Dünya Bankası tarafından yayımlanan “Önemli Alanlarda Beşeri Sermayenin Oluşturulması: Evler, Mahalleler ve İşyerleri” başlıklı rapor, beşeri sermaye yatırımlarındaki açıkların uzun vadeli gelir kaybına yol açtığını ortaya koydu. Rapora göre bugün doğan çocukların gelecekteki gelirlerinin önemli bir bölümü, mevcut beslenme, öğrenme ve beceri eksiklikleri nedeniyle risk altında bulunuyor.
DÜŞÜK VE ORTA GELİRLİ ÜLKELERDE YÜZDE 51 GELİR KAYBI
Rapora göre sağlık, eğitim ve işyerinde beceri geliştirme alanlarındaki açıklar düşük ve orta gelirli ülkelerde gelecekteki işgücü kazançlarının yüzde 51’inin kaybedilmesine mal oldu. Türkiye’de mevcut açıkların gelecekteki kazançların yüzde 42’sinin kaybedilmesine yol açtığı belirtildi.
Son 15 yılda gelirlerin yükselmesi ve yoksulluğun azalmasına rağmen düşük ve orta gelirli ülkelerin üçte ikisinde beslenme, öğrenme ve işgücü becerileri alanlarında gerilemeler kaydedildi. 129 ülkenin 86’sında 2010 ile 2025 arasında bu alanların en az birinde düşüş yaşandığı tespit edildi.
TÜRKİYE’DE TEST PUANLARI YÜKSELDİ
Raporda Türkiye’nin öğrenme sonuçlarını iyileştirdiği ve 2025 yılında öğrenci test puanlarının 2010’a göre 64 puan arttığı kaydedildi. Ancak çoğu düşük ve orta gelirli ülkede beşeri sermaye açıklarının kapatılabilmesi için yeni bir yaklaşım gerektiği vurgulandı.
“BEŞERİ SERMAYE REFAHIN ANAHTARI”
Dünya Bankası Grubu İnsanlardan Sorumlu Başkan Yardımcısı Mamta Murthi, raporun yayımlanması dolayısıyla yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
“Düşük ve orta gelirli ülkelerin refahı, beşeri sermayeyi oluşturma ve koruma yeteneklerine bağlıdır. Şu anda birçok ülkenin mevcut ve gelecekteki işgücünün beslenme, öğrenme ve beceri geliştirme alanlarında zorluklarla mücadele ettiklerini görüyoruz; bu durum işgücü üretkenliği ve ekonomilerinin gelecekte sürdürebileceği iş türleri konusunda endişelere yol açmaktadır. Beşeri sermayeye yapılan yatırımları ev, mahalle ve işyeri ortamlarını da kapsayacak şekilde arttırmak, insanların yaşamlarını şekillendiren bu ortamları harekete geçirebilir ve toplam beşeri sermaye birikimini arttırabilir.”
EV VE MAHALLE ETKİSİNE DİKKAT
Rapora göre beceri açıkları çoğu çocukta beş yaşından önce ortaya çıkıyor ve ergenlik boyunca devam ediyor. Gelirin tek başına test puanlarını düşüren ve depresyonu artıran kötü bakım ortamlarını telafi etmediği belirtildi. Evde şiddet içeren disiplin uygulamalarının yüksek oranlarda olduğu ve bakım uygulamalarında önemli iyileştirme alanları bulunduğu kaydedildi.
Yeni bulgulara göre ebeveynlerinin gelir ve eğitim düzeyi aynı olsa bile daha varlıklı mahallelerde büyüyen çocuklar, daha yoksul mahallelerde büyüyenlere göre iki kat daha fazla kazanç elde ediyor. Kirlilik, suç ve yetersiz altyapı gibi faktörlerin sağlık, öğrenme ve beceri gelişimini doğrudan etkilediği vurgulandı.
İŞGÜCÜNDE EŞİTSİZLİKLER
Raporda düşük ve orta gelirli ülkelerde çalışanların yüzde 70’inin küçük ölçekli tarım, düşük kaliteli serbest meslek veya mikro işletmelerde çalıştığı belirtildi. Serbest çalışanların ilave her bir yıllık deneyim için ücretli çalışanlara göre yarı yarıya daha az kazandığı ifade edildi.
Kadınların yaklaşık yüzde 50’sinin işgücü dışında olduğu, gençlerin ise yaklaşık yüzde 20’sinin ne eğitimde ne de istihdamda yer aldığı kaydedildi.
