Dizel krizi Avrupa'yı zorluyor: Günlük fatura 203 milyon euro

Avrupa’da dizel piyasasındaki arz sıkışıklığı sürücülerin ve taşımacılık sektörünün maliyetlerini hızla artırıyor. Yeni bir araştırmaya göre jeopolitik kriz nedeniyle kıtanın günlük ilave dizel faturası 203 milyon euroya ulaştı.

GÜNLÜK EK MALİYET 203 MİLYON EURO

Avrupa’da yükselen dizel fiyatlarının ekonomiye yükü büyüyor.

Transport & Environment tarafından 23 Eylül’de yayımlanan çalışmaya göre jeopolitik gerilimlerin ardından Avrupa genelinde dizel için günlük yaklaşık 203 milyon euro ilave maliyet oluşuyor.

Hesaplama, çatışmaların başlamasından bu yana oluşan ortalama ek maliyeti ifade ediyor ve akaryakıt vergilerindeki indirimleri gerçek maliyeti azaltmadığı gerekçesiyle hesaba katmıyor.

SÜRÜCÜLER DEPO BAŞINA 19 EURO FAZLA ÖDÜYOR

Araştırmaya göre Avrupa’daki dizel araç kullanıcıları bir depo yakıt için kriz öncesine kıyasla ortalama 19 euro daha fazla ödüyor.

Ağır taşımacılık tarafında ise ek maliyet daha yüksek. Kamyon işletmecilerinin haftalık yakıt faturası ortalama 236 euro arttı.

AVRUPA DİZELE DAHA BAĞIMLI

Avrupa’nın mevcut fiyat artışlarından daha fazla etkilenmesinde yüksek dizel kullanımı öne çıkıyor.

T&E verilerine göre AB yollarındaki binek araçların yüzde 38’i dizel motorlu. Kuruluş, bu nedenle Avrupa’yı yüksek dizel fiyatlarına karşı dünyanın en fazla maruz kalan bölgelerinden biri olarak tanımlıyor.

Karayolu taşımacılığı da AB’deki dizel ve gaz yağı tüketiminin büyük bölümünü oluşturuyor.

KÜRESEL DİZEL ARZI SIKIŞTI

Dizel fiyatlarındaki artış yalnızca Avrupa içi talep kaynaklı değil.

Rusya’nın ihracat kısıtlamaları, Ukrayna saldırılarının bazı Rus rafinerilerinde üretimi aksatması ve Orta Doğu’daki çatışmalar küresel rafine ürün arzını daralttı.

Orta Doğu’dan yapılan dizel sevkiyatlarının mart-ağustos döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yaklaşık yarıya gerilediği belirtiliyor. Avrupa dizel vadeli fiyatları ise yıl başından bu yana iki kattan fazla yükseldi.

HÜRMÜZ KRİZİNİN FOSİL YAKIT FATURASI 90 MİLYAR EURO

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de enerji ithalatındaki maliyet artışına dikkat çekti.

Von der Leyen, Hürmüz Boğazı’ndaki çatışmanın başlamasından bu yana ithal fosil yakıtların Avrupa Birliği’ne 90 milyar euro ilave maliyet getirdiğini söyledi.

Komisyon Başkanı, bu maliyetin Avrupa’nın ithal enerji kaynaklarına bağımlılığını yeniden ortaya koyduğunu belirtti.

ELEKTRİFİKASYON HEDEFİ ÖNE ÇIKIYOR

AB, enerji ithalatına bağımlılığı azaltmak amacıyla ekonomide elektrifikasyonun payını artırmayı hedefliyor.

Von der Leyen, Avrupa’nın elektrik kullanımının toplam enerji talebi içindeki payını 2040’a kadar yaklaşık iki katına çıkarmayı planladığını açıkladı.

Komisyon hesaplamalarına göre elektrifikasyonun hızlanması Avrupa’nın yıllık fosil yakıt ithalat faturasını yaklaşık 260 milyar euro azaltabilir.

DİZEL ARAÇ FİLOSU DA YAŞLI

T&E’nin araştırmasına göre Avrupa’daki dizel araç filosunun yüzde 30’u 15 yaşın üzerinde.

Kuruluş, mevcut dizel fiyat farkının Noel’e kadar sürmesi halinde ortaya çıkacak toplam ek maliyetin, 15 yaşından büyük tüm dizel otomobiller için araç başına 2 bin euro hurda teşviki sağlamaya yetecek büyüklüğe ulaşacağını hesapladı.

KISA VADEDE TALEBİ AZALTMA ÖNERİSİ

T&E, kısa vadede dizel tüketimini azaltabilecek önlemler arasında otoyol hız limitlerinin 10 kilometre düşürülmesi, ekonomik sürüş ve araç paylaşımını sıraladı.

Kuruluş, bu önlemlerin dizel talebini yüzde 15’e kadar azaltabileceğini tahmin ediyor. Daha uzun vadede ise elektrikli araçlara geçişin dizel talebini düşürmesi bekleniyor.

AVRUPA’NIN DİZEL FATURASI BÜYÜYOR

Küresel rafineri kapasitesinin yüksek seviyelerde çalışmasına rağmen Rusya ve Orta Doğu’dan gelen arz kayıplarının tamamen telafi edilememesi dizel piyasasındaki sıkışıklığı sürdürüyor.

T&E’nin hesaplamasına göre bunun Avrupa’ya günlük ilave maliyeti 203 milyon euro seviyesinde bulunurken, sürücüler ve taşımacılık şirketleri artan pompa fiyatlarıyla karşı karşıya kalıyor.