ECB’den yapay zeka yatırımları için finansal risk uyarısı

ABD merkezli teknoloji şirketlerinin yapay zeka ve veri merkezi yatırımlarına yönelttiği büyük ölçekli sermaye, Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) finansal istikrar gündemine girdi. ECB tarafından yayımlanan araştırmada, ABD hisse senedi piyasalarında yapay zeka beklentileriyle yükselen değerlemelerin dot-com dönemindekine benzer sert bir düzeltme riski taşıdığı belirtildi. Wall Street’te ve 'Muhteşem Yedili' olarak adlandırılan büyük teknoloji şirketlerinde oluşan yüksek değerlemelerin spekülatif bir yapıya dönüşebileceğine dikkat çeken banka ekonomistleri, olası bir düşüşün yalnızca ABD piyasalarıyla sınırlı kalmayabileceği uyarısında bulundu. Rapora göre böyle bir düzeltme, küresel finansal sistem üzerinde de etkili olabilir.

SİSTEMİK RİSK

ECB’nin değerlendirmesine göre olası bir yapay zeka balonunun patlaması, Avrupa finansal sistemi ve hanehalkı birikimleri üzerinde doğrudan etkiler yaratabilir. AB genelindeki bireysel yatırımcıların, sigorta ve emeklilik fonları üzerinden ABD teknoloji hisselerine yaklaşık 440 milyar avroluk doğrudan ve dolaylı maruziyet taşıdığı hesaplanıyor. Bu nedenle Wall Street’te yaşanabilecek sert bir fiyat düzeltmesinin Avrupa’daki yatırım portföyleri ve finansal varlıklar üzerinde de kayıplara yol açabileceği belirtiliyor.

TARİHSEL BENZERLİK

Araştırmada mevcut yapay zeka yatırımları, 19. yüzyıldaki demiryolu yatırımları, 1920’lerdeki elektrik dönüşümü ve 2000’lerin başındaki dot-com dönemiyle karşılaştırılıyor. ECB ekonomistleri, dönüştürücü teknolojilerin büyük yatırım dalgaları yarattığını ancak bu dönemlerin önemli piyasa düzeltmeleriyle de karşı karşıya kaldığını hatırlatıyor. Raporda, teknolojiye yönelik aşırı iyimserliğin fiyatlamalarda öz düzeltme sürecini tetikleyebileceği ve tarihsel örneklerin sert piyasa hareketleri açısından dikkate alınması gerektiği vurgulanıyor.

AVRUPA MARUZİYETİ

Euro Bölgesi şirketlerinin yapay zeka teknolojilerini benimseme süreci araştırmada 'istikrarlı ancak mütevazı' olarak değerlendiriliyor. Buna karşılık ABD ve Avrupa borsa endeksleri arasındaki yüksek korelasyon, Wall Street’te yaşanabilecek güçlü bir düşüşün Frankfurt ve Londra gibi önemli Avrupa piyasalarına da hızla yansıyabileceğine işaret ediyor. ABD teknoloji hisselerindeki fiyat hareketlerinin Avrupa’daki kurumsal ve bireysel yatırımcı portföyleriyle doğrudan bağlantılı olması, bu riski daha görünür hale getiriyor.

KÜRESEL ETKİ

ECB, yapay zeka kaynaklı olası bir piyasa düzeltmesinin yalnızca teknoloji şirketlerinin değerlemelerini değil, daha geniş finansal sistemi de etkileyebileceğine dikkat çekiyor. Banka, politika yapıcıların ve ekonomi yönetimlerinin böyle bir istikrarsızlığı sınırlama imkanlarının kısıtlı olabileceğini belirtirken, Avrupalı kurumlar ve yatırımcıların portföylerini olası sert fiyat hareketlerine karşı koruyacak önlemleri değerlendirmesi gerektiğini ifade ediyor.