Dolar milyarderlerine yüzde 5 servet vergisi: ABD'de 100 milyarlık plan referanduma gidiyor

ABD'de milyarderlerin servetlerine yönelik yeni vergi düzenlemesi büyük tartışma yarattı. Kaliforniya'da 3 Kasım'da yapılacak referandumda seçmenler, en az 1 milyar dolar net servete sahip kişilere bir defalık yüzde 5 vergi uygulanmasını öngören 40 numaralı teklifi oylayacak. Eyalette yaşayan 200'den fazla milyarderi ilgilendiren düzenlemeyle sağlık hizmetlerine yeni kaynak sağlanması amaçlanıyor. Ancak Google'ın kurucuları Larry Page ve Sergey Brin'in de aralarında bulunduğu bazı teknoloji milyarderlerinin Kaliforniya ile ikamet bağlarını azaltmaya yönelik adımları, yatırımcı göçü tartışmasını büyüttü.

ABD'DE MİLYARDERLERE YÜZDE 5 SERVET VERGİSİ TEKLİFİ

ABD'nin Kaliforniya eyaletinde milyarderlerin toplam servetleri üzerinden vergi alınmasını öngören düzenleme, 3 Kasım'daki referandumun en dikkat çekici başlıklarından biri oldu.

40 numaralı teklif (Proposition 40), net serveti en az 1 milyar dolar olan kişilere bir defaya mahsus yüzde 5 servet vergisi getirilmesini öngörüyor.

Düzenlemenin kabul edilmesi halinde 1 Ocak 2026 tarihinde Kaliforniya'da ikamet eden milyarderler vergi kapsamına alınacak.

Verginin 2027 yılında tahakkuk etmesi, mükelleflere ise daha yüksek toplam ödeme koşuluyla borçlarını beş yıla yayma seçeneği sunulması planlanıyor.

100 MİLYAR DOLARLIK VERGİ GELİRİ HEDEFLENİYOR

BBC'nin aktardığına göre teklifin destekçileri, Kaliforniya'da yaşayan 200'den fazla milyarderin servetinden alınacak vergilerle yaklaşık 100 milyar dolar gelir elde edilebileceğini öngörüyor.

Toplanan kaynağın özellikle federal fon kesintilerinden etkilenen sağlık hizmetlerinin finansmanında kullanılması hedefleniyor.

Resmi teklif kapsamında vergi gelirlerinin yüzde 90'ının sağlık hizmetlerine, kalan yüzde 10'unun ise eğitim ve gıda yardımı programlarına ayrılması planlanıyor.

Kaliforniya'nın resmi mali analizinde ise kesin 100 milyar dolarlık gelir garantisi verilmiyor. Verginin birkaç yıla yayılan toplam gelirinin onlarca milyar dolara ulaşabileceği değerlendiriliyor.

GOOGLE'IN KURUCULARI VE TEKNOLOJİ MİLYARDERLERİ GÜNDEMDE

Servet vergisi teklifinin gündeme gelmesi, Kaliforniya'daki teknoloji milyarderlerinin ikamet ve yatırım kararlarını tartışmaya açtı.

Google'ın kurucu ortakları Larry Page ve Sergey Brin'in, Kaliforniya ile olan ikamet ve iş bağlantılarını azaltmaya yönelik adımlar attığı bildirildi.

Uber'in eski CEO'su Travis Kalanick ve yatırımcı Peter Thiel de eyaletten ayrıldığı bildirilen isimler arasında yer aldı.

Hankey Group'un kurucusu Don Hankey ise önerilen vergi nedeniyle Nevada'ya taşındığını açıkladı.

Öte yandan milyarderlerin tamamının aynı yönde hareket etmediği görülüyor. Bazı iş insanları yeni vergiye destek verirken bazıları düzenlemeye karşı siyasi ve mali girişimlerde bulunuyor.

SERGEY BRİN'DEN SERVET VERGİSİNE KARŞI 100 MİLYON DOLARLIK DESTEK

Kaliforniya'daki servet vergisine karşı yürütülen kampanyalar da büyük miktarda bağış topluyor.

Los Angeles Times'ın haberine göre Google'ın kurucu ortaklarından Sergey Brin, vergi düzenlemesini engellemeye çalışan siyasi bir kuruluşa 100 milyon doların üzerinde mali destek sağladı.

Kaliforniya Eyalet Sekreterliğinin 22 Ekim 2026 itibarıyla yayımladığı resmi verilere göre 40 numaralı teklife karşı oluşturulan komitelerin bildirdiği toplam bağış miktarı yaklaşık 130,3 milyon dolara ulaştı.

Teklifi destekleyen komitelerin topladığı bağış ise yaklaşık 33,4 milyon dolar olarak kaydedildi.

MARK ZUCKERBERG KALİFORNİYA'DAN AYRILACAK MI?

Meta CEO'su Mark Zuckerberg'in de servet vergisi nedeniyle Kaliforniya dışına taşınmayı değerlendirdiği iddia edilmişti.

Ancak son gelişmeler, Zuckerberg'in eyaletten ayrılmaya yönelik kesin bir karar almadığını gösteriyor.

Associated Press'in 23 Ekim tarihli haberine göre Zuckerberg, servet vergisinin kabul edilmesi halinde ödeme yükümlülüğünü karşılamasına yardımcı olabilecek bir hisse düzenlemesi konusunda Meta yönetimiyle anlaşmaya vardı.

Zuckerberg'in ayrıca beklenmedik koşullar dışında sekiz yıl boyunca Kaliforniya'da kalmayı taahhüt ettiği aktarıldı.

NVIDIA CEO'SU JENSEN HUANG VERGİYE DESTEK VERDİ

Kaliforniya'da milyarder vergisi konusunda iş dünyasında görüş ayrılıkları yaşanıyor.

Nvidia CEO'su Jensen Huang, yüksek gelir ve servet sahibi kişilerin daha fazla vergi ödemesinde sakınca görmediğini belirterek düzenlemeye olumlu yaklaştı.

İş insanı Tom Steyer ise teklifin bazı sorunları bulunduğunu düşünmesine rağmen referandumda lehte oy kullanacağını açıkladı.

Verginin destekçileri, yüksek servete sahip kişilerin sağlık ve diğer kamu hizmetlerinin finansmanına daha fazla katkıda bulunması gerektiğini savunuyor.

Karşıtları ise yüksek vergilerin yatırım kararlarını olumsuz etkileyebileceğini ve sermayenin başka eyaletlere yönelmesine yol açabileceğini ileri sürüyor.

KALİFORNİYA VALİSİ GAVIN NEWSOM VERGİYE KARŞI ÇIKIYOR

Kaliforniya Valisi Gavin Newsom, milyarderlere yönelik tek seferlik servet vergisi teklifine karşı çıkan isimler arasında bulunuyor.

Newsom, yüksek servetli kişilerin eyaletten ayrılmasının uzun vadede vergi gelirlerinde kayba yol açabileceği görüşünü savunuyor.

Resmi mali değerlendirmede de benzer bir riske dikkat çekiliyor.

Kaliforniya Yasama Analiz Ofisine göre milyarderlerin vergi sonrasında eyaletten ayrılması gibi davranış değişiklikleri, eyaletin yıllık gelir vergisi tahsilatını 1 milyar doların altında bir tutarda azaltabilir.

Buna karşılık servet vergisinden birkaç yıllık dönemde onlarca milyar dolar gelir sağlanabileceği tahmin ediliyor.

3 KASIM REFERANDUMU ÖNCESİ ANKETLERDE BAŞA BAŞ YARIŞ

Servet vergisi teklifine ilişkin kamuoyu araştırmaları, Kaliforniya'daki seçmenlerin ikiye bölündüğünü gösteriyor.

Berkeley Hükümet Çalışmaları Enstitüsü ile Los Angeles Times tarafından eylül ayında gerçekleştirilen ankete göre seçmenlerin yüzde 45'i düzenlemeyi destekliyor.

Teklife karşı çıkanların oranı yüzde 42 olurken kararsızların oranı yüzde 13 olarak ölçüldü.

MİLYARDER VERGİSİ KABUL EDİLİRSE NE OLACAK?

Kaliforniya'daki referandumun kabul edilmesi halinde net serveti en az 1 milyar dolar olan ve 1 Ocak 2026 tarihinde eyalette ikamet eden kişiler bir defaya mahsus servet vergisine tabi olacak.

Verginin hesaplanmasında işletme hisseleri, menkul kıymetler, sanat eserleri, koleksiyon ürünleri ve fikri mülkiyet gibi varlıklar dikkate alınacak.

Gayrimenkuller ile bazı emeklilik hesapları ise genel olarak vergilendirilecek servet hesabının dışında tutulacak.

Teklifin referandumda reddedilmesi halinde söz konusu yüzde 5'lik vergi uygulamaya alınmayacak.

ABD'DE GÖZLER 3 KASIM'DAKİ MİLYARDER VERGİSİ OYLAMASINDA

Kaliforniya'da 3 Kasım 2026'da yapılacak referandum, ABD'nin en zengin eyaletlerinden birindeki vergi politikalarının geleceği açısından önem taşıyor.

200'den fazla milyarderi ilgilendiren düzenleme, sağlık sisteminin finansmanı ile sermaye hareketliliği arasında tartışmalara yol açtı.

Teklifin destekçileri kamu hizmetleri için yeni kaynak yaratılacağını savunurken karşıtları yatırımların ve yüksek gelirli vergi mükelleflerinin başka eyaletlere yönelmesinden endişe ediyor.

40 numaralı teklifin yürürlüğe girip girmeyeceği, 3 Kasım'da yapılacak halk oylamasının sonucuna bağlı olacak.