlikte değerlendirilerek genç galaksilerin iç koşulları anlaşılabiliyor.

YENİ GALAKSİLER İNCELENECEK

Bilim insanları, ALMA ve Webb’in eş zamanlı gözlem kapasitesinden yararlanarak araştırmayı daha geniş bir galaksi örneklemine taşımayı hedefliyor. Yeni gözlemlerle kozmik tarihin haritasındaki eksik parçaların tamamlanması planlanıyor.

Araştırmaların amacı, erken evrendeki genç galaksilerin günümüzde Samanyolu gibi olgun sistemlere nasıl dönüştüğünü ortaya koymak. İki teleskobun birlikte kullanılmasıyla elde edilen bulgular, astronomi ve uzay teknolojileri alanındaki küresel gözlem altyapısı yatırımlarının bilimsel katkısını da gösteriyor.