Küresel piyasalarda fiyatlamalar, jeopolitik gelişmelerin yanı sıra büyüme ve enflasyon beklentilerine odaklandı. Yatırımcılar, İsviçre’nin Davos kasabasında düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu toplantılarından gelen mesajları ve ABD kaynaklı siyasi açıklamaları yakından takip etti.
TRUMP’IN GRÖNLAND VE İRAN MESAJLARI PİYASALARI ETKİLEDİ
ABD Başkanı Donald Trump’ın Grönland üzerinden bazı Avrupa ülkelerine yönelik tarife takvimine ilişkin açıklamaları ve İran’a dair mesajları, hafta boyunca yatırımcıların odağında yer aldı. Trump, ulusal güvenlik gerekçeleriyle Grönland’a ihtiyaç duyduklarını savunurken, bölgenin kontrolü konusunda güç kullanmayacaklarını ifade etti.
Trump, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile yaptığı görüşmenin ardından Grönland ve Arktik Bölgesi’ne ilişkin olası bir anlaşmanın çerçevesinin oluştuğunu belirterek, 1 Şubat’ta yürürlüğe girmesi planlanan gümrük vergilerinin uygulanmayacağını açıkladı.
İran’a yönelik açıklamalarında ise Trump, ABD’nin İran’a doğru ilerleyen bir “armadası” olduğunu ancak bunu kullanmak zorunda kalmamayı umduklarını söyledi. Bu açıklamalar, Orta Doğu kaynaklı jeopolitik risk algısını güçlendirdi.
DEĞERLİ METALLERDE GÜVENLİ LİMAN TALEBİ ARTTI
Jeopolitik belirsizliklerin artması, emtia piyasalarında güvenli liman talebini yükseltti. Bu gelişme, başta altın olmak üzere değerli metalleri desteklerken, enerji arzına yönelik endişeler de Brent petrol fiyatları üzerinde etkili oldu.
ABD MAKRO VERİLERİ BÜYÜME BEKLENTİLERİNİ DESTEKLEDİ
Makroekonomik cephede ABD’de açıklanan büyüme verileri, ekonomik aktivitenin dirençli seyrini koruduğuna işaret etti. ABD ekonomisi, geçen yılın üçüncü çeyreğinde yüzde 4,4 ile beklentilerin üzerinde büyüdü.
ABD’de imalat sanayi PMI ocakta 51,9 ile beklentilere paralel gerçekleşirken, hizmet sektörü PMI 52,5 ile beklentilerin altında kaldı. Bileşik PMI ise 52,8 seviyesine yükseldi.
Michigan Üniversitesi tarafından ölçülen tüketici güven endeksi ocakta yukarı yönlü revizyonla 56,4 oldu. Kısa vadeli enflasyon beklentisi yüzde 4 ile Ocak 2025’ten bu yana en düşük seviyeye gerilerken, uzun vadeli enflasyon beklentisi yüzde 3,3’e çıktı.
FED BEKLENTİLERİ VE PİYASA FİYATLAMALARI
Para piyasalarında, Fed’in gelecek haftaki toplantısında politika faizini sabit bırakmasına kesin gözüyle bakılırken, yılın ilk faiz indiriminin haziran ayında yapılabileceği öngörülüyor.
Bu beklentiler doğrultusunda ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi haftayı yüzde 4,24 seviyesinden tamamladı. Dolar endeksi ise üç haftalık yükseliş serisini bozarak haftayı yüzde 1,8 düşüşle 97,6 seviyesinde kapattı.
PİYASALARDA GÖZLER JEOPOLİTİK GELİŞMELERDE
Analistler, jeopolitik gelişmelere ilişkin haber akışı ile Fed’in faiz patikasına yönelik sinyallerin, dolar endeksi, tahvil faizleri ve risk iştahı üzerinde belirleyici olmaya devam edeceğini, bunun da emtia fiyatlamalarını yönlendireceğini belirtiyor.
DEĞERLİ METALLER PALADYUM HARİÇ REKOR TAZELEDİ
Değerli metallerde, hafta boyunca jeopolitik gerginliklerin sürmesi, dolar endeksinin zayıflaması ve Fed'e dair faiz indirimi beklentilerinin etkisiyle güvenli liman talebi artarken bu görünüm değerli metallerdeki ralliyi destekledi.
Analistler, jeopolitik gerilimlerin değerli metallerdeki yükselişte belirleyici rol oynadığını ve Fed'in para politikasında gevşeme beklentilerinin de bu görünümü desteklediğini belirterek, güçlü merkez bankası alımları ile ETF'lere girişlerin de yükselişe katkı sağladığını kaydetti.
Altının ons fiyatı tamamlanan haftada 5 bin dolar seviyesini test etti. En yüksek 4.989,87 doları görerek rekor tazeleyen altının ons fiyatı, haftayı rekoruna yakın 4.986,40 dolardan tamamladı.
Gümüşün ons fiyatı da altına paralel olarak jeopolitik ve siyasi endişelerin etkisiyle değer kazanırken sanayi metali özelliği nedeniyle oluşan fiziki talebin de katkısıyla 102,5 dolarla rekor tazeledi.
Platinin ons fiyatı, değerli metaller arasında görece ucuz alternatif algısıyla talep görerek 2 bin 779,59 dolarla rekor kırdı, paladyumun ons fiyatı da hafta boyunca değer kazandı.
Analistler, platinin altına kıyasla daha ucuz bir alternatif olarak öne çıktığını ve 2026'da piyasada arz açığı oluşacağına yönelik beklentilerin de fiyatları destekleyen bir diğer unsur olarak öne çıktığını kaydetti.
Bu gelişmelerle birlikte değerli metallerde ons bazında fiyatlar platinde yüzde 19, gümüşte yüzde 15,5, paladyumda yüzde 11,9 ve altında yüzde 8,8 değer kazandı.
BAZ METALLER KURŞUN HARİÇ POZİTİF SEYRETTİ
Baz metaller, tamamlanan haftada jeopolitik gelişmelerin yanı sıra makroekonomik verilerin de yakından izlendiği ortamda, kurşun hariç pozitif bir seyir izledi.
Şili'de dünyanın en büyük bakır madenlerinden Escondida’da sözleşmeli işçilerin greve gitmesi, maden sahasına ulaşımı sağlayan yolun geçici olarak kapatılmasına yol açtı.
Şirket, blokajların vardiya değişimlerini aksattığını ve operasyonları etkilediğini bildirerek, sorunun çözümü için yetkililere çağrıda bulundu.
Öte yandan ABD Temsilciler Meclisi, eski Başkan Joe Biden döneminde Minnesota’nın kuzeyindeki mineral açısından zengin alanda getirilen madencilik kısıtlamalarının kaldırılmasına yönelik tasarıyı kabul etti.
Tasarı Senato’ya gönderilirken onaylanması halinde ABD Başkanı Donald Trump’ın imzasına sunulması bekleniyor.
Baz metallerde tezgah üstü piyasada bu hafta fiyatlar libre bazında nikelde yüzde 5, çinkoda yüzde 2,2, bakırda yüzde 1,7 ve alüminyumda yüzde 1,1 değer kazanırken kurşunda yüzde 0,3 değer kaybetti.
PETROL JEOPOLİTİK ENDİŞELERLE POZİTİF SEYRETTİ
Petrol fiyatları, Trump’ın Grönland konusundaki söylemlerini yumuşatması ve Ukrayna savaşının bitebileceğine dair olumlu haberlerin etkisine karşın Trump’ın İran’a yönelik olası askeri müdahaleye işaret eden açıklamaları sonrası artan arz endişeleriyle haftayı pozitif bir seyirle tamamladı.
Piyasalarda, Kazakistan’daki iki büyük petrol sahasında yaşanan geçici kapanmaların arzı daraltabileceğine yönelik beklentiler ile Venezuela’nın düşük ihracat hacminin ülkedeki üretim artışının sınırlı seyrettiğine işaret etmesi de fiyatlamalar üzerinde etkili oldu.
Öte yandan Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), bu yıla ilişkin küresel günlük petrol talebi artış öngörüsünü 69 bin varil yukarı yönlü revize etti.
IEA’nın Petrol Piyasası Raporu’na göre, küresel talebin bu yıl geçen yıla kıyasla günlük yaklaşık 932 bin varil artarak 104 milyon 981 bin varile yükselmesi bekleniyor.
Önceki raporda artışın günlük 863 bin varil olacağı tahmin edilmişti. Talep artışının büyük bölümünün günlük yaklaşık 930 bin varille OECD dışı ülkelerden gelmesi öngörülüyor.
Raporda, geçen yıl küresel petrol talebinin önceki yıla göre günlük yaklaşık 847 bin varil artarak 104 milyon 48 bin varil seviyesinde gerçekleştiği belirtildi.
Doğal gaz tarafında ise ABD’de etkili olan sert kış fırtınası, kaya gazı üretim bölgelerinde arzın düşmesine yol açarak fiyatları destekledi.
Kaya gazı üretiminin yoğun olduğu Permian Havzası’nda sıcaklıkların düşmesiyle günlük üretimde 200 bin varil eşdeğeri kayıp beklendiği belirtilirken, gelecek iki haftada toplam 86 milyar fit küp doğal gaz üretim kaybı yaşanabileceği tahmin ediliyor.
Bu gelişmelerle Brent petrolün varil fiyatı haftalık bazda yüzde 2,9 artarken New York Ticaret Borsası’nda işlem gören doğal gazın MMBtu cinsinden fiyatı da yüzde 15,4 değer kazandı.
TARIM EMTİALARI KARIŞIK SEYRETTİ
Tarım emtialarında fiyatlar, ABD’de hava koşullarının kış zararı riskini artırmasıyla karışık bir seyir izledi. Güney Amerika’da Brezilya ve Arjantin’deki farklı hava koşulları ile ihracat üzerinden gelen talep sinyalleri de fiyatlamalarda etkili oldu.
Soya fasulyesinde Brezilya’da hasadın hızlanması ve Çin’in ABD’den alım taahhüdünü büyük ölçüde tamamladığına dair haberler yükselişi sınırladı. Mısırda ise güçlü sevkiyatlar ve biyoyakıt talebi fiyatları destekledi.
Bu gelişmelerle birlikte bu hafta Chicago Ticaret Borsası’nda kile başına fiyatlar pirinçte yüzde 0,5, buğdayda yüzde 2,4, mısırda yüzde 1,4 ve soya fasulyesinde yüzde 0,9 değer kazandı.
ABD’de faaliyet gösteren emtia borsası Intercontinental Exchange’te libre bazında fiyatlar kahvede yüzde 1,1, şekerde yüzde 1,5 ve pamukta yüzde 1,3 azaldı. Kakaonun ton başına fiyatı da haftayı yüzde 17 azalışla tamamladı.
