Küresel teknoloji ve havacılık sektöründe dengeleri değiştirecek bir hamleyle SpaceX, Elon Musk'ın yapay zeka girişimi xAI'yi satın aldığını resmen duyurdu. Pazartesi günü doğrulanan anlaşma, olgunluğa erişmiş ve pazar lideri konumundaki SpaceX ile henüz başlangıç aşamasında olan ancak yoğun rekabetin yaşandığı yapay zeka sektöründeki xAI'yi bir araya getiriyor.
Birleşme sonrası oluşan yapının toplam değerinin 1,25 trilyon dolar seviyesine ulaştığı belirtiliyor.
FİNANSAL YAPI: HİSSE TAKASI MODELİ
Edinilen bilgilere göre satın alma işlemi nakit yerine hisse takası (stock swap) yöntemiyle gerçekleştirildi. Çalışanlara gönderilen bilgilendirme metnine göre, xAI hisseleri SpaceX hisselerinin 0,1433'üne dönüştürülecek. Bu oranlama ile xAI'nin değerlemesi yaklaşık 250 milyar dolar olarak belirlendi.
Ayrıca çalışanlara, hisselerini nakde çevirme veya birleşmiş şirkete geri satma opsiyonu sunulduğu kaydedildi. SpaceX hisselerinin piyasa değeri, son ikincil halka arz ve değerlemelerle birlikte 527 dolar seviyelerinde işlem görüyor.
DİKEY ENTEGRASYON VE 'İNOVASYON MOTORU'"
Elon Musk, birleşmeyi 'Dünya üzerinde ve dışında en iddialı, dikey olarak entegre edilmiş inovasyon motorunun oluşturulması' olarak tanımladı.
Bu stratejik hamle, Musk'ın iş imparatorluğundaki farklı şirketleri (Tesla, X, SpaceX) birbirine yaklaştırma stratejisinin (konsolidasyon) son halkası olarak görülüyor. Daha önce Tesla, SolarCity'yi satın almış; xAI ise X (eski adıyla Twitter) ile entegre edilmişti. SpaceX'in halihazırda xAI'nin ilk müşterilerinden biri olduğu ve Starlink müşteri destek hizmetlerinde xAI teknolojilerini kullandığı biliniyordu.
HEDEF: UZAYDA VERİ MERKEZİ AĞI
Birleşmenin ardındaki temel vizyonun, yapay zeka hesaplamaları için gereken devasa enerji ihtiyacını uzayda karşılamak olduğu belirtiliyor. Musk, küresel elektrik talebinin karasal veri merkezleriyle sürdürülebilir şekilde karşılanamayacağını savunarak, çözümün uzay tabanlı güneş enerjisi ve yörünge veri merkezlerinde olduğunu öne sürüyor.
Bu kapsamda SpaceX, ABD düzenleyici kurumlarına 1 milyona kadar uydudan oluşan bir yörünge veri merkezi ağı kurmak için bildirimde bulundu.
Ancak sektör uzmanları, uzayda veri merkezi işletme fikrinin henüz kanıtlanmamış bir konsept olduğuna ve ciddi mühendislik ile maliyet zorlukları barındırdığına dikkat çekiyor. Bu vizyonun başarısı, SpaceX'in geliştirmekte olduğu ve henüz tam operasyonel yük taşımamış olan dev roketi Starship'in başarısına doğrudan bağlı.
REKABET KIZIŞIYOR
xAI, geliştirdiği 'Grok' sohbet robotu ve büyük dil modelleriyle OpenAI, Anthropic ve Google DeepMind gibi devlerle rekabet ediyor. SpaceX'in finansal gücü ve altyapısı, xAI'nin bu zorlu rekabette elini güçlendirecek bir faktör olarak değerlendiriliyor. Tesla'nın da geçtiğimiz hafta xAI'ye 2 milyar dolarlık yatırım taahhüdünde bulunması, grup içi kaynak aktarımının süreceğini gösteriyor.
