Tarihi ve kültürel bağları çok eskiye dayanmasına rağmen Türkiye ile Endonezya arasında 2.8 milyar dolarlık ticaret hacmi var. Bu kadar yakın ilişkisi olan iki ülkenin ticareti mevcut potansiyelinin çok altında kalıyor. Türkiye’nin 2025 hedef ülkeler listesinde yer alan Endonezya, 280 milyon nüfusu, genç demografik yapısı, zengin doğal kaynakları ve altyapı yatırımlarıyla yükselen bir ekonomi.
Ticari diplomasi çalışmalarına hız kesmeden devam eden İstanbul Ticaret Odası (İTO), Türkiye ile Endonezya arasındaki ekonomik ve ticari ilişkilerin güçlendirilmesi amacıyla Endonezya Cumhuriyeti İstanbul Başkonsolosluğu işbirliğiye ‘Endonezya Pazarına Yönelik Değerlendirme Toplantısı’ düzenledi.
İŞ YAPMA KÜLTÜRLERİ FARKLI
Toplantının açılış konuşmasını yapan İTO Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Ahmet Özer, Endonezya pazarının Türk iş dünyası için önemli fırsatlar barındırdığını, ancak bu pazarın doğru okunması gerektiğini vurguladı. Endonezya’nın coğrafi olarak uzak görünmesine rağmen ticaret açısından uzak bir ülke olmadığını ifade eden Özer, asıl mesafenin iki ülke iş dünyalarının birbirini yeterince tanımamasından kaynaklandığını dile getirdi. Özer, “Türk ve Endonezyalı iş insanlarının iş yapma kültürleri arasında bazı farklılıklar var. Türk iş dünyasının hızlı karar alma ve sonuç odaklı yapısına karşılık Endonezya’da süreçler daha temkinli ve zamana yayılarak ilerliyor. Bu durum bir engel değil, doğru yönetildiğinde kalıcı ve güçlü işbirliklerinin temelini oluşturabilir” şeklinde konuştu.
ULAŞILABİLİR BİR HEDEF
Toplantıda konuşan Endonezya İstanbul Başkonsolosu Darianto Harsono ise iki ülke arasındaki ilişkilerin yalnızca ticari değil, aynı zamanda tarihsel ve kültürel temellere dayandığını vurguladı. Resmi diplomatik ilişkilerin 75. yılına ulaşmasının, Endonezya ile Türkiye arasındaki bağların ne denli köklü olduğunu gösterdiğini belirten Başkonsolos, iki ülke arasındaki ticaret hacminin 2.8 milyar dolara ulaştığını ifade etti. Bu rakamın, ilişkilerin sahip olduğu potansiyeli ortaya koyduğunu dile getirdi. Harsono, iki ülke liderlerinin ortak vizyonu doğrultusunda ticaret hacmini 10 milyar doların üzerine çıkarma hedefinin gerçekçi ve ulaşılabilir bir hedef olduğunun altını çizdi. Başkonsolos, gıda sektörü başta olmak üzere birçok alanda işbirliği fırsatlarının bulunduğunu belirti.
HELAL SERTİFİKASI ZORUNLU
T.C. Cakarta Ticaret Müşaviri Esra Eruysal Uygur da Endonezya pazarına girişte özellikle gıda, içecek ve tarım ürünleri açısından izlenmesi gereken mevzuat ve süreçleri anlatan bir sunum yaptı. Uygur, Endonezya’da gıda ürünlerinin piyasaya girişinde ön kontrol ve piyasa sonrası denetim mekanizmalarının uygulandığı, işlenmiş gıda ve içecek ürünlerinde helal sertifikasyonunun kademeli olarak zorunlu hale geldiği bilgisini verdi.
Toplantıda ayrıca Endonezya Helal Ürünler Garanti Ajansı (BPJPH) ve Endonezya Gıda ve İlaç Denetim Kurumu (BPOM) yetkilileri birer sunum yaptı.
TÜRKİYE’DEN 20 ÜRÜNE UYGUNLUK BELGESİ
Endonezya mevzuatı gereği, hayvansal tüm ürünlerin ithalinde helal sertifikası alınması zorunlu. Türkiye’den sadece 20 tarım ürünü, Endonezya Tarım Bakanlığı tarafından uygunluk belgesi aldı. İlaç, medikal, biyolojik ürünler ile ev içinde kullanılan sağlık ekipmanları sektörleri için ‘helal sertifika’ uygulaması ise 2026 yılının ekim ayında zorunlu hale gelecek.
EN FAZLA İTHALATI VE İHRACATI YAPILAN ÜRÜNLER
Endonezya’nın Türkiye’ye ihracatı: Sentetik iplik, sentetik dokuma kumaş, doğal kauçuk, palm yağı, kağıt ve kağıt hamuru, ayakkabı.
Türkiye’nin Endonezya’ya ihracatı: Tütün mamulleri, buğday unu, bor.
