ECB'de ilave faiz artışları masada: Enflasyonda yukarı, büyümede aşağı yönlü riskler oluştu

Avrupa Merkez Bankası, Orta Doğu’daki çatışmaların neden olduğu enerji şokunun Euro Bölgesi’nde enflasyonu yukarı, ekonomik büyümeyi ise aşağı yönlü etkileyebileceği uyarısında bulundu.

ECB’nin 29 Ekim tarihli para politikası toplantısına ilişkin Ekonomik Bülteni’nde, enerji şokunun büyüklüğü ve süresinin fiyat görünümü açısından temel risklerden biri haline geldiği belirtildi.

Merkez Bankası, enerji maliyetlerinin uzun süre yüksek kalması halinde diğer mal ve hizmet fiyatları ile ücretlerde dolaylı ve ikinci tur etkilerin güçlenebileceğini vurguladı.

ENERJİ ENFLASYONU YÜZDE 18,9’A ÇIKTI

Euro Bölgesi’nde yıllık tüketici enflasyonu ağustostaki yüzde 3,2 seviyesinden eylülde yüzde 3,8’e yükseldi.

Artışın temel kaynağı enerji fiyatları oldu. Enerji enflasyonu aynı dönemde yüzde 14,3’ten yüzde 18,9’a çıktı.

Ulaştırma yakıtlarındaki yıllık fiyat artışı ise yüzde 33,8’e ulaştı. ECB, petrol ve rafineri marjlarındaki yükselişin benzin ve dizel fiyatlarını yukarı taşıdığını belirtti.

ÇEKİRDEK ENFLASYON YÜZDE 2,5

Enerji dışındaki fiyat baskıları daha sınırlı kalmasına rağmen tamamen ortadan kalkmış değil.

Eylül ayında enerji hariç enflasyon yüzde 2,3, hizmet enflasyonu yüzde 3,2 ve gıda enflasyonu yüzde 1,3 seviyesinde gerçekleşti.

Enerji ve gıda hariç çekirdek enflasyon ise yüzde 2,5 olarak ölçüldü.

ECB’nin temel enflasyon göstergeleri genel olarak istikrarlı kalırken fiyatlama zincirinin erken aşamalarında yukarı yönlü baskıların arttığına dikkat çekildi.

PETROL YÜZDE 13, DOĞAL GAZ YÜZDE 27 YÜKSELDİ

ECB’nin incelediği 10 Eylül-28 Ekim döneminde petrol fiyatları yüzde 13 yükseldi.

Aynı dönemde doğal gaz fiyatlarındaki artış yüzde 27’ye ulaştı.

Merkez Bankası, Hürmüz Boğazı’ndaki petrol akışında kısmi toparlanma görülmesine rağmen Suudi Arabistan’ın Doğu-Batı boru hattına yönelik saldırılar ve Husilerin bölgedeki faaliyetlerinin arz endişelerini yeniden artırdığını belirtti.

LNG AKIŞI SAVAŞ ÖNCESİNİN YÜZDE 25 ALTINDA

Doğal gaz tarafındaki toparlanma petrol piyasasına kıyasla daha sınırlı kaldı.

ECB’nin verilerine göre LNG akışları savaş öncesindeki seviyelerin yüzde 25 altında bulunuyor.

Merkez Bankası, LNG tankerlerinin taşıdıkları yanıcı yük nedeniyle güvenlik risklerine karşı petrol tankerlerinden daha hassas olduğunu ve bu durumun sevkiyatların normalleşmesini yavaşlattığını belirtti.

ENERJİ ŞOKUNDA İKİNCİ TUR RİSKİ

ECB açısından temel risk yalnızca petrol ve doğal gaz fiyatlarının doğrudan enflasyonu yükseltmesi değil.

Enerji maliyetlerinin üretim, ulaşım ve hizmet fiyatlarına yansıması; ardından ücret artışlarını tetiklemesi halinde fiyat baskılarının daha kalıcı hale gelmesinden endişe ediliyor.

Merkez Bankası, ücretlerde şu ana kadar enerji şokuna belirgin bir tepki görülmediğini ancak fiyatların yüksek kalma süresi uzadıkça bu riskin büyüyebileceğini belirtiyor.

ECB FAİZLERİ SABİT TUTTU

ECB Yönetim Konseyi 29 Ekim toplantısında üç temel politika faizinde değişikliğe gitmedi.

Mevduat faizi yüzde 2,50, ana refinansman faizi yüzde 2,65 ve marjinal fonlama faizi yüzde 2,90 seviyesinde korundu.

ECB, bir önceki toplantı olan 10 Eylül’de üç temel faiz oranını 25 baz puan artırmıştı.

Merkez Bankası bundan sonraki kararların gelen veriler, enflasyon görünümü ve para politikasının aktarım gücü dikkate alınarak toplantı bazında verileceğini belirtiyor.

PİYASALAR 43 BAZ PUANLIK FAİZ ARTIŞI FİYATLIYOR

Para piyasalarında ECB’nin sıkılaştırma sürecinin henüz sona ermediğine yönelik fiyatlama devam ediyor.

28 Ekim itibarıyla €STR vadeli faiz eğrisi, 2027’nin ilk çeyreği sonuna kadar toplam yaklaşık 43 baz puanlık politika faizi artışı öngörüyor.

Bu oran 10 Eylül’de yaklaşık 71 baz puan seviyesindeydi. Böylece piyasanın faiz artışı beklentisi azalmış olsa da tamamen ortadan kalkmadı.

ECB ise belirli bir faiz patikasına önceden taahhüt vermediğini ve kararların veri akışına göre şekilleneceğini vurguluyor.

EURO DOLAR KARŞISINDA YÜZDE 4,2 GERİLEDİ

Sıkılaşan finansal koşullar döviz piyasalarına da yansıdı.

ECB’nin incelediği dönemde euro, ABD doları karşısında yüzde 4,2 değer kaybetti.

Ticaret ağırlıklı bazdaki değer kaybı ise yüzde 2,5 oldu. ECB, bu hareketin ABD’de daha fazla parasal sıkılaştırma beklentileri ile Euro Bölgesi’ndeki mali görünüm ve siyasi belirsizliklere ilişkin endişelerden kaynaklandığını belirtti.

TAHVİL GETİRİLERİ YÜKSELDİ

Euro Bölgesi’nde 10 yıllık GSYH ağırlıklı devlet tahvili getirisi incelenen dönemin sonunda yaklaşık yüzde 4 seviyesine yükseldi.

Fransa’nın 10 yıllık tahvilinin risksiz faiz oranına göre farkı ise 59 baz puan genişledi.

ECB, küresel uzun vadeli faizlerdeki yükselişin mali endişelerle birleşerek yatırımcıların devlet tahvilleri için daha yüksek risk primi talep etmesine yol açtığını belirtti.

BANKA HİSSELERİNDE YÜZDE 7,4’LÜK DÜŞÜŞ

Finansal piyasalardaki sıkılaşma hisse senetlerine de yansıdı.

Euro Bölgesi’nin geniş hisse senedi endeksleri 10 Eylül-28 Ekim döneminde yüzde 1,5 geriledi.

Banka hisselerindeki kayıp ise yüzde 7,4’e ulaştı.

Finans dışı şirketlerin hisseleri aynı dönemde yüzde 0,7 yükselirken, bankacılık tarafındaki sert düşüş piyasalardaki risk iştahı zayıflığını ortaya koydu.

ŞİRKETLERİN FİNANSMAN MALİYETİ YÜZDE 6,7

ECB, işletmelerin finansmana erişim koşullarının da zorlaştığını belirtti.

Euro Bölgesi’nde finans dışı şirketlerin toplam finansman maliyeti ağustos ayında üst üste üçüncü ay yükselerek yüzde 6,7’ye çıktı.

Şirket kredilerindeki ortalama faiz yüzde 3,8 seviyesinde kalırken konut kredisi faizleri yüzde 3,6’ya yükseldi.

KREDİ KOŞULLARI DAHA DA SIKILAŞABİLİR

ECB’nin banka kredi anketine göre finans kuruluşları üçüncü çeyrekte şirket kredilerinde standartları sıkılaştırdı.

Şirketlerden gelen yeni kredi talebi de yüksek faizlerin etkisiyle geriledi.

Bankalar dördüncü çeyrekte şirket ve konut kredilerinde koşulların daha da sıkılaşabileceğine işaret ediyor.

KREDİ BÜYÜMESİNDE YAVAŞLAMA

Şirketlere verilen kredilerin yıllık büyüme oranı ağustos ve eylül aylarında yüzde 4,2’ye geriledi.

Bu oran temmuz ayında yüzde 4,4 seviyesindeydi.

Hanehalkı kredilerindeki yıllık büyüme ise yüzde 3,1 ile değişmedi.

ECB’ye göre daha yüksek faizler, artan risk algısı ve ekonomik belirsizlik kredi talebini sınırlayan temel unsurlar arasında bulunuyor.

BÜYÜMEYİ DESTEKLEYEN ÜÇ ALAN

Enerji şokuna rağmen Euro Bölgesi ekonomisinde bazı destekleyici unsurlar bulunuyor.

ECB, yapay zeka bağlantılı şirket yatırımlarının imalat, dijital hizmetler ve ihracatı desteklediğini belirtiyor.

Buna savunma ve altyapı harcamaları da ekleniyor.

Merkez Bankası bu unsurların kısa vadede büyümeye destek vermesini beklerken yüksek enerji fiyatları ve sıkı finansman koşullarının ekonomik faaliyetin gücünü sınırlayabileceği uyarısında bulunuyor.

ECB’DE GÖZLER ENERJİ FİYATLARINDA

ECB’nin son bülteni, önümüzdeki dönemde para politikasının yönünde enerji fiyatlarının belirleyici olmaya devam edeceğine işaret ediyor.

Enerji şokunun kısa süreli kalması halinde fiyat baskılarının zamanla azalması mümkün olurken, yüksek petrol ve doğal gaz fiyatlarının kalıcı hale gelmesi enflasyonu hedefin üzerinde daha uzun süre tutabilir.

Bu durumda piyasaların halihazırda fiyatladığı yeni faiz artışları gündemde kalmaya devam ederken ECB’nin bundan sonraki adımları enerji fiyatlarının seyri, ücretler ve çekirdek enflasyondaki gelişmelere bağlı olacak.